Ο πρόεδρος Ερντογάν δηλώνει ότι ο Ιρακινός πρωθυπουργός Ζέιντι πρότεινε να στέλνει στην Τουρκία 1 εκατ. βαρέλια πετρελαίου την ημέρα, καλύπτοντας τις ανάγκες της
Ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν συναντήθηκε την Τρίτη στο Μπεστεπέ με τον πρωθυπουργό του Ιράκ Αλί Ζέιντι, ο οποίος βρίσκεται στην Τουρκία για επίσημη επίσκεψη. Οι δύο ηγέτες, στην κοινή συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε την κρίσιμη συνάντηση, ανακοίνωσαν μια μεγάλης κλίμακας ενεργειακή συμφωνία που ανοίγει τον δρόμο για μια νέα εποχή στις σχέσεις μεταξύ Τουρκίας και Ιράκ.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ο Ερντογάν δήλωσε ότι το Ιράκ θα προμηθεύει την Τουρκία με ένα εκατομμύριο βαρέλια πετρελαίου την ημέρα, αποκαλύπτοντας πως ο πρωθυπουργός Ζέιντι του μετέφερε την πρόταση: «Μπορούμε να δίνουμε καθημερινά 1 εκατομμύριο βαρέλια πετρελαίου στην Τουρκία, για να μην εξαρτάστε από άλλη χώρα».
«Ναι, δεν χρειάζεται να στρεφόμαστε δεξιά κι αριστερά, είναι ο άμεσος γείτονάς μας. Ελπίζουμε ότι, όταν μεταφέρουμε εδώ 1 εκατομμύριο βαρέλια πετρελαίου, θα καλύψουμε σε μεγάλο βαθμό τις ανάγκες μας», πρόσθεσε ο πρόεδρος.
Στη συνάντηση τέθηκαν επίσης επί τάπητος οι τελευταίες εξελίξεις σε περιφερειακές εστίες κρίσης, με πρώτο το Παλαιστινιακό, καθώς και στη Συρία και το Ιράν. Ο Ερντογάν υπογράμμισε ότι η Τουρκία είναι έτοιμη να προσφέρει κάθε είδους στήριξη στην προμήθεια αμυντικών προϊόντων που χρειάζεται το Ιράκ.
Η διπλωματική κινητικότητα του Ζέιντι
Ο Ιρακινός πρωθυπουργός Ζέιντι, ο οποίος ανέλαβε καθήκοντα σχηματίζοντας κυβέρνηση τον περασμένο Μάιο, πραγματοποίησε μετά τις επισκέψεις στις ΗΠΑ και το Ιράν την τρίτη του επαφή στο εξωτερικό στην Άγκυρα.
Σύμφωνα με τον ιρακινό Τύπο, ο επόμενος σταθμός του Ζέιντι θα είναι η Σαουδική Αραβία.
Η Άγκυρα επιδιώκει οι σχέσεις, που επί της προηγούμενης κυβέρνησης του πρωθυπουργού Μοχάμεντ Σία αλ Σουντανί είχαν αναβαθμιστεί σε στρατηγική εταιρική σχέση, να συνεχιστούν και να ενισχυθούν και επί Ζέιντι.
Η συνάντηση, την οποία παρακολουθεί στενά η διεθνής κοινότητα, πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο που συνεχίζεται η ένταση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν και παραμένουν οι περιορισμοί στη διέλευση από τα στενά του Ορμούζ.
Ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στην Άγκυρα και ειδικός απεσταλμένος για το Ιράκ και τη Συρία, Τομ Μπάρακ, είχε λίγο πριν από την επίσκεψη συνάντηση με τον υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν.
Άλλα κρίσιμα θέματα στην ατζέντα: ασφάλεια, διάδρομος ανάπτυξης και νερό
Επί Σουντανί, το Εργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν (PKK) είχε χαρακτηριστεί από το Ιράκ «απαγορευμένη οργάνωση», ενώ με τη δημιουργία του Κοινού Κέντρου Συντονισμού Ασφαλείας στη Βαγδάτη η συνεργασία στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας είχε λάβει νέα ώθηση. Στόχος είναι η συνεργασία αυτή να συνεχιστεί με αποφασιστικότητα και υπό την κυβέρνηση Ζέιντι.
Τελική προσδοκία της Άγκυρας είναι το PKK να αναγνωριστεί επισήμως από την κυβέρνηση της Βαγδάτης ως «τρομοκρατική οργάνωση». Η επίσκεψη του επικεφαλής της ΜΙΤ Ιμπραήμ Καλίν στη Βαγδάτη τον περασμένο μήνα θεωρήθηκε ότι αποσκοπούσε στην περαιτέρω εμβάθυνση αυτής της εταιρικής σχέσης στον τομέα της ασφάλειας.
Το PKK, που ιδρύθηκε στις 28 Νοεμβρίου 1978 στην περιφέρεια Λίτζε του Ντιαρμπακίρ, θεωρείται τρομοκρατική οργάνωση από την Ευρωπαϊκή Ένωση, τις Ηνωμένες Πολιτείες (ΗΠΑ), το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία, την Τουρκία και πολλές άλλες χώρες.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, οι μαχητές του PKK, στις επιθέσεις που εξαπολύουν εδώ και σχεδόν 40 χρόνια, έχουν σκοτώσει σχεδόν 15.000 πολίτες και μέλη των δυνάμεων ασφαλείας. Ο ηγέτης του, Αμπντουλάχ Οτσαλάν, από το 1999, όταν καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρση για σύσταση και διεύθυνση τρομοκρατικής οργάνωσης, κρατείται στις φυλακές Ιμραλί στη Θάλασσα του Μαρμαρά.
Σχέδιο Διαδρόμου Ανάπτυξης
Σημαντικό θέμα της συνάντησης ήταν επίσης το σχέδιο Διαδρόμου Ανάπτυξης ύψους 17 δισεκατομμυρίων δολαρίων, που θα ξεκινά από τη Βασόρα και θα καταλήγει στην Ευρώπη μέσω Τουρκίας.
Ο ιρακινός πρωθυπουργός Ζέιντι χαρακτήρισε την επίσκεψη «ένδειξη της αδελφοσύνης που ανάγεται σε αιώνες πριν» και τόνισε ότι έχει δοθεί νέα ώθηση στις εργασίες για το έργο.
Μετά τη δήλωση του υπουργού Μεταφορών και Υποδομών Αμπντουλκαντίρ Ουραλόγλου ότι «στο έργο βρισκόμαστε στην τελική ευθεία», οι δύο ηγέτες αναμένεται να οριστικοποιήσουν τις λεπτομέρειες της χρηματοδότησης, με στόχο να ξεκινήσουν τα πρώτα έργα πριν από το τέλος του έτους.
Πετρέλαιο και φυσικό αέριο
Οι δύο χώρες είχαν παρατείνει στις αρχές Ιουλίου, σε προσωρινή βάση για 12 μήνες, τη συμφωνία για τον αγωγό πετρελαίου Κιρκούκ-Γιουμουρταλούκ. Στη νέα περίοδο εξετάζεται η αύξηση της δυναμικότητας του αγωγού και η μεταφορά πετρελαίου από τη Βασόρα επίσης στο Γιουμουρταλούκ. Επιπλέον, όπως έχει επισημάνει ο υπουργός Ενέργειας Αλπασλάν Μπαϊρακτάρ, διερευνώνται οι δυνατότητες αποστολής φυσικού αερίου μέσω Τουρκίας σε ηλεκτροπαραγωγικούς σταθμούς του Ιράκ που σήμερα δεν λειτουργούν λόγω έλλειψης αερίου.
Μοντέλο «πετρελαϊκού ταμείου» στη διαχείριση των υδάτων
Τέλος, γίνεται ένα ιστορικό βήμα όσον αφορά τη χρήση των υδάτων του Ευφράτη και του Τίγρη. Σύμφωνα με τη συμφωνία για τα ύδατα που ενέκρινε πρόσφατα το ιρακινό κοινοβούλιο και θα τεθεί σε ισχύ την 1η Σεπτεμβρίου 2026, οι δύο χώρες θα αναπτύξουν κοινά υδρολογικά έργα.
Η χρηματοδότηση των έργων θα εξασφαλιστεί με την απόδοση σε ειδικό ταμείο μέρους των εσόδων που θα αποκομίζει το Ιράκ από το πετρέλαιο που θα πωλεί στην Τουρκία. Στις υποδομές και στην κατασκευή φραγμάτων, εξειδικευμένες τουρκικές εταιρείες θα διαδραματίσουν ενεργό ρόλο.