Η μόδα μολύνει τις θάλασσες με πετροχημικές βαφές: μπορούν τα χρώματα να «ζυμωθούν» από τη φύση;
Η βιομηχανία της μόδας είναι από τις πιο ρυπογόνες στον πλανήτη και η βαφή των υφασμάτων αποτελεί έναν από τους βασικούς λόγους. Η διαδικασία καταναλώνει τεράστιες ποσότητες νερού, ενέργειας και χημικών, αφήνοντας βαθύ αποτύπωμα στο περιβάλλον.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
«Η βιομηχανία χρησιμοποιεί πάνω από 70 ιδιαίτερα τοξικές χημικές ουσίες στη διαδικασία βαφής», δηλώνει στο Euronews Earth ο Orr Yarkoni, διευθύνων σύμβουλος και συνιδρυτής της Colorifix.
Διευκρινίζει ότι ο αριθμός αυτός αφορά όχι μόνο τις ίδιες τις βαφές, αλλά και τα πρόσθετα χημικά που χρειάζονται ώστε το χρώμα να δεσμεύεται στο ύφασμα. «Περισσότερες από 30 είναι μη ανακτήσιμες, που σημαίνει ότι, ό,τι κι αν κάνεις στο νερό αφού τις χρησιμοποιήσεις, παραμένουν στο νερό και καταλήγουν τελικά στον ωκεανό».
Σύμφωνα με τον Yarkoni, η εξάρτηση της βιομηχανίας από τα συνθετικά χρώματα ξεκινά τον 19ο αιώνα, όταν οι παραγωγοί εγκατέλειψαν τις φυσικές εναλλακτικές.
«Η βιομηχανία στράφηκε σε φθηνές, αποτελεσματικές χημικές ουσίες, οι οποίες δυστυχώς αποδεικνύονται ιδιαίτερα τοξικές για τη ζωή συνολικά, συμπεριλαμβανομένου του ανθρώπου», σημειώνει. Η μετάβαση μακριά από αυτά τα χημικά προχωρά αργά, κυρίως λόγω έλλειψης βιώσιμων εναλλακτικών που μπορούν να λειτουργήσουν σε μεγάλη κλίμακα.
Παραγωγή χρώματος με ζύμωση, όπως στην μπίρα
Η Colorifix βασίζεται άμεσα στους τρόπους με τους οποίους η ίδια η φύση παράγει χρωστικές, χωρίς να τις εξάγει από φυτά ή ζώα. «Δανειζόμαστε την πληροφορία για το πώς δημιουργείται η χρωστική στη φύση», εξηγεί ο Yarkoni στο Euronews Earth.
Η εταιρεία εισάγει αυτόν τον γενετικό κώδικα σε βακτήρια, τα οποία στη συνέχεια καλλιεργούνται σε δεξαμενές ζύμωσης. «Πολύ παρόμοια με τον τρόπο που φτιάχνεις μπίρα, αλλά αντί για αλκοόλ, εμείς “ζυμώνουμε” το χρώμα», εξηγεί.
Αφού συλλεχθεί, η βιολογική βαφή – μαζί με τη βιομάζα που βοηθά στη σύνδεσή της με το ύφασμα – αντικαθιστά τα συνθετικά χημικά που χρησιμοποιούνται συνήθως στη διαδικασία βαφής.
Ο Yarkoni αναφέρει ότι η λύση προσφέρει σημαντικά περιβαλλοντικά οφέλη, παραθέτοντας στοιχεία ειδικά για υφάσματα πολυκοτον, δηλαδή μίγματα πολυεστέρα και βαμβακιού: «Βλέπουμε εξοικονόμηση πάνω από 77% σε νερό, 51% εξοικονόμηση ενέργειας και 31% μείωση των εκπομπών όταν η διαδικασία γίνεται βιολογικά».
Σπεύδει να τονίσει ότι η φυσική προέλευση δεν σημαίνει αυτομάτως πως ένα προϊόν είναι ασφαλές. «Φυσικό δεν σημαίνει μη τοξικό», λέει, σημειώνοντας ότι η Colorifix ελέγχει κάθε βαφή που παράγει για κυτταροτοξικότητα, ερεθισμό του δέρματος και αλλεργιογόνο δράση, ξεπερνώντας τα συνήθη τεστ που απαιτούνται για τις συνθετικές βαφές.
«Δεν θέλουμε να επαναλάβουμε τα λάθη του παρελθόντος, προωθώντας κάτι που φαίνεται καλό αλλά δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στην πορεία».
Η παραγωγή βαφών που ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις απόδοσης της κλωστοϋφαντουργίας υπήρξε επίσης πρόκληση. Τα χρώματα πρέπει να αντέχουν στο ξεθώριασμα από τον ήλιο, να επιβιώνουν από τα επανειλημμένα πλυσίματα και να μη μεταφέρονται στο δέρμα.
«Έχουμε αναπτύξει εκατοντάδες χρώματα», λέει ο Yarkoni, προσθέτοντας ότι η Colorifix προσφέρει πλέον πλήρη γκάμα αποχρώσεων για συνθετικές ίνες όπως ο πολυεστέρας, καθώς και μια πιο περιορισμένη αλλά συνεχώς διευρυνόμενη παλέτα για το βαμβάκι και άλλα υφάσματα κυτταρινικής βάσης.
Από το εργαστήριο στη βιομηχανία
Η Colorifix έχει περάσει πλέον από την έρευνα στην εμπορική εφαρμογή, με μεγάλες μάρκες μόδας να υιοθετούν την τεχνολογία, σύμφωνα με τον Yarkoni. Η εταιρεία έχει επίσης αρχίσει να προμηθεύει τις βαφές της ως έτοιμα συμπυκνώματα, αντί να απαιτεί από τους παραγωγούς να εγκαθιστούν εξοπλισμό ζύμωσης στις εγκαταστάσεις τους.
«Διαθέτουμε πλέον αυτά τα προϊόντα ως συμπυκνώματα… πράγμα που σημαίνει ότι μπορούμε να στείλουμε το υλικό έτοιμο προς χρήση στη μηχανή βαφής, χωρίς να χρειάζεται περαιτέρω επεξεργασία επί τόπου», λέει.
Ο Yarkoni αποδίδει στην αναγνώριση της Colorifix ως φιναλίστ του Earthshot Prize την ενίσχυση της παρουσίας της εταιρείας μεταξύ παραγωγών και εμπορικών σημάτων. «Μας βοήθησε να αναδείξουμε πραγματικά τη λύση μας στο πρόβλημα και να αυξηθεί η ενημέρωση μεταξύ των brands και των παραγωγών», σημειώνει. «Μετά τη δημοσιότητα, δεχθήκαμε ενδιαφέρον από όλο τον κόσμο».
Κοιτάζοντας μπροστά, ο Yarkoni υποστηρίζει ότι τα πετροχημικά θα πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνο εκεί όπου δεν υπάρχει φυσική εναλλακτική, και όχι γενικευμένα σε κλάδους όπως η μόδα: «Το χρώμα είναι από τα χειρότερα πράγματα που μπορείς να φτιάξεις από πετροχημικά, γιατί η φύση δημιουργεί όλα τα χρώματα στον κόσμο και τα ποτάμια μπορούν να παραμένουν καθαρά».