Η κυβέρνηση Μελόνι δεν παρέτεινε την έκπτωση στις ειδικές εισφορές ούτε υιοθέτησε τον νέο μηχανισμό φοροαπαλλαγών. Αναμένεται το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο 15-16 Οκτωβρίου, ενώ οι κυβερνήσεις της ΕΕ κινούνται ασυντόνιστα.
Οι Ιταλοί οδηγοί αυτοκινήτων βρέθηκαν αντιμέτωποι με μια δυσάρεστη έκπληξη το πρωί της Τετάρτης 7 Οκτωβρίου. Η έκπτωση στους φόρους κατανάλωσης που τους προηγούμενους μήνες είχε περιορίσει εν μέρει την άνοδο των τιμών του ντίζελ δεν παρατάθηκε (πηγή στα Ιταλικά), γεγονός που μεταφράστηκε σε άμεσες αυξήσεις στην αντλία.
Στην πράξη ακυρώνεται το ανώτατο όριο τιμών που εισήγαγε η Eni
Το μέτρο που έληξε τα μεσάνυχτα ανερχόταν πλέον σε μόλις 6,1 λεπτά του ευρώ (έχει μειωθεί με την πάροδο του χρόνου σε σχέση με την αρχική έκπτωση). Σε αντικατάστασή του, η κυβέρνηση Meloni είχε αφήσει να εννοηθεί η δυνατότητα υιοθέτησης ενός μηχανισμού φορολογικών εκπτώσεων που θα χρηματοδοτούνταν χωρίς να επιβαρύνουν τα δημόσια οικονομικά. Αυτό θα έπαιρνε τη μορφή νέου διατάγματος, στο οποίο θα συμμετείχαν τα υπουργεία Οικονομίας και Ενεργειακής Ασφάλειας. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν έχει εγκριθεί κανένα νέο μέτρο.
Η ίδια η πετρελαϊκή εταιρεία Eni, που κατά 33% ανήκει στο υπουργείο Οικονομίας και στην Cassa depositi e prestiti, εξήγησε ότι η μη παράταση της έκπτωσης στους φόρους κατανάλωσης ακυρώνει ουσιαστικά το προσωρινό ανώτατο όριο στις τιμές που είχε ανακοινώσει τις προηγούμενες ημέρες η εταιρεία.
Von der Leyen προτείνει κοινές αγορές και ευελιξία στους κλιματικούς κανόνες
Τις τελευταίες ημέρες το G7 αποφάσισε να αντλήσει 100 εκατομμύρια βαρέλια αργού από τις εθνικές αποθέσεις, με στόχο να αυξηθεί η προσφορά στην αγορά και, με σταθερή ζήτηση, να επιχειρηθεί η ανάσχεση των αυξήσεων στην πρώτη ύλη. Παράλληλα, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen έθεσε στο τραπέζι το ενδεχόμενο κοινών αγορών, πάντα με σκοπό την αντιμετώπιση της κλαδικής αύξησης των τιμών.
Η ίδια επικεφαλής του εκτελεστικού οργάνου των Βρυξελλών επιδιώκει να δώσει στους εξαγωγείς ένα επιπλέον έτος ευελιξίας σε σχέση με τους κανόνες που υποχρεώνουν τους προμηθευτές να δηλώνουν τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου που συνδέονται με την παραγωγή τους. Υποχρέωση που, έτσι, θα μπορούσε να μετατεθεί στο 2028.
Η Meloni επιμένει στις παρατάσεις του συστήματος ETS και ζητά «συγκεκριμένες ενδείξεις» από την Ευρώπη
Σε κάθε περίπτωση, αναμένεται η σύνοδος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου (πηγή στα Ιταλικά) που έχει προγραμματιστεί για τις 15 και 16 Οκτωβρίου. Η Giorgia Meloni έχει ήδη ζητήσει από την Ευρώπη να παράσχει «σαφείς και συγκεκριμένες πολιτικές κατευθύνσεις, ιδίως για να μειωθεί το κόστος της ενέργειας και να προστατευθεί η ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας». Σε ανακοίνωση (πηγή στα Ιταλικά) ανέφερε στη συνέχεια ότι έχει «υπενθυμίσει την κοινή συμβολή που καταρτίστηκε με τον Τσέχο πρωθυπουργό Andrej Babiš με προτάσεις για την ελάφρυνση του κόστους που συνδέεται με το σύστημα ETS, τη στήριξη των βιομηχανικών κλάδων που είναι πιο εκτεθειμένοι, τον περιορισμό του αντίκτυπου του κόστους της CO2 στην τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας και την περαιτέρω αναβολή της έναρξης ισχύος του ETS2».
Πρόκειται για το Emissions Trading System, δηλαδή τον μηχανισμό μέσω του οποίου, αφενός, αποδίδεται τιμή σε κάθε τόνο ισοδύναμου CO2, που μπορεί να αγοραστεί ή να πωληθεί από τις εταιρείες ανάλογα με τις ανάγκες τους, και αφετέρου επιβάλλεται σε μια σειρά κλάδων ένα συνολικό ανώτατο όριο στις εκπομπές, ώστε να διασφαλιστεί ο γενικός περιορισμός τους.
Στο τραπέζι βρίσκεται και μια πιθανή ειδική φορολόγηση των υπερκερδών των πετρελαϊκών και εταιρειών φυσικού αερίου. Πρόκειται για μια επιλογή που στηρίζει και ο υπουργός Οικονομίας Giancarlo Giorgetti και η οποία αντιμετωπίζεται θετικά και από άλλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Εν αναμονή της λεπτομερούς παρουσίασης των μέτρων που θα υιοθετηθούν σε κοινοτικό επίπεδο, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις κινούνται όμως χωρίς συντονισμό.
Γαλλία, στήριξη σε όσους διανύουν πολλά χιλιόμετρα. Στη Γερμανία έκπτωση 17 λεπτών το λίτρο
Στη Γαλλία παρατάθηκε και επεκτάθηκε πρόσφατα ένα μέτρο στήριξης (πηγή στα Ιταλικά) για όσους διανύουν, για λόγους εργασίας, πολλά χιλιόμετρα. Ειδικότερα, θα χορηγηθούν 100 ευρώ σε καθέναν από τα 5,5 εκατομμύρια Γάλλους που καλύπτει το μέτρο, καθώς και πρόσθετη έκπτωση στην τιμή στην αντλία. Επιπλέον, θα είναι αφορολόγητες, έως και τα χίλια ευρώ, οι ενισχύσεις που χορηγούν οι επιχειρήσεις στους εργαζόμενους οι οποίοι πρέπει να χρησιμοποιούν ιδιωτικό μέσο μεταφοράς για να μεταβαίνουν στην εργασία τους.
Παράλληλα, εισήχθη ένας κανόνας που αποτρέπει το κράτος από το να «κερδοσκοπεί» πάνω στις αυξήσεις των τιμών των καυσίμων: τυχόν πλεόνασμα φορολογικών εσόδων (ΦΠΑ και φόροι κατανάλωσης) θα χρησιμοποιείται για μέτρα στήριξης απέναντι στην κρίση. Συνολικά, τα μέτρα αυτά αναμένεται να κοστίσουν 450 εκατομμύρια ευρώ στα δημόσια ταμεία της Γαλλίας.
Στη Γερμανία, από την 1η Οκτωβρίου η κυβέρνηση Merz προχώρησε σε προσωρινή μείωση των φόρων κατανάλωσης (πηγή στα Ιταλικά) στα καύσιμα κατά 17 λεπτά το λίτρο, τόσο στο ντίζελ όσο και στη βενζίνη. Η μείωση θα παραμείνει σε ισχύ έως το τέλος του έτους.
Ισπανία, παρατάθηκε η έκπτωση των 20 λεπτών, που όμως θα μειώνεται μέχρι τον Δεκέμβριο
Και η κυβέρνηση της Ισπανίας ανακοίνωσε μέτρα στήριξης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, παρατείνοντας έως τις 31 Δεκεμβρίου και προσαρμόζοντας ορισμένες αποφάσεις που είχαν ληφθεί ήδη από τον περασμένο Μάρτιο. Ειδικότερα, η κυβέρνηση της Μαδρίτης έκανε γνωστό ότι προτίθεται να διατηρήσει την έκπτωση των 20 λεπτών το λίτρο (πηγή στα Ιταλικά) στα καύσιμα κατά τη διάρκεια του Οκτωβρίου. Η ενίσχυση θα μειωθεί όμως στα 13 λεπτά τον Νοέμβριο και στα 6 λεπτά τον Δεκέμβριο.
Πρόκειται για μια επιτακτική ανάγκη για την κυβέρνηση, πλέον παραιτημένη, του Pedro Sánchez, που πρέπει να αντιμετωπίσει έναν πληθωρισμό ο οποίος έφθασε σε ετήσια βάση το 4,9%, σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιεύθηκαν στα τέλη Σεπτεμβρίου από το Εθνικό Ινστιτούτο Στατιστικής. Για τη Μαδρίτη, το συνολικό κόστος του πακέτου που εφαρμόζεται από τον Μάρτιο ανήλθε σε περίπου 5 δισεκατομμύρια ευρώ, από τα οποία επωφελήθηκαν 20 εκατομμύρια νοικοκυριά και τρία εκατομμύρια επιχειρήσεις.
Στο Βέλγιο ιστορικό ρεκόρ 2,501 ευρώ το λίτρο για το ντίζελ
Στο Βέλγιο υπάρχει από την πετρελαϊκή κρίση του 1974 ένας μηχανισμός που επιτρέπει την επιβολή ανώτατων ορίων στις τιμές (πηγή στα Ιταλικά) των υδρογονανθράκων. Δεν είναι επομένως δυνατό για τα πρατήρια καυσίμων να υπερβούν μια καθορισμένη τιμή, που υπολογίζεται βάσει ενός συμβολαίου μεταξύ του κράτους και της επαγγελματικής ένωσης των παραγωγών και διανομέων. Το σύστημα προβλέπει πάντως εξαιρέσεις, και είναι και για αυτόν τον λόγο που οι τιμές έφθασαν ούτως ή άλλως σε ιστορικό ρεκόρ στα τέλη Σεπτεμβρίου, με το ανώτατο όριο να ορίζεται στα 2,501 ευρώ το λίτρο για το ντίζελ.
Και στο Ηνωμένο Βασίλειο η τιμή στην αντλία έφθασε σε ιστορικό υψηλό, στα 199,52 πένες της στερλίνας το λίτρο (2,35 ευρώ), ξεπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ που είχε καταγραφεί το 2022. Μπροστά σε αυτή την κατάσταση έχει εφαρμοστεί εδώ και καιρό (πηγή στα Ιταλικά) έκπτωση 5 λεπτών το λίτρο, η οποία θα παραμείνει σε ισχύ έως τις 31 Δεκεμβρίου.