Σύμφωνα με τον ιταλικό Τύπο, η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ φέρεται να συμβουλεύτηκε τον αντιναύαρχο Γρυπάρη για να διαπιστώσει πόσα επιπλέον πλοία θα χρειάζονταν
Η προοπτική ενίσχυσης της αποστολής Aspides στην Ερυθρά Θάλασσα έφτασε τη Δευτέρα στο τραπέζι των κυβερνήσεων των 27 μέσω επιστολής της Κάγια Κάλλας, με ημερομηνία 19 Σεπτεμβρίου, η οποία ακολούθησε την επιστολή που είχε γράψει ο Ιταλός υπουργός Άμυνας, Γκουίντο Κροζέτο, προς την Ύπατη Εκπρόσωπο για την εξωτερική πολιτική της ΕΕ.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
«Χρειαζόμαστε περισσότερα ναυτικά και αεροπορικά μέσα, επαρκώς εξοπλισμένα», συμπεριλαμβανομένων μεγαλύτερων δυνατοτήτων για να διασφαλίσουμε τη «στενή προστασία», έγραψε η Κάλλας μετά την επιδείνωση της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας στα στενά του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, που συνδέουν τον Κόλπο του Άντεν με την Ερυθρά Θάλασσα, κατά μήκος των ακτών της Υεμένης και του Τζιμπουτί, ελέγχοντας στην πράξη τις εμπορικές οδούς μεταξύ του Ινδικού Ωκεανού και της Διώρυγας του Σουέζ (και, άρα, της Μεσογείου).
«Η Eunavfor Aspides συνεχίζει να στηρίζει την ελευθερία της ναυσιπλοΐας μέσω του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ με βάση τα μέσα που παρέχονται από τα κράτη μέλη», προσθέτει η Ύπατη Εκπρόσωπος στην επιστολή, «στο σημερινό περιβάλλον αυξημένης ανασφάλειας πρέπει να είμαστε σε θέση να αυξήσουμε ουσιαστικά την παρουσία μας, ώστε να διασφαλίσουμε ότι η επιχείρηση μπορεί να εκπληρώνει πλήρως την εντολή της».
«Η επιρροή που έχουν αποκτήσει οι Χούθι στα στενά με την κατάκτηση του λιμανιού Μόχα, του νησιού Πέριμ και των νησιών Χάνις συνιστά σοβαρή απειλή για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας κατά μήκος μιας ζωτικής διεθνούς διαδρομής διέλευσης», καταλήγει η Κάλλας, που προειδοποιεί ότι αυτή η απειλή «ήδη πλήττει τα ευρωπαϊκά συμφέροντα».
Τι ζητά η Ιταλία από την ΕΕ για την ασφάλεια στην Ερυθρά Θάλασσα
Ο Κροζέτο είχε ζητήσει την ενίσχυση της Aspides, έπειτα από την επέμβαση της φρεγάτας Carlo Bergamini για τη συνοδεία ιταλικού εμπορικού πλοίου ανοικτά των ακτών της Υεμένης.
Ο υπουργός είχε διαμαρτυρηθεί για την παρουσία μόλις δύο ευρωπαϊκών πολεμικών πλοίων στην περιοχή και είχε ανακοινώσει την απόφαση να μην περιμένει την Ευρώπη, σε περίπτωση που χρειαστεί πρόσθετη συνοδεία για τα εθνικά εμπορικά φορτηγά πλοία.
Η δημόσια παρέμβαση της Παρασκευής είχε προηγηθεί των πιέσεων των Ιταλών εφοπλιστών και της τοποθέτησης του υπουργείου Εξωτερικών. «Εδώ και μήνες ζητάμε από την Ευρωπαϊκή Ένωση να ενισχύσει την αποστολή Aspides: η Ιταλία και η Ελλάδα κάνουν πολλά, αλλά αν πρέπει να εγγυηθούμε την ασφάλεια για όλη την Ευρώπη, τότε αν δεν υπάρχει στρατιωτική συνεισφορά πρέπει να υπάρξει οικονομική συνεισφορά», είχε δηλώσει ο υπουργός Αντόνιο Ταγιάνι.
Ανάλογα με τις αντιδράσεις που θα προκαλέσει στα κράτη της ΕΕ το αίτημα του Κροζέτο, το οποίο στηρίζει η Κάλλας, ενδέχεται να ανοίξουν δύο επιλογές.
Η πρώτη είναι να αποφασίσουν και άλλες χώρες, όπως η Ιταλία, να αναλάβουν ευθύνες σε εκείνο το τμήμα της θάλασσας στο πλαίσιο της ίδιας αποστολής Aspides. Στην περιοχή επιχειρούν ήδη γαλλικές και ολλανδικές μονάδες, για την προστασία των εθνικών εμπορικών πλοίων.
Η δεύτερη είναι να είναι ο ίδιος ο κυβερνητικός συνασπισμός της Ρώμης που θα ενισχύσει τη στρατιωτική παρουσία με άλλα πλοία που σταθμεύουν στο Τζιμπουτί, ζητώντας όμως σε αυτή την περίπτωση από τους συμμάχους συνεισφορές στις αναγκαίες στρατιωτικές δαπάνες, παρότι γνωρίζει ότι θα χρειαστεί δύσκολη ομοφωνία για να εγκριθούν.
Η επιτάχυνση προς αυτή την κατεύθυνση μπορεί να υπαγορεύεται από τη ανάγκη να προστατευτούν οι περίπου δέκα διελεύσεις την εβδομάδα από τα στενά, που η Ρώμη θεωρεί κρίσιμες.
Αλλά και από τις ζημιές που ήδη υφίσταται η Ιταλία, όπως στην περίπτωση της απώλειας ενός Eurofighter στον βομβαρδισμό των Χούθι, της πολιτοφυλακής που πλέον ελέγχει την Υεμένη, σε βάση της Σαουδικής Αραβίας την περασμένη εβδομάδα.
Η Ιταλία διαθέτει προηγμένα μέσα σε διάφορες σαουδαραβικές βάσεις, πέρα από μικρά αποσπάσματα που είναι ανεπτυγμένα στο Μπαχρέιν, στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και στο Κουβέιτ, τα οποία έχουν ήδη τεθεί σε κίνδυνο από τον πόλεμο κατά του Ιράν.
Πώς μπορεί να κινηθεί η ΕΕ: Αλλαγή των κανόνων εμπλοκής;
Στην επιστολή προς τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις η Κάλλας ζήτησε να «προτείνουν πιθανές ενέργειες», συμπεριλαμβανομένων όσων αφορούν την επιχειρησιακή λειτουργία των υφιστάμενων αποστολών της ΕΕ.
Το ημερολόγιο προσφέρει δύο ευκαιρίες για να ξεκαθαριστεί η επόμενη ευρωπαϊκή δέσμευση στην Ερυθρά Θάλασσα: η συνεδρίαση των υπουργών Άμυνας της ΕΕ στις 28 Σεπτεμβρίου και εκείνη του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων στις 12 Οκτωβρίου.
Η πίεση που δημιουργεί ο κίνδυνος ακόμη και μερικού κλεισίματος του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ μετά από εκείνο των στενών του Ορμούζ, με τις προφανείς συνέπειες για το κόστος και τις τιμές των ενεργειακών και εμπορικών φορτίων, θα μπορούσε να οδηγήσει στην επανεξέταση των δύο ναυτικών αποστολών (EU NAVFOR) που βρίσκονται σε εξέλιξη: Aspides και Atalanta.
Η Aspides ξεκίνησε τον Φεβρουάριο του 2024 και, παρότι έχει αμυντικό χαρακτήρα, είναι εξουσιοδοτημένη να κάνει χρήση βίας για να προστατεύει τα εμπορικά πλοία από τις επιθέσεις των Χούθι, όπως έχει ήδη συμβεί με τα ιταλικά πλοία Caio Duilio και Fasan.
Η στρατηγική διοίκηση έχει ανατεθεί στην Ελλάδα και η επιχειρησιακή διαχείριση μοιράζεται σε διαδοχικές περιόδους μεταξύ Ιταλίας και Ελλάδας· αυτήν την περίοδο της αποστολής ηγείται η Ελλάδα, με τον αντιναύαρχο Βασίλειο Γρυπάρη.
Η Ιταλία και η Ελλάδα έχουν μέχρι τώρα διαθέσει και τα τρία πλοία της αποστολής, τα οποία πλαισιώνονται προσωρινά από σκάφη της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Ισπανίας, της Ολλανδίας και του Βελγίου.
Σύμφωνα με τον ιταλικό Τύπο, η Κάλλας φέρεται να συμβουλεύτηκε τον Γρυπάρη τις τελευταίες ώρες για να διαπιστώσει πόσα επιπλέον πλοία θα χρειάζονταν ώστε η αποστολή να είναι αποτελεσματική στο Μπαμπ ελ-Μαντέμπ.
Διάφοροι αναλυτές επισημαίνουν, πάντως, ότι η απλή ανάπτυξη ναυτικών δυνάμεων μπορεί να αποδειχθεί ανεπαρκής, ζητώντας αεροπορική κάλυψη απέναντι στην προέλαση των Χούθι σε ολόκληρα τμήματα της υεμενικής ακτογραμμής.
Η αποστολή Atalanta, αντίθετα, είναι ενεργή από το 2008 για την αποτροπή πράξεων πειρατείας στη Θάλασσα της Αραβίας, στον Κόλπο του Άντεν και στην Ερυθρά Θάλασσα, και έχει τη διοίκηση στη βάση της Ρότα στην Ισπανία, κοντά στο Καντίθ.