Αποκλειστικό του Euronews Farsi: Ο ναυτικός αποκλεισμός των ΗΠΑ στραγγαλίζει το εμπόριο του Ιράν, εκτοξεύει τον πληθωρισμό σε 70% και βυθίζει τις οικογένειες σε κρίση επιβίωσης
Έξι σχεδόν μήνες μετά το ξέσπασμα των στρατιωτικών συγκρούσεων με την εμπλοκή των Ηνωμένων Πολιτειών, του Ισραήλ και της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, η επαναφορά του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού στα νότια παράλια της χώρας έχει ουσιαστικά παραλύσει τις βασικές της εμπορικές αρτηρίες.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ύστερα από μια σύντομη παύση ενός μήνα μετά το Μνημόνιο του Ισλαμαμπάντ, η ναυτική επιτήρηση επανεκκίνησε στα μέσα Ιουλίου. Έκτοτε, η θηλιά στον Περσικό Κόλπο έχει διαταράξει πάνω από το 80% των βαρέων εισαγωγών και των μη πετρελαϊκών εξαγωγών του Ιράν.
Με τον επίσημο πληθωρισμό να πλησιάζει το 70% – και τον πληθωρισμό στα τρόφιμα σε ετήσια βάση να εκτοξεύεται σε ένα πρωτοφανές 128% στην πρόσφατη ιστορία – και ταυτόχρονη πτώση σχεδόν 40% στο μη πετρελαϊκό εμπόριο σε σχέση με τα προπολεμικά επίπεδα, οι απλοί πολίτες είναι αυτοί που σηκώνουν το δυσβάστακτο οικονομικό βάρος.
Σε μια αποκλειστική σειρά συνεντεύξεων στο Euronews Farsi, Ιρανοί πολίτες από διάφορους κλάδους περιέγραψαν πώς ο αποκλεισμός έχει διαλύσει τα μέσα βιοπορισμού τους, τους έχει αναγκάσει σε αυστηρή λιτότητα στο νοικοκυριό και έχει αλλάξει την καθημερινή τους ζωή.
Τα φορτία μένουν ακινητοποιημένα και τα ναύλα εκτοξεύονται
Ο ναυτικός αποκλεισμός έχει διαλύσει τα δίκτυα logistics που βασίζονται σε νότια λιμάνια όπως το Μπαντάρ Αμπάς. Η Γκιζού, 45χρονη ειδικός στις διεθνείς θαλάσσιες μεταφορές με έδρα την Τεχεράνη, ασχολείται άμεσα με τη διακίνηση εμπορευματοκιβωτίων.
«Από τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος, ίσως μόνο ένα στα δέκα φορτηγά πλοία που αναχωρούν από την Κίνα φτάνει τελικά στο Ιράν», λέει στο Euronews η Γκιζού.
«Τα κοντέινερ που χρειάζονταν 35 ημέρες τώρα μένουν μπλοκαρισμένα στο Χονγκ Κονγκ, το Καράτσι ή την Τζεμπέλ Άλι για μήνες. Τα λιμάνια στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα δεν επιτρέπουν πλέον τον ελλιμενισμό ιρανικών ντάου».
Τα θαλάσσια ναύλα αυξήθηκαν από 3.000 σε σχεδόν 10.000 δολάρια ανά κοντέινερ, ενώ η χερσαία μεταφορά από την Κίνα κοστίζει πλέον τουλάχιστον 16.000 δολάρια. Η εκτροπή των φορτίων μέσω της Μερσίνης στην Τουρκία έχει δημιουργήσει τεράστια σημεία συμφόρησης, αφήνοντας αποστολές να λιμνάζουν για εβδομάδες ενώ συσσωρεύονται τα τέλη αποθήκευσης.
Οι χερσαίες διαδρομές απαιτούν επίσης πολλαπλές φορτοεκφορτώσεις, που συχνά προκαλούν ζημιές σε ευαίσθητα εμπορεύματα.
Επειδή το εισόδημα της Γκιζού βασίζεται σε προμήθειες ανά ολοκληρωμένη αποστολή, τα κέρδη της έχουν καταρρεύσει, προσθέτει.
Σε ό,τι αφορά τις πολιτικές συνέπειες, η Γκιζού εμφανίζεται δύσπιστη απέναντι σε μια αιφνίδια συστημική αλλαγή, σημειώνοντας ότι ο φόβος από τις προηγούμενες καταστολές κρατά την πλειονότητα του κόσμου μακριά από τους δρόμους.
Συνοριακά περάσματα στην έρημο και χάος στη συντήρηση
Με τη δραστηριότητα στο Μπαντάρ Αμπάς να έχει πέσει από χιλιάδες φορτηγά την ημέρα σε ελάχιστη κίνηση, οι οδηγοί έχουν αναγκαστεί να βασίζονται σε ελλιπώς εξοπλισμένα χερσαία περάσματα όπως το Ριμντάν, στα σύνορα με το Πακιστάν.
Ο Αράς, 60χρονος οδηγός διεθνών μεταφορών από την Κερμανσάχ, περιγράφει τα σύνορα στο Ριμντάν ως έναν πρακτικά ανομικό τόπο.
«Το Μπαντάρ Αμπάς είναι νεκρό. Τα φορτία από το Πακιστάν μπαίνουν πλέον από το Ριμντάν, αλλά εκείνο το πέρασμα δεν διαθέτει ούτε βασικές υποδομές – καμία υπηρεσία, κανένας έλεγχος της σκόνης, μόνο αφόρητη ζέστη», λέει ο Αράς στο Euronews Farsi.
«Ένα δρομολόγιο από το Ριμντάν στην Τεχεράνη πληρώνεται περίπου 250 εκατομμύρια τομάν (1.086 €), αλλά ελάχιστοι οδηγοί δέχονται να το κάνουν».
Ο Αράς εξήγησε ακόμη ότι τα λειτουργικά κόστη για τη συντήρηση των οχημάτων έχουν εκτοξευθεί υπό τον αποκλεισμό. Για παράδειγμα, ένα ζευγάρι ελαστικά βαρέος φορτηγού από 35 εκατομμύρια τομάν (152 €) πριν από τον πόλεμο έχουν φτάσει σήμερα τα 250 εκατομμύρια τομάν (1.086 €), όπως λέει.
Το ίδιο ανεξέλεγκτη έχει γίνει και η τακτική συντήρηση: μια απλή αλλαγή λαδιών από 6 εκατομμύρια τομάν (26 €) έχει πάει στα 21 εκατομμύρια τομάν (91 €), ενώ το σέρβις των νεότερων μοντέλων φορτηγών κοστίζει πλέον έως και 70 εκατομμύρια τομάν (304 €) κάθε φορά, προσθέτει.
Τα απαραίτητα ανταλλακτικά για τα σύγχρονα φορτηγά έχουν σχεδόν εξαφανιστεί από την αγορά, με αποτέλεσμα τα χαλασμένα οχήματα να μένουν εντελώς ακινητοποιημένα, προειδοποιεί.
Αν ο αποκλεισμός συνεχιστεί για ακόμη δύο μήνες, οι εκτεταμένες ελλείψεις στο εσωτερικό είναι αναπόφευκτες, συμπληρώνει. Πιστεύει ότι, αν η οικονομική πίεση φέρει τις οικογένειες στο χείλος της πείνας, οι μαζικές διαδηλώσεις θα μπορούσαν τελικά να ανατρέψουν το σημερινό στάτους κβο.
Οι αγορές αδειάζουν και τα γεύματα μικραίνουν
Οι παρενέργειες του αποκλεισμού έχουν υπονομεύσει σοβαρά την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών, εκτοξεύοντας το κόστος βασικών ειδών διατροφής και αναγκαίων ιατροφαρμακευτικών προϊόντων.
Ο Μανσούρ, 40χρονος μηχανικός αυτοκινήτων και πατέρας δύο παιδιών στην Τεχεράνη, λέει στο Euronews Farsi ότι η κίνηση στα τοπικά μπακάλικα έχει μειωθεί αισθητά. Ο κόσμος αναγκάζεται να κόψει κάθε μη απολύτως αναγκαία δαπάνη απλώς για να τα βγάλει πέρα, παρατηρεί.
Όπως λέει, και η δική του οικογένεια έχει σταματήσει να αγοράζει κρέας, κοτόπουλο και ρύζι σε αξιοσημείωτες ποσότητες και στηρίζεται κυρίως σε γεύματα με βάση το ψωμί.
Στο συνεργείο του, η τιμή για ένα βασικό λιπαντικό κινητήρα αυξήθηκε από 1,8 εκατομμύριο σε 2,8 εκατομμύρια τομάν (12 €), με αποτέλεσμα τις τελευταίες δύο εβδομάδες να μην έχει σχεδόν καθόλου πελάτες, προσθέτει.
Ο Μανσούρ εκτιμά ότι ο αποκλεισμός θα πυροδοτήσει ένα νέο κύμα διαμαρτυριών, αν και αναμένει σκληρή αντίδραση από τις δυνάμεις ασφαλείας.
Ο Χαμίντ, 46χρονος πωλητής υποδημάτων στην Τεχεράνη, λέει ότι το πάγωμα του εμπορίου είχε σχεδόν άμεσα αποτελέσματα.
«Οι επιπτώσεις του αποκλεισμού είναι απόλυτες. Κρίσιμα ιατρικά υλικά, όπως τα φάρμακα για την αιμοφιλία, έχουν γίνει σχεδόν απρόσιτα», λέει ο Χαμίντ στο Euronews Farsi.
«Η εκτίναξη του κόστους καυσίμων και μεταφορών καταστρέφει εκατομμύρια ανθρώπους που βασίζονται σε υπηρεσίες κλήσης ταξί όπως το Snapp για να θρέψουν τις οικογένειές τους».
«Όταν οι άνθρωποι της εργατικής τάξης δεν μπορούν πια να αγοράσουν ψωμί για τα παιδιά τους, η πίεση γίνεται ανεξέλεγκτη», λέει ο Χαμίντ στο Euronews.
Η εκτεταμένη φτώχεια που βλέπει στους δρόμους της Τεχεράνης προκαλεί βαθιά αγωνία στον Χαμίντ. Αν και φοβάται τις δυσκολίες που συνεπάγεται ένας παρατεταμένος αποκλεισμός, λέει ότι θεωρεί τη ριζική αλλαγή ως τη μόνη μακροπρόθεσμη διέξοδο από τη συστημική στασιμότητα.
Μικρές επιχειρήσεις κινδυνεύουν με χρεοκοπία
Ακόμη και οι εγχώριες επιχειρήσεις που βασίζονται σε προϊόντα ντόπιας παραγωγής πιέζονται από τις έμμεσες αναταράξεις στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Ο Μοχαμάντ, 40χρονος ιδιοκτήτης εστιατορίου έξω από την Τεχεράνη, λέει στο Euronews Farsi ότι η επιχείρησή του έχει χάσει περίπου το 60% των πελατών της από τότε που ξεκίνησαν ο πόλεμος και ο αποκλεισμός.
Επειδή το εισαγόμενο βοδινό κρέας και το ρύζι έχουν εξαφανιστεί από την αγορά, οι τιμές στο εγχώριο κρέας και στα βασικά είδη διατροφής έχουν φυσιολογικά εκτοξευθεί, εξηγεί.
Την ίδια στιγμή, η αύξηση στο κόστος των πλαστικών έχει ανεβάσει τις τιμές των ποτών, ενώ οι μηνιαίοι λογαριασμοί ρεύματος και νερού του εστιατορίου του έχουν φτάσει τα 10 εκατομμύρια τομάν (43,40 €).
Για να κρατήσει τους εναπομείναντες πελάτες του, πουλάει μια μερίδα κεμπάπ κομπιντέ με βοδινό για 500.000 τομάν (2,17 €) – τιμή που, όπως παραδέχεται, δεν του αφήνει ουσιαστικά κανένα περιθώριο κέρδους.
Πολλά γειτονικά μαγαζιά εστίασης έχουν ήδη κλείσει επειδή δεν μπορούσαν να καλύψουν ενοίκιο και λογαριασμούς ρεύματος, προσθέτει.
Αν ο αποκλεισμός συνεχιστεί μέχρι το τέλος του χρόνου, οι ανεξάρτητοι επαγγελματίες θα βρεθούν αντιμέτωποι με πλήρη χρεοκοπία, προειδοποιεί ο Μοχαμάντ, προβλέποντας ότι η κλιμάκωση του κόστους θα οδηγήσει πιθανότατα σε νέες κοινωνικές διαμαρτυρίες μέσα στους επόμενους μήνες.