Ο Αμερικανός πρέσβης δηλώνει ότι η Ουάσινγκτον είναι αταλάντευτη στην αναγνώριση της ιαπωνικής κυριαρχίας, μετά την επίσκεψη Πούτιν σε τέσσερα νησιά που κατέλαβε η Σοβιετική Ένωση
Οι Ηνωμένες Πολιτείες τάχθηκαν υπέρ της ιαπωνικής κυριαρχίας στις Κουρίλες, τέσσερα νησιά που ελέγχονται από τη Ρωσία, αφού ο Βλαντίμιρ Πούτιν έγινε ο πρώτος Ρώσος πρόεδρος εδώ και 15 χρόνια που επισκέπτεται τη διαφιλονικούμενη περιοχή, γεγονός που οδήγησε το Τόκιο να καλέσει τον πρεσβευτή της Μόσχας και να χαρακτηρίσει το ταξίδι «απολύτως απαράδεκτο».
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν ακλόνητες στην υποστήριξή τους προς τον σημαντικότερο σύμμαχό τους και στην αναγνώριση της ιαπωνικής κυριαρχίας επί των Βόρειων Εδαφών», έγραψε στην πλατφόρμα X ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στο Τόκιο, Τζορτζ Γκλας.
«Σε μια περίοδο που η συμμαχία ΗΠΑ-Ιαπωνίας έχει δεσμευτεί να καλλιεργεί την ευημερία σε ολόκληρο τον Ινδο-Ειρηνικό, αντιτιθέμεθα σθεναρά σε οποιαδήποτε ενέργεια υπονομεύει την ειρήνη και τη σταθερότητά του», πρόσθεσε ο Γκλας.
Οι ρωσοϊαπωνικές σχέσεις σκιάζονται εδώ και δεκαετίες από τα τέσσερα νοτιότερα νησιά μιας ηφαιστειακής αλυσίδας ανοιχτά του Χοκάιντο, τα οποία κατέλαβε η Σοβιετική Ένωση μετά την εισβολή της τον Αύγουστο του 1945, στις τελευταίες ημέρες του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Η Μόσχα τερμάτισε την επίσημη ουδετερότητά της με την Ιαπωνία λίγες ημέρες πριν από την εισβολή.
Η ιαπωνική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι οι Κουρίλες, τα τέσσερα νησιά και οι συστάδες νησίδων που συγκροτούν τα Βόρεια Εδάφη, Ετόροφου, Κουνασίρι, Σικόταν και Χαμπομάι, είναι τμήμα της επικράτειάς της, που οι Σοβιετικοί κατέλαβαν παράνομα και η Ρωσία συνεχίζει να κατέχει από τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης το 1991.
Η διαφορά έχει εμποδίσει τις δύο χώρες να υπογράψουν συνθήκη ειρήνης που θα έθετε επίσημα τέλος στις εχθροπραξίες τους. Η κατάσταση πολέμου τερματίστηκε το 1956.
Η Μόσχα ενίσχυσε τη στρατιωτική της παρουσία στα νησιά τόσο πρόσφατα όσο τον Δεκέμβριο του 2021, όταν ανέπτυξε συστήματα παράκτιας άμυνας Bastion σε ένα ακατοίκητο ηφαιστειογενές νησί στο μέσο της αλυσίδας.
Στο νησί λειτουργούσε βάση του ιαπωνικού στρατού πριν από τη σοβιετική κατοχή. Μια σοβιετική βάση εκεί έκλεισε λόγω ελλείψεων χρηματοδότησης μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης.
Η Μόσχα είχε αναπτύξει στο παρελθόν συστήματα πυραύλων Bal και Bastion σε δύο από τα τέσσερα νοτιότερα νησιά, το 2016.
Τα επόμενα χρόνια, η Μόσχα ενίσχυσε περαιτέρω το οπλοστάσιό της στα νησιά, στέλνοντας προηγμένα αντιαεροπορικά πυραυλικά συστήματα, δημιουργώντας αεροπορική βάση στο νησί Ετόροφου και αναπτύσσοντας μαχητικά αεροσκάφη.
