Η Γερμανία και η Γαλλία είναι ανάμεσα στις επτά χώρες που ζητούν η προτεινόμενη Ευρωπαϊκή Ασπίδα Διαστήματος να αναδομηθεί με επίκεντρο την προστασία των διαστημικών συστημάτων της ΕΕ, ενώ οι στρατιωτικές δυνατότητες στο διάστημα θα παραμείνουν εθνικές.
Επτά κράτη μέλη ζητούν μια ριζική επαναξιολόγηση της πρωτοβουλίας European Space Shield, προτείνοντας μια νέα αρχιτεκτονική διαστημικής ασφάλειας που θα επικεντρώνεται στην προστασία των ευρωπαϊκών διαστημικών συστημάτων και θα αφήνει την ανάπτυξη δυνατοτήτων στις εθνικές κυβερνήσεις.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Γερμανία, Γαλλία, Αυστρία, Βέλγιο, Ισπανία, Ολλανδία και Σουηδία θέλουν οι εθνικές πρωτεύουσες να έχουν τον πρώτο λόγο και επιδιώκουν ένα πιο περιορισμένο πεδίο που να σέβεται τον εθνικό έλεγχο επί των στρατιωτικών διαστημικών δυνατοτήτων.
Παρίσι και Βερολίνο αντιμετωπίζουν εδώ και καιρό με σκεπτικισμό την European Space Shield, μια πρωτοβουλία που παρουσίασαν πέρυσι οι Βρυξέλλες στον Defence Readiness Roadmap 2030. Τώρα οι δύο βαρείς παίκτες της Ένωσης παρουσιάζουν, σε έγγραφο που έχει περιέλθει στην κατοχή του Euronews, το δικό τους όραμα για τη διαστημική ασφάλεια.
«Είναι αναγκαίο να σχεδιάσουμε μια ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική διαστημικής ασφάλειας που να ενσωματώνει ουσιαστικά τις υφιστάμενες και αναδυόμενες διαστημικές δυνατότητες των κρατών μελών, καθώς και τους ήδη συμφωνημένους μηχανισμούς της ΕΕ, και να αποφεύγει περιττές επικαλύψεις», αναφέρεται στο κείμενο.
Σύμφωνα με το έγγραφο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η European External Action Service, ο διπλωματικός βραχίονας της ΕΕ, δεν έχουν καταφέρει να προσδιορίσουν τον σκοπό και το εύρος της πρωτοβουλίας, παρά τα τρία ειδικά εργαστήρια που πραγματοποιήθηκαν τους τελευταίους έξι μήνες.
Οι υπογράφοντες υποστηρίζουν ότι η πρωτοβουλία πρέπει να μετονομαστεί, επειδή η λέξη «shield» είναι παραπλανητική: υπονοεί ανάπτυξη δυνατοτήτων από την ΕΕ, ενώ εκείνοι χαράσσουν σαφή κόκκινη γραμμή υπέρ της εθνικής κυριαρχίας επί των στρατιωτικών διαστημικών δυνατοτήτων.
«Πέρα από το όνομα, είναι ουσιώδες να επαναληφθεί ότι η ευθύνη για ζητήματα ασφάλειας και άμυνας, συμπεριλαμβανομένης της προμήθειας, λειτουργίας και προστασίας των διαστημικών συστημάτων που χρησιμοποιούνται για σκοπούς ασφάλειας και άμυνας, ανήκει αποκλειστικά στα κράτη μέλη», σημειώνεται στο έγγραφο.
Οι επτά κυβερνήσεις στηρίζουν τον πανευρωπαϊκό συντονισμό στις προμήθειες στρατιωτικών διαστημικών δυνατοτήτων, καθώς τα κράτη μέλη συνεχίζουν να διευρύνουν τα εθνικά τους προγράμματα.
Θέλουν η πρωτοβουλία να ενσωματώνει τις υφιστάμενες και αναδυόμενες εθνικές δυνατότητες, να αποφεύγει τις διπλοκαλύψεις και να δημιουργεί τις κατάλληλες συνθήκες ώστε η βιομηχανία να προσφέρει ό,τι χρειάζεται. Τα κράτη μέλη πρέπει να έχουν τον ηγετικό ρόλο, με τα θεσμικά όργανα της ΕΕ να υποστηρίζουν, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους, την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ασφάλειας στο διάστημα απέναντι σε ένα ευρύ φάσμα εξελισσόμενων απειλών.
«Ως κράτη μέλη, θεωρούμε επείγουσα την ανάγκη να προστατεύσουμε και, εφόσον χρειαστεί, να υπερασπιστούμε τα διαστημικά μας συστήματα και τις υποδομές μας – συμπεριλαμβανομένων των διαστημικών συστημάτων της ΕΕ – απέναντι στην πολλαπλασιαζόμενη πληθώρα κινδύνων και απειλών, καθώς ο διαστημικός τομέας έχει εξελιχθεί σε πεδίο αντιπαράθεσης», τονίζεται στο κείμενο.
Ο πυρήνας της πρωτοβουλίας, όπως υπογραμμίζουν οι υπογράφοντες, πρέπει να είναι η ανθεκτικότητα και η προστασία των διαστημικών συστημάτων της ΕΕ, με πλήρη σεβασμό στις εθνικές αρμοδιότητες για την άμυνα και την ανάπτυξη δυνατοτήτων.
Οι χώρες βλέπουν επίσης προστιθέμενη αξία σε ένα αμφίδρομο διάλογο μεταξύ εθνικών και ευρωπαϊκών αρχών για τις επιλογές αντίδρασης σε απειλές, τις ευπάθειες και τα τεχνικά ζητήματα.
Σε ό,τι αφορά το EU Space Programme, που η Επιτροπή έχει προτείνει ως μέρος του επόμενου μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της ΕΕ, το έγγραφο επισημαίνει σειρά ζητημάτων ασφάλειας. Μεταξύ αυτών είναι η αυξανόμενη στρατιωτική συν-χρησιμοποίηση των πολιτικών προγραμμάτων της ΕΕ, η ασφάλεια των διττής χρήσης εξαρτημάτων και ο τρόπος με τον οποίο οι εθνικές προσπάθειες συμπληρώνουν το NATO. Θέτει επίσης το ερώτημα πώς οι ευρωπαϊκές διαστημικές υπηρεσίες θα ιεραρχούν μεταξύ πολιτικών και στρατιωτικών χρήσεων σε περίπτωση κρίσης.
Η προώθηση του διαλόγου μεταξύ των αρμόδιων αρχών των κρατών μελών για το στρατιωτικό διάστημα αποτελεί ακόμη μία προτεραιότητα, όπως και μηχανισμοί όπως το pooling and sharing, ώστε να συμπληρώνουν ο ένας τις στρατιωτικές διαστημικές δυνατότητες του άλλου.
Τέλος, οι υπογράφοντες καλούν την Επιτροπή να εξορθολογίσει το ιδιαίτερα κατακερματισμένο χρηματοδοτικό τοπίο για το διάστημα, ένα μωσαϊκό εργαλείων που περιλαμβάνει το Horizon Europe, επενδύσεις της European Investment Bank και το European Defence Fund.
«Υποστηρίζουμε μια πρωτοβουλία European Space Shield – ή όπως κι αν ονομαστεί στο μέλλον – η οποία θα προσφέρει απτό, συγκεκριμένο πρόσθετο όφελος για την ευρωπαϊκή ασφάλεια», συνεχίζει το έγγραφο.
«Καθώς οι καίριες δυνατότητες αποτελούν αποκλειστικό κυριαρχικό προνόμιο των κρατών μελών, είναι τα κράτη μέλη που πρέπει να βρίσκονται στον πυρήνα κάθε ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας για τη διαστημική ασφάλεια», καταλήγει.