Η ΕΕ και η Ιταλία πιέζουν τα κράτη μέλη να ενισχύσουν την αποστολή Aspides στην Ερυθρά Θάλασσα, όμως μόνο δύο επιπλέον πολεμικά πλοία έχουν δεσμευθεί
Η ναυτική αποστολή της ΕΕ στην Ερυθρά Θάλασσα δυσκολεύεται να προσελκύσει ενισχύσεις, καθώς μόνο η Ολλανδία και το Βέλγιο προσφέρουν από ένα επιπλέον πλοίο, την ώρα που οι Χούθι κλιμακώνουν τις επιθέσεις τους εναντίον του Ριάντ.
Η Ιταλία ηγείται της προσπάθειας ενίσχυσης της Aspides, της ναυτικής επιχείρησης της ΕΕ που ξεκίνησε τον Φεβρουάριο του 2024 για να διασφαλίσει τη ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα. Ωστόσο, ελάχιστη πρόσθετη δυναμικότητα έχει υλοποιηθεί και η κατάσταση ασφαλείας έχει επιδεινωθεί.
«Χρειαζόμαστε τουλάχιστον δέκα πλοία και δεν έχουμε φτάσει ακόμη εκεί. Αλλά σήμερα ακούσαμε επίσης από ορισμένα κράτη μέλη ότι η συζήτηση βρίσκεται σε εξέλιξη», δήλωσε η επικεφαλής της διπλωματίας της ΕΕ Κάγια Κάλλας σε συνέντευξη Τύπου μετά το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων τη Δευτέρα.
«Ελπίζω λοιπόν ότι τα πλοία που χρειάζεται πραγματικά η επιχείρηση θα βρεθούν, γιατί αν θέλουμε να είμαστε ένας αξιόπιστος πάροχος ασφάλειας στην περιοχή, τότε πρέπει να έχουμε μια αξιόπιστη αποστολή», πρόσθεσε.
Στις 19 Σεπτεμβρίου, η Κάλλας έστειλε επιστολή στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, ζητώντας από τα κράτη μέλη πρόσθετα ναυτικά και αεροπορικά μέσα για την ενίσχυση της παρουσίας της ΕΕ στο στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, ένα κρίσιμο σημείο διέλευσης για την ενεργειακή τροφοδοσία.
Η πρωτοβουλία ακολούθησε ιταλικό αίτημα, αφού μια ιταλική φρεγάτα αναγκάστηκε να συνοδεύσει ιταλικό εμπορικό πλοίο ανοικτά των ακτών της Υεμένης. Από τότε που τέθηκε σε λειτουργία, η Aspides έχει συνοδεύσει εκατοντάδες πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα.
Τις τελευταίες ημέρες, οι Χούθι, μια ένοπλη οργάνωση της Υεμένης με την υποστήριξη του Ιράν, έχουν εξαπολύσει μια σειρά επιθέσεων στη Σαουδική Αραβία, πλήττοντας το διεθνές αεροδρόμιο του Ριάντ και προκαλώντας συνολικά 14 θανάτους και πάνω από 300 τραυματισμούς.
Η αποστολή δημιουργήθηκε μετά το ξέσπασμα του πολέμου Ισραήλ-Χαμάς και την αύξηση των επιθέσεων σε εμπορικά πλοία. Τις τελευταίες εβδομάδες, η κατάσταση στην Υεμένη έχει επιδεινωθεί περαιτέρω, απειλώντας ζωτικής σημασίας διεθνείς εμπορικές οδούς.
Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, ο Ιταλός υπουργός Άμυνας Γκουίντο Κροζέτο δήλωσε στο μέσο The National, που εδρεύει στα ΗΑΕ, ότι η Ρώμη είναι διατεθειμένη να αυξήσει τη συμβολή της, αλλά μόνο όταν και άλλα κράτη μέλη της ΕΕ δείξουν την ίδια δέσμευση.
«Δεδομένου ότι η κρίση που εμφανίστηκε αρχικά στα στενά του Ορμούζ και τώρα στο Μπαμπ Αλ Μαντέμπ δημιουργεί μεγάλες δυσκολίες για τις ευρωπαϊκές οικονομίες, και επομένως για τους Ευρωπαίους πολίτες, πιστεύω ότι η Ευρώπη θα πρέπει να διαδραματίσει πολύ μεγαλύτερο ρόλο από ό,τι μέχρι τώρα στην προσπάθεια επίτευξης ειρήνης», είπε ο Κροζέτο.
Η Ιταλία, που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ενέργεια της Μέσης Ανατολής, έχει προσφέρει σημαντική στρατιωτική υποστήριξη σε χώρες του Κόλπου, στέλνοντας αντιαεροπορικά και συστήματα ραντάρ στη Σαουδική Αραβία, τα ΗΑΕ, το Κατάρ, το Μπαχρέιν και το Κουβέιτ, ως απάντηση στις αεροπορικές επιθέσεις του Ιράν.
Η Ιταλία και η Ελλάδα παρέχουν τα τρία βασικά πλοία της αποστολής, ενώ η Γερμανία, η Γαλλία, η Ισπανία, η Ολλανδία και το Βέλγιο συμβάλλουν με πλοία που συμμετέχουν εκ περιτροπής, πράγμα που σημαίνει ότι ο αριθμός των πολεμικών πλοίων που επιχειρούν αλλάζει διαρκώς.
Η Χάγη έχει δεσμευθεί να προσθέσει μία φρεγάτα, αλλά μόνο σε έναν συμπληρωματικό ρόλο, με επίκεντρο την επιτήρηση και τη συλλογή πληροφοριών. Το Βέλγιο θα προσθέσει μία από τις δύο φρεγάτες του, τη Leopold I, αλλά το πολεμικό πλοίο αντιμετωπίζει τεχνικά προβλήματα και δεν αναμένεται να ενταχθεί στην αποστολή πριν από το επόμενο έτος.
Άλλα κράτη μέλη προτιμούν να διατηρούν τα πλοία τους στη Βαλτική και τη Μαύρη