Τα αραιοκατοικημένα νησιά έχουν στρατηγική σημασία για το Κρεμλίνο, καθώς βρίσκονται στην είσοδο της Θάλασσας του Οχότσκ και δίνουν στον Ειρηνικό Στόλο της Ρωσίας πρόσβαση στον ανοιχτό Ειρηνικό χωρίς να χρειάζεται να περάσει από ύδατα που ελέγχονται από την Ιαπωνία.
Η επίσκεψη του Πούτιν ήταν η πρώτη από Ρώσο πρόεδρο μετά τον Ντμίτρι Μεντβέντεφ το 2010.
«Απολύτως απαράδεκτο»
Η πρωθυπουργός της Ιαπωνίας Σαναέ Τάκαϊτσι δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι «τα Βόρεια Εδάφη αποτελούν εγγενές τμήμα της ιαπωνικής επικράτειας, τόσο ιστορικά όσο και υπό το πρίσμα του διεθνούς δικαίου».
Η επίσκεψη του Πούτιν «προσβάλλει τα αισθήματα του ιαπωνικού λαού και είναι απολύτως απαράδεκτη», πρόσθεσε.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Ιαπωνίας Τοσιμίτσου Μοτέγκι είπε ότι η χώρα του «διαμαρτύρεται έντονα» για την επίσκεψη του Πούτιν στο μεγαλύτερο από τα νησιά, το Ετόροφου.
«Τα Βόρεια Εδάφη, συμπεριλαμβανομένου του νησιού Ετόροφου, είναι εγγενές έδαφος της Ιαπωνίας τόσο ιστορικά όσο και από την άποψη του διεθνούς δικαίου», ανέφερε σε ανακοίνωσή του ο Μοτέγκι.
Κάλεσε τον Ρώσο πρεσβευτή Νικολάι Νοζντρέφ στο υπουργείο στο Τόκιο και υπέβαλε έντονη διαμαρτυρία για την επίσκεψη, ζητώντας του «να μεταφέρει άμεσα το μήνυμα στη Μόσχα», δήλωσε αργότερα ο υπουργός στους δημοσιογράφους.
Η ρωσική πρεσβεία στην Ιαπωνία ανέφερε ότι ο πρεσβευτής επανέλαβε τον ισχυρισμό της Μόσχας ότι τα νησιά αποτελούν μέρος της Ρωσίας και ότι το ταξίδι του Πούτιν εκεί δεν είναι «ζήτημα προς συζήτηση με ξένα κράτη».
Το Κρεμλίνο προέβαλε την επίσκεψη, δημοσιεύοντας βίντεο του Πούτιν σε ένα από τα τέσσερα κύρια νησιά. Τα ρωσικά κρατικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι επισκέφθηκε ένα εργοστάσιο επεξεργασίας ψαριών και τον έδειξαν να δοκιμάζει χαβιάρι τοπικής παραγωγής.
Η Τάκαϊτσι είπε ότι η επίσκεψη αποτέλεσε περαιτέρω πλήγμα στις ήδη τεταμένες σχέσεις των δύο χωρών λόγω της Ουκρανίας και ότι η Μόσχα θα πρέπει να κατανοήσει τις συνέπειες.
Η Ιαπωνία επέβαλε κυρώσεις στη Ρωσία αφότου η Μόσχα εξαπέλυσε τη γενικευμένη εισβολή της στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022.
Επέβαλε επίσης ελέγχους στις εξαγωγές τεχνολογιών με στρατιωτικές εφαρμογές και παρείχε χρηματοδοτική στήριξη στην Ουκρανία. Η Ρωσία απάντησε χαρακτηρίζοντας την Ιαπωνία «μη φιλικό κράτος».
Το Τόκιο εξετάζει τώρα το ενδεχόμενο ενίσχυσης των κυρώσεων στο πλαίσιο των αντιμέτρων του ως απάντηση στο ταξίδι του Πούτιν.
«Πρέπει να πούμε ότι αυτή η επίσκεψη έχει σκληρύνει ακόμη περισσότερο το αίσθημα της ιαπωνικής κοινής γνώμης απέναντι στη Ρωσία και έχει καταστήσει πιο δύσκολη την αποκατάσταση των διμερών σχέσεων μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα», είπε.
«Ελπίζουμε η ρωσική πλευρά να αντιληφθεί πλήρως τη σοβαρότητα αυτού του ζητήματος».