Το Παγκόσμιο Κύπελλο FIFA 2026 παράγει εκπομπές ισάξιες με την ετήσια ρύπανση ορισμένων χωρών, με τα ταξίδια των φιλάθλων ως βασικό παράγοντα.
Το Παγκόσμιο Κύπελλο έφερε φέτος το καλοκαίρι εκατομμύρια φιλάθλους σε όλη τη Βόρεια Αμερική. Σύμφωνα με ερευνητές του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ, όλες αυτές οι μετακινήσεις είχαν βαρύ τίμημα για το κλίμα.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Μια νέα μελέτη διαπιστώνει ότι οι μετακινήσεις των θεατών αποτελούν μακράν τη μεγαλύτερη πηγή εκπομπών στα μεγάλα αθλητικά γεγονότα και στις περιοδείες συναυλιών.
Αναλύοντας την ευρωπαϊκή περιοδεία των Coldplay το 2024 σε συνδυασμό με τις προβλέψεις για το Παγκόσμιο Κύπελλο FIFA 2026, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι μετακινήσεις των θεατών ευθύνονται για το 97% των εκπομπών που συνδέονται με τις συναυλίες του συγκροτήματος και για το 82% του αναμενόμενου ανθρακικού αποτυπώματος του τουρνουά.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι οι διοργανωτές έχουν επικεντρωθεί στη λάθος πηγή εκπομπών.
Αντί να βασίζονται σε αντισταθμιστικά μέτρα άνθρακα, οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι τα «mega events» θα πρέπει να ενθαρρύνουν το κοινό να ταξιδεύει πιο βιώσιμα επιβραβεύοντας επιλογές μεταφοράς χαμηλών εκπομπών.
«Οι αποτελεσματικές στρατηγικές για το κλίμα σε μεγάλα γεγονότα όπως το Παγκόσμιο Κύπελλο ξεπερνούν κατά πολύ τη μείωση των λειτουργικών εκπομπών στους χώρους διεξαγωγής», λέει ο Σον Λάρκομ, κύριος συγγραφέας της μελέτης. «Αυτό είναι μόνο ένα μικρό μέρος του συνολικού αποτυπώματος.»
Οι φίλαθλοι, και όχι οι σκηνές ή τα γήπεδα, προκαλούν τις περισσότερες εκπομπές
Σύμφωνα με τη μελέτη, μέσα σε λιγότερο από δύο μήνες, το διευρυμένο Παγκόσμιο Κύπελλο με 48 ομάδες παρήγαγε τόσο διοξείδιο του άνθρακα όσο ορισμένες χώρες σε έναν ολόκληρο χρόνο.
Υπολογίζεται ότι το τουρνουά θα έχει προκαλέσει περίπου 4,23 εκατομμύρια τόνους εκπομπών άνθρακα, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στις ετήσιες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου της Ισλανδίας.
Περίπου τρία εκατομμύρια τόνοι αναμένεται να προέλθουν αποκλειστικά από τις αεροπορικές μετακινήσεις φιλάθλων προς τους αγώνες.
Η ευρωπαϊκή περιοδεία των Coldplay παρουσιάζει παρόμοια εικόνα. Παρότι το συγκρότημα επένδυσε σε μέτρα όπως συστήματα σκηνής που λειτουργούν με ηλιακή ενέργεια, οι ερευνητές λένε ότι σχεδόν όλες οι μειώσεις εκπομπών της περιοδείας προήλθαν από τη συμπεριφορά του κοινού.
Το συγκρότημα παρακίνησε τους θαυμαστές να συγκρίνουν επιλογές μετακίνησης με χαμηλότερες εκπομπές μέσω της εφαρμογής του και πρόσφερε εκπτώσεις σε προϊόντα σε όσους ταξίδευαν πιο βιώσιμα. Σύμφωνα με τη μελέτη, οι θαυμαστές μείωσαν τις εκπομπές που συνδέονται με τα ταξίδια τους κατά 48%, συμβάλλοντας σε συνολική μείωση 46% των εκπομπών της περιοδείας σε σύγκριση με μια τυπική περιοδεία.
Αρκούν τα αντισταθμιστικά μέτρα άνθρακα;
Οι Coldplay έχουν επίσης εξελιχθεί σε έναν από τους πιο προβεβλημένους υποστηρικτές της μουσικής βιομηχανίας για την αντιστάθμιση και την απομάκρυνση άνθρακα, χρηματοδοτώντας έργα που στοχεύουν να αντισταθμίσουν εκπομπές οι οποίες δεν μπορούν ακόμη να αποφευχθούν.
Άλλοι καλλιτέχνες, όμως, αντιμετωπίζουν ολοένα αυστηρότερο έλεγχο για τις εκπομπές τους.
Κατά τη διάρκεια της περιοδείας Eras της Taylor Swift το 2024, που καθόρισε το πνεύμα της εποχής, μόνο τα ταξίδια με ιδιωτικά τζετ εκτιμάται ότι εξέπεμψαν πάνω από 511.000 κιλά διοξειδίου του άνθρακα (πηγή στα Αγγλικά) – ποσότητα αντίστοιχη με τις ετήσιες εκπομπές περίπου 120 οχημάτων βενζίνης.
Ο αριθμός αυτός δεν περιλαμβάνει τις εκπομπές από τη μεταφορά του εξοπλισμού ή τα εκατομμύρια θαυμαστών που ταξιδεύουν στις συναυλίες της σε όλον τον κόσμο.
Οι εκπρόσωποι της Swift έχουν αναφέρει στο παρελθόν ότι αγοράστηκαν πιστώσεις άνθρακα για την αντιστάθμιση των εκπομπών από τα ταξίδια. Άλλες διασημότητες, μεταξύ των οποίων ο Λεονάρντο Ντι Κάπριο, η Μπίλι Άιλις και οι Coldplay, έχουν επίσης στηρίξει αντισταθμιστικά μέτρα άνθρακα, πιστώσεις ή έργα απομάκρυνσης άνθρακα.
Οι ερευνητές του Κέιμπριτζ, όμως, υποστηρίζουν ότι αυτά τα μέτρα δεν επαρκούν. Τα μεγαλύτερα οφέλη για το κλίμα, λένε, πιθανότατα θα προκύψουν από την αλλαγή στον τρόπο που ταξιδεύει το κοινό και όχι από την αποκλειστική προσφυγή σε αντισταθμίσεις.
Πρέπει οι διοργανωτές να βοηθούν τους φιλάθλους να ταξιδεύουν πιο βιώσιμα;
Οι εκπομπές δεν είναι ευθύνη μόνο των καλλιτεχνών και των αστέρων του αθλητισμού.
Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι οι διοργανωτές συναυλιών και γεγονότων, όπως τα μεγάλα ποδοσφαιρικά τουρνουά, πρέπει επίσης να αναλαμβάνουν την ευθύνη για τις έμμεσες εκπομπές που προκαλούν οι διοργανώσεις τους, διευκολύνοντας και καθιστώντας πιο ελκυστικές τις μετακινήσεις με χαμηλότερες εκπομπές.
Προτείνουν μέτρα που μειώνουν τις εκπομπές στην πηγή, όπως εκπτώσεις στα σιδηροδρομικά εισιτήρια, κίνητρα για τη χρήση κοινόχρηστων μέσων μεταφοράς και επιλογή τοποθεσιών που περιορίζουν την ανάγκη για μακρινές αεροπορικές πτήσεις.
Προτείνουν επίσης ότι ένα μικρό τέλος για το τηλεοπτικό κοινό θα μπορούσε να βοηθήσει στη χρηματοδότηση δράσεων μείωσης εκπομπών, χωρίς να επιβαρύνονται αποκλειστικά οι θεατές που παρακολουθούν από κοντά.
«Όπως βλέπουμε με την προσέγγιση των Coldplay, η πραγματική βιωσιμότητα επιτυγχάνεται όταν οι διοργανωτές επηρεάζουν το ευρύτερο σύστημα συμπεριφοράς των φιλάθλων, από τις μετακινήσεις και τις διαδρομές μέχρι τις αποφάσεις για την κλίμακα και τον σχεδιασμό ενός γεγονότος», λέει ο Λάρκομ.