Στην έκθεση Arabian Travel Market στο Ντουμπάι, μεγάλο μέρος των συζητήσεων στο περιθώριο αφορούσε τις σοβαρές αναταράξεις της χρονιάς, αλλά εξίσου έντονη ήταν η έμφαση στην ανάκαμψη
Δεν υπάρχει αμφιβολία, η φετινή χρονιά ήταν δύσκολη για την τουριστική βιομηχανία, ιδιαίτερα στη Μέση Ανατολή, όπου οι περιφερειακές συγκρούσεις και οι αλυσιδωτές επιπτώσεις τους έχουν διαταράξει τα ταξίδια.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Παρά το γεγονός ότι το 2025 ήταν μια χρονιά-ρεκόρ για τον παγκόσμιο τουρισμό, η γεωπολιτική κατάσταση έχει επηρεάσει τα ταξίδια προς τη Μέση Ανατολή και τον Κόλπο το 2026, με τις αφίξεις, τη χωρητικότητα των αεροπορικών εταιρειών και τις κρατήσεις φιλοξενίας να υφίστανται σοβαρό πλήγμα.
Παρότι μεγάλο μέρος της συζήτησης στο περιθώριο της έκθεσης Arabian Travel Market (ATM) στο Ντουμπάι επικεντρώθηκε στις μεγάλες φετινές αναταράξεις, υπήρχαν και ενδείξεις ανάκαμψης του κλάδου.
Σύμφωνα με την έκθεση ATM Travel Trends Report 2026, που παρουσιάστηκε αυτή την εβδομάδα, προβλέπεται ότι τα διεθνή ταξίδια στην περιοχή Μέσης Ανατολής, Βόρειας Αφρικής και Νότιας Ασίας (MENASA) θα αυξηθούν κατά 17% το 2027, «πάνω από το διπλάσιο του προβλεπόμενου παγκόσμιου ρυθμού ανάπτυξης 8%», σύμφωνα με την Tourism Economics, η οποία συνέταξε από κοινού την έκθεση.
Εκτιμάται επίσης ότι οι δαπάνες των διεθνών επισκεπτών στη Μέση Ανατολή θα αυξηθούν κατά 116 δισ. δολάρια (100,58 δισ. ευρώ), ή 57%, μεταξύ 2025 και 2030.
Μιλώντας στην έκθεση ATM Dubai (πηγή στα Αγγλικά), ο Dave Goodger, Managing Director EMEA της Tourism Economics, δήλωσε «αισιόδοξος» για τις προβλέψεις.
«Τα επόμενα πέντε χρόνια βλέπουμε τα ταξίδια να επεκτείνονται σε δομική βάση και όχι απλώς ως κυκλική ανάκαμψη», είπε. «Τα διεθνή ταξίδια δεν ήταν ποτέ πιο σημαντικά. Η φετινή χρονιά διαταράσσεται από το αβέβαιο οικονομικό και γεωπολιτικό περιβάλλον, αλλά οι καταναλωτές αντιμετωπίζουν τα ταξίδια ως κάτι απαραίτητο».
Καθώς ο κλάδος κοιτάζει προς την ανάκαμψη και το μακροπρόθεσμο μέλλον, αναδύονται πολλές τάσεις που θα μπορούσαν να διαμορφώσουν την επόμενη εποχή του τουρισμού.
Από την «premiumisation» των ταξιδιών και την άνοδο λιγότερο γνωστών προορισμών έως τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης για την ανακάλυψη ταξιδιών, εξετάζουμε τα βασικά συμπεράσματα της έκθεσης (πηγή στα Αγγλικά) και μερικά από τα άλλα θέματα που κυριάρχησαν αυτή την εβδομάδα στο ATM Dubai.
Η «premiumisation» των ταξιδιών
Η πολυτέλεια παραμένει σημαντικό κομμάτι της ταξιδιωτικής αγοράς, ιδιαίτερα στη Μέση Ανατολή και τον Κόλπο, όπου, σύμφωνα με τον Goodger, σχεδόν το 80% των υποψήφιων επισκεπτών δίνει προτεραιότητα στην πολυτέλεια όταν ταξιδεύει. Ωστόσο, η «premiumisation» ξεπερνά τα παραδοσιακά πεντάστερα ξενοδοχεία.
Οι ταξιδιώτες εμφανίζονται ολοένα πιο πρόθυμοι να ξοδέψουν περισσότερα σε συγκεκριμένα στοιχεία των διακοπών που έχουν για αυτούς ιδιαίτερη σημασία, από αναβαθμισμένες θέσεις στην πτήση μέχρι δραστηριότητες που μένουν αξέχαστες.
«Οι άνθρωποι θέλουν αυτές τις εμπειρίες πολυτέλειας, θέλουν αυτές τις premium εμπειρίες, αλλά θα εξοικονομήσουν χρήματα όπου μπορούν», είπε ο Goodger. Η έκθεση διαπίστωσε επίσης ότι το 35% των ταξιδιωτών ενδιαφέρεται περισσότερο για premium εμπειρίες σε σχέση με πριν από δύο χρόνια.
Αναζήτηση αξίας και ταξίδια με έμφαση στην τιμή
Η αναζήτηση αξίας εξελίσσεται παράλληλα με την premiumisation και δεν την υποκαθιστά. Σε ξεχωριστή συνέντευξη στο Euronews Travel, ο Goodger ανέφερε ότι η αυξημένη ευαισθησία στις τιμές αποτελεί «παγκόσμια πρόκληση», εμφανής στην Ευρώπη, τη Βόρεια Αμερική, την Κίνα και άλλες ασιατικές αγορές.
«Οι άνθρωποι είναι ευαίσθητοι στην τιμή, αναζητούν την αξία, αλλά αναζητούν και πολύτιμες εμπειρίες», είπε. Αυτό μπορεί να σημαίνει ότι ξοδεύουν λιγότερα για τη διαμονή, ώστε να διαθέσουν περισσότερα για τις εμπειρίες που αποτέλεσαν το κίνητρο για τις διακοπές εξαρχής.
«Δεν λένε απλά… “Θα βρω το φθηνότερο πακέτο διακοπών που μπορώ να κάνω”», πρόσθεσε ο Goodger. «Λένε “Θα υποβαθμίσω το ξενοδοχείο, αλλά εξακολουθώ πραγματικά να θέλω να ζήσω αυτή την εμπειρία που έχω προγραμματίσει όσο θα είμαι εκεί”».
Η άνοδος λιγότερο γνωστών προορισμών
Από τους ταξιδιώτες που συμμετείχαν στην έρευνα, το 56% δηλώνει πιο ενδιαφερόμενο να εξερευνήσει νέους προορισμούς σε σύγκριση με πριν από δύο χρόνια, ποσοστό που αυξάνεται στο 68% μεταξύ των υποψήφιων επισκεπτών στη MENASA.
Αυτό δημιουργεί ευκαιρίες για δευτερεύουσες πόλεις και περιοχές μακριά από τους καθιερωμένους τουριστικούς κόμβους, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το Παρίσι, το Λονδίνο και άλλοι “γίγαντες” του τουρισμού χάνουν τη γοητεία τους.
Ο Goodger ανέφερε ότι οι άνθρωποι που ταξιδεύουν πρώτη φορά στο εξωτερικό εξακολουθούν να θέλουν να «σταθούν μπροστά στον Πύργο του Άιφελ» ή να «δουν το Buckingham Palace», ενώ όσοι επιστρέφουν σε έναν προορισμό τείνουν ολοένα περισσότερο να κινούνται πέρα από τα κλασικά σημεία.
«Αυτοί είναι που πηγαίνουν στους νέους προορισμούς, στις νέες περιοχές, στους δευτερεύοντες προορισμούς», είπε στο Euronews Travel.
Ταξίδια με αφετηρία την εμπειρία
Οι ταξιδιώτες επιλέγουν όλο και συχνότερα πρώτα μια εμπειρία ή ένα πάθος και στη συνέχεια χτίζουν το ταξίδι γύρω από αυτό.
Ο πολιτισμός και οι αυθεντικές εμπειρίες συγκαταλέγονται στις προτεραιότητες που αναδεικνύει η Tourism Economics, ενώ οι ταξιδιώτες δείχνουν αυξημένο ενδιαφέρον για δραστηριότητες, γαστρονομία και αθλητισμό.
«Οι άνθρωποι αναζητούν εμπειρίες», είπε ο Goodger στο ATM. «Θέλουν νέες εμπειρίες. Θέλουν αυτές τις πολιτιστικές εμπειρίες».
Υπερτουρισμός και χρόνος ταξιδιού
Ο μαζικός τουρισμός αρχίζει επίσης να επηρεάζει τις ταξιδιωτικές αποφάσεις. Η έρευνα της Tourism Economics έδειξε ότι τρεις στους δέκα ταξιδιώτες αποφεύγουν ενεργά συγκεκριμένους προορισμούς λόγω ανησυχίας για συνωστισμό.
Ο Goodger δήλωσε στο Euronews Travel ότι ο υπερτουρισμός παραμένει ιδιαίτερα σημαντικό ζήτημα στην Ευρώπη, αν και η στροφή μακριά από τους πολυσύχναστους προορισμούς είναι ακόμη «πολύ λεπτή».
Μια τάση που αναδύεται είναι τα ταξίδια εκτός των πιο έντονων μηνών. «Βλέπουμε μια ελαφρά εξομάλυνση της εποχικότητας», είπε. «Οι άνθρωποι αναζητούν ταξίδια εκτός της υψηλής σεζόν, απλώς για να μπορούν να ζήσουν την εμπειρία χωρίς τα πλήθη».
Αυτό θα μπορούσε να ωφελήσει προορισμούς που προσπαθούν να κατανείμουν πιο ομοιόμορφα τους επισκέπτες μέσα στη χρονιά, καθώς και λιγότερο γνωστά μέρη που επιδιώκουν να προσελκύσουν ταξιδιώτες μακριά από υπερπλήρεις hotspots.
Τουρισμός εκδηλώσεων
Όλο και περισσότεροι ταξιδιώτες διασχίζουν σύνορα ειδικά για να παραστούν σε εκδηλώσεις, ενισχύοντας περαιτέρω την άνοδο του τουρισμού για αθλητικά γεγονότα και μουσική. Τρεις στους δέκα ερωτηθέντες ταξιδιώτες δήλωσαν ότι ενδιαφέρονται περισσότερο για ταξίδια συνδεδεμένα με εκδηλώσεις σε σχέση με πριν από δύο χρόνια.
Ο Goodger ανέδειξε τα «αθλητικά, πολιτιστικά [και] θρησκευτικά γεγονότα» ως ολοένα ισχυρότερο κίνητρο για ταξίδια, ιδιαίτερα στη Μέση Ανατολή.
Σημαντικές είναι επίσης οι επαγγελματικές εκδηλώσεις, με τη συμμετοχή σε συνεδριακές συναντήσεις στη Μέση Ανατολή να έχει σχεδόν διπλασιαστεί την τελευταία δεκαετία.
Τεχνητή νοημοσύνη για την ανακάλυψη ταξιδιών
Ίσως η μεγαλύτερη αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο οι ταξιδιώτες ανακαλύπτουν και οργανώνουν το επόμενο ταξίδι τους είναι η αυξανόμενη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης. Ο Goodger είπε ότι οι ταξιδιώτες που ενδιαφέρονται να επισκεφθούν τη Μέση Ανατολή είναι ιδιαίτερα «φιλικοί προς την τεχνολογία», με τα chatbot τεχνητής νοημοσύνης να παίζουν ήδη σημαντικό ρόλο στον σχεδιασμό ταξιδιών.
Η έκθεση έδειξε ότι το 28% των υποψήφιων επισκεπτών στη Μέση Ανατολή έχει χρησιμοποιήσει chatbot τεχνητής νοημοσύνης για να προγραμματίσει ένα ταξίδι, έναντι 12% των ταξιδιωτών που ενδιαφέρονται για άλλες περιοχές.
Η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε επίσης να βοηθήσει λιγότερο γνωστούς προορισμούς να μπουν στο κάδρο, καθώς οι ταξιδιώτες απομακρύνονται από τις παραδοσιακές αναζητήσεις με λέξεις-κλειδιά και στρέφονται σε πιο συνομιλιακά ερωτήματα, βασισμένα στον τύπο διακοπών που επιθυμούν.
Για τους προορισμούς, ο Goodger είπε ότι αυτό σημαίνει πως πρέπει να είναι ορατοί σε ένα τοπίο ανακάλυψης που αλλάζει γρήγορα. «Είναι απολύτως κρίσιμο οι προορισμοί να μπορούν να ανακαλύπτονται μέσω αυτών των διαφορετικών πλατφορμών».