Μια εταιρεία καθαρής τεχνολογίας στην Κροατία υποστηρίζει ότι ανακυκλώνει περίπου τρία εκατομμύρια κιλά μολυσμένων διαλυτών τον χρόνο, χωρίς παραπροϊόντα. Μια «αποτελεσματική, ασφαλής και οικονομικά συμφέρουσα» διαδικασία ανακύκλωσης επικίνδυνων χημικών, φτιαγμένη στην Ευρώπη.
Εξοπλισμένοι με μάσκες φιλτραρίσματος αέρα, οι εργαζόμενοι σε μονάδα ανακύκλωσης στο Ivanić-Grad, στην Κροατία, ανακυκλώνουν αιθανόλη, βενζόλιο ή ακετόνες και αραιωτικά για χρώματα. Αυτοί και άλλοι χρησιμοποιημένοι διαλύτες προέρχονται από τις βιομηχανίες συσκευασίας τροφίμων, φαρμακευτικών προϊόντων ή αυτοκινήτων. Είναι γεμάτοι επικίνδυνες ουσίες.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Μια πολύπλοκη διαδικασία απομακρύνει όλα τα κατάλοιπα και μετατρέπει τους μολυσμένους διαλύτες σε καθαρούς, έτοιμους να επαναχρησιμοποιηθούν.
«Αυτός είναι ο μολυσμένος διαλύτης που παίρνουμε από το μηχάνημα και τον οδηγούμε στον αποστακτήρα. Τον αποστάζουμε και, ως αποτέλεσμα, παίρνουμε τον καθαρό διαλύτη που χρησιμοποιείται για την περαιτέρω παραγωγή. Πεντακάθαρος», εξηγεί ο Mario Želježnjak, Production Supervisor στην Premifab Ltd καθώς μας δείχνει τις διαφορετικές τεχνολογίες σε μια διακριτική μονάδα που εγκαινιάστηκε πρόσφατα.
Μαζί με το νερό και άλλες προσμίξεις, το προκύπτον απόβλητο είναι ουσιαστικά ιλύς, η οποία χρησιμοποιείται για την παραγωγή ενέργειας που τροφοδοτεί τις εγκαταστάσεις ανακύκλωσης. «Όλα καίγονται μέσα σε έναν περιστροφικό κλίβανο και μετατρέπονται σε αβλαβή στάχτη», εξηγεί ο Mario. Αυτή η στάχτη μπορεί στη συνέχεια να χρησιμοποιηθεί ως υλικό δόμησης.
Η εταιρεία καθαρής τεχνολογίας, που χρηματοδοτείται εν μέρει από την Ευρωπαϊκή Ένωση, υποστηρίζει ότι ανακυκλώνει περίπου τρία εκατομμύρια κιλά χρησιμοποιημένων διαλυτών ετησίως – ποσοστό ανακύκλωσης 90% για την μολυσμένη πρώτη ύλη που της στέλνουν οι πελάτες της. Αντιμέτωπη με σκληρό ανταγωνισμό από μεγάλους παίκτες του κλάδου στη Γερμανία, τη Γαλλία, την Ισπανία και την Ιταλία, η εταιρεία πρέπει να προσφέρει αποδοτικότητα και ευελιξία, όπως εξηγεί ο business development director της, Igor Podravac.
«Έχουμε πολλούς ιδιαίτερα απαιτητικούς πελάτες από τη φαρμακευτική, την αυτοκινητοβιομηχανία, τη βιομηχανία χρωμάτων, αλλά και τη βιομηχανία συσκευασίας τροφίμων. Αφού μολύνουν ένα υλικό και δεν είναι πλέον χρησιμοποιήσιμο για δεύτερη επεξεργασία, μας στέλνουν αυτό το υλικό», εξηγεί, ενώ μας δείχνει τη δουλειά των εργαζομένων. «Παραλαμβάνουμε το υλικό, αναλύουμε το υλικό, καθαρίζουμε το υλικό και, αφού ελεγχθούν όλες οι παράμετροι, επιστρέφουμε αυτό το υλικό στην ίδια γραμμή παραγωγής, ώστε να έχουμε στην πράξη μια κυκλική οικονομία κλειστού βρόχου».
Το πρώτο βήμα ξεκινά στο εργαστήριο της εταιρείας. Δείγματα χρησιμοποιημένων διαλυτών αναλύονται αρχικά εδώ, για να διαπιστωθεί αν και με ποιον τρόπο μπορούν να ανακυκλωθούν με ασφάλεια και αποτελεσματικότητα. Πρέπει να ληφθούν υπόψη πολύ διαφορετικές παράμετροι, όπως θερμοκρασία, πίεση ή ενεργειακό ισοζύγιο. «Ίσως η απόδοση της απόσταξης είναι πολύ χαμηλή, οπότε δεν είναι πραγματικά εφικτό, ούτε από πλευράς υλικού ούτε από οικονομικής πλευράς. Από την άλλη, αν έχουμε πολύ μεγάλο υπόλειμμα απόσταξης, με το οποίο δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα, επιλέγουμε να μην χρησιμοποιήσουμε καθόλου αυτό το υλικό», εξηγεί η Silvija Petković, Quality Control Director & Laboratory Manager. «Η ιδιαιτερότητα των διαλυτών είναι η ευφλεκτότητά τους. Είναι όλα εύφλεκτα υγρά και πρέπει να λάβουμε όλα τα προληπτικά μέτρα, ώστε να μη καεί τίποτα, να μη πάρει τίποτα φωτιά», προσθέτει.
Μετά την απόσταξη, και πριν σταλούν οι πλέον καθαροί διαλύτες πίσω στους πελάτες, εφαρμόζονται ξανά έλεγχοι ποιότητας.
«Αυτό το δείγμα δεν είναι σύμφωνο λόγω της κατακρήμνισης, άρα αυτό δεν μπορεί να πάει στον πελάτη. Οπότε αυτό το δείγμα θα μείνει εδώ και πρέπει να κάνουμε περαιτέρω φιλτράρισμα», εξηγεί η Silvija στην κάμερά μας, κρατώντας ένα δείγμα. «Αυτό εδώ είναι εντάξει, καμία κατακρήμνιση. Μπορεί να κλειστεί και να σφραγιστεί και να φορτωθεί στο φορτηγό», λέει, ελέγχοντας ένα δεύτερο, πολύ πιο διαυγές δείγμα.
Οι εγκεκριμένοι ανακτημένοι διαλύτες αποστέλλονται στους πελάτες σε ειδικά δοχεία. Ακολουθούμε μία τέτοια παράδοση με τον Nikola Gojavić, οδηγό της εταιρείας. «Αυτό το φορτίο είναι μοναδικό επειδή βρίσκεται σε υγρή μορφή και είναι ιδιαίτερα εκρηκτικό. Απαιτείται μεγάλη προσοχή κατά τη φόρτωση και τη μεταφορά, επομένως χρειάζονται εξειδικευμένοι οδηγοί – είναι μια αρκετά απαιτητική δουλειά», μας λέει ενώ οδηγεί.
«Ο οδηγός πρέπει να είναι ειδικός, γιατί, σε περίπτωση ατυχήματος ή οποιουδήποτε περιστατικού, πρέπει να παραμένει ψύχραιμος και να είναι εκπαιδευμένος να εκτελεί τις απαραίτητες διαδικασίες.»
Το φορτίο που ακολουθούμε επιστρέφει ανακτημένους διαλύτες σε μια οικογενειακή επιχείρηση που ονομάζεται Rotoplast. Κάθε χρόνο παράγει περίπου 5.000 τόνους συσκευασίας και ετικετών για τις βιομηχανίες τροφίμων, ενέργειας και προϊόντων για κατοικίδια. Εδώ οι διαλύτες χρησιμοποιούνται για να διαλύουν τα μελάνια στις διαδικασίες εκτύπωσης.
«Είναι σημαντικό για εμάς τα προϊόντα μας, πέρα από το ότι είναι ιδιαίτερα αποδοτικά από πλευράς παραγωγής, να είναι και περιβαλλοντικά βιώσιμα», λέει o Production Director Antun Čengić. «Σε συνεργασία με την Premifab, συλλέγουμε όλα τα απόβλητά μας με ασφαλή τρόπο, τα μεταφέρουμε στις εγκαταστάσεις τους, ώστε να μπορούν να τα επεξεργαστούν και να μας τα επιστρέψουν ως νέο πόρο. Με αυτό μειώνουμε το κόστος παραγωγής.»
Η εταιρεία ιδρύθηκε το 1975 και σήμερα απασχολεί 260 εργαζόμενους. Οι διαλύτες είναι ανάμεσα στα πολλά ανακυκλωμένα προϊόντα που επαναχρησιμοποιούνται εδώ, όπως αναφέρει ο CEO, Blaženko Marić.
«Το 80% των υλικών είναι δυνατό να χρησιμοποιηθούν έτσι. Θα θέλαμε να περάσουμε σε μονοϋλικά, για όλα τα υλικά, για όλους τους πελάτες. Αυτό είναι το σχέδιο για τα επόμενα χρόνια: να καταργήσουμε πλήρως τα υλικά που δεν ανακυκλώνονται», εξηγεί.
Ο Igor Podravac, business development director της εταιρείας, λέει ότι ο τζίρος τους έχει αυξηθεί «περίπου 20 έως 25% τον χρόνο» από τότε που ξεκίνησαν τη λειτουργία τους, τον Δεκέμβριο του 2014. Η εταιρεία υποστηρίζει ότι, σε σύγκριση με την πρωτογενή παραγωγή, οι ανακτημένοι διαλύτες παράγουν έως και 10 φορές λιγότερες εκπομπές CO2.