Η πλαστική ρύπανση πλημμυρίζει ποτάμια και θάλασσες του κόσμου, όμως ολλανδική εταιρεία προτείνει «κουρτίνα» φυσαλίδων αέρα: πώς λειτουργεί
Κάθε χρόνο, εκατομμύρια τόνοι πλαστικού καταλήγουν στους ωκεανούς του πλανήτη, με τα ποτάμια να αποτελούν τον κύριο δρόμο. Παρότι οι καθαρισμοί παραλιών και οι επιχειρήσεις συλλογής στη θάλασσα έχουν γίνει πιο συχνές τα τελευταία χρόνια, δεν καταφέρνουν να αναχαιτίσουν το κύμα του πλαστικού.
«Η παραγωγή του πλαστικού συνεχώς αυξάνεται», λέει στο Euronews Earth η Anne Marieke Eveleens, διευθύντρια ανάπτυξης επιχειρηματικών δραστηριοτήτων της The Great Bubble Barrier. «Περιμένουμε να τριπλασιαστεί έως το 2030. Η ζήτηση για πλαστικά είναι πολύ υψηλή. Το χρησιμοποιούμε σε όλες τις καθημερινές μας δραστηριότητες και, την ίδια στιγμή, δεν γνωρίζουμε πραγματικά τι να κάνουμε με αυτό το πλαστικό όταν φτάσει στο τέλος του κύκλου ζωής του».
Λιγότερο από 10% του πλαστικού ανακυκλώνεται, σημειώνει, γεγονός που σημαίνει ότι το υπόλοιπο καταλήγει συχνά στα υδάτινα συστήματα κατά λάθος ή λόγω ελλιπούς διαχείρισης απορριμμάτων. Οι επιχειρήσεις καθαρισμού των ωκεανών, όπως λέει, «βοηθούν, αλλά χρειάζεται πολύ περισσότερη προσπάθεια για να σταματήσει πραγματικά αυτό».
Οι φυσαλίδες ως φράγμα για το πλαστικό
Η The Great Bubble Barrier ακολουθεί διαφορετική προσέγγιση: συγκρατεί το πλαστικό σε ποτάμια και κανάλια πριν φτάσει ποτέ στη θάλασσα. Ένας διάτρητος σωλήνας τοποθετείται κατά μήκος του πυθμένα της υδάτινης οδού και συνδέεται με αντλία αέρα, δημιουργώντας μια ανερχόμενη κουρτίνα φυσαλίδων. Όταν εγκαθίσταται διαγώνια ως προς τη ροή, το ρεύμα παρασύρει τα επιπλέοντα σκουπίδια, καθώς και υλικό που αιωρείται χαμηλότερα στη στήλη νερού, σε ένα σημείο συλλογής στην όχθη.
«Δεν εμποδίζουμε τα ψάρια, δεν εμποδίζουμε την κίνηση των πλοίων, αλλά μπορούμε να καλύψουμε όλο το πλάτος και το βάθος ενός ποταμού», λέει η Eveleens στο Euronews Earth.
Σύμφωνα με τη συνιδρύτρια, το σύστημα έχει επαληθευθεί από πανεπιστήμια και ανεξάρτητα ερευνητικά ιδρύματα και δεσμεύει περίπου το 86% του πλαστικού στην επιφάνεια. «Ο αριθμός αυτός είναι πράγματι αρκετά σταθερός», σημειώνει η Eveleens.
Η εταιρεία λειτουργεί σήμερα φράγματα στο Άμστερνταμ, στο Κάτβικ και στο Χάρλινχεν στην Ολλανδία, καθώς και κοντά στη Βίλα ντο Κόντε στην Πορτογαλία, ενώ συζητούνται νέες εγκαταστάσεις στην Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η The Great Bubble Barrier επεκτείνεται παγκοσμίως
Η κλιμάκωση της τεχνολογίας, ιδιαίτερα στη Νοτιοανατολική Ασία όπου ρέουν ορισμένα από τα πιο επιβαρυμένα ποτάμια του κόσμου, είναι η δηλωμένη φιλοδοξία της εταιρείας. Η εφαρμογή δεν αποτελεί απλώς τεχνικό εγχείρημα, εξηγεί η Eveleens. Απαιτεί ταυτόχρονο συντονισμό κυβερνήσεων, τοπικών φορέων διαχείρισης αποβλήτων και κοινοτήτων.
«Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι υπάρχουν οι απαραίτητες άδειες, ότι λειτουργεί ένα σύστημα συλλογής απορριμμάτων ώστε τα σκουπίδια μας να μην καταλήγουν ξανά λίγα μέτρα πιο κάτω στο ποτάμι», εξηγεί. «Δουλεύουμε μαζί με τις κοινότητες της περιοχής, ζητάμε τη βοήθειά τους για να εντοπίσουμε ποιο αντικείμενο εμφανίζεται πιο συχνά και αν μπορούμε να κάνουμε κάτι γι’ αυτό σε τοπικό επίπεδο».
Αυτό το μοντέλο με τη συμμετοχή πολλών φορέων, όπως λέει, υπήρξε καθοριστικό σε κάθε επιτυχημένη εγκατάσταση μέχρι σήμερα.
Η αναγνώριση έχει συμβάλει στην επιτάχυνση της εξάπλωσης της εταιρείας. Ως φιναλίστ για το βραβείο Earthshot, το παγκόσμιο περιβαλλοντικό βραβείο του πρίγκιπα Ουίλιαμ, η The Great Bubble Barrier απέκτησε σημαντικά μεγαλύτερη προβολή.
«Σχεδόν όπου κι αν πηγαίνουμε στον κόσμο, οι άνθρωποι έχουν ακούσει για ένα φράγμα φυσαλίδων», λέει η Eveleens στο Euronews Earth. «Μας έδωσε πραγματικά μεγάλη ώθηση για να βγούμε προς τα έξω διεθνώς και να φέρουμε τη λύση μας εκεί όπου χρειάζεται».
Κοιτάζοντας μπροστά, η Eveleens θα ήθελε να δει φράγματα εγκατεστημένα σε σημεία με έντονη ρύπανση σε μεγάλες πόλεις σε όλο τον κόσμο, όχι μόνο για τη συλλογή απορριμμάτων αλλά και για την παραγωγή δεδομένων που θα τροφοδοτούν τη χάραξη πολιτικής.
«Όλα αυτά τα δεδομένα που συλλέγουμε είναι επίσης ένας τρόπος να σχεδιάσουμε νέα πολιτική, ώστε να προλαμβάνουμε το πρόβλημα πριν καν εμφανιστεί», λέει. «Το να τα βλέπαμε να εμφανίζονται σε όλα τα κρίσιμα σημεία του πλανήτη, αυτό θα ήταν το μεγαλύτερο όνειρο».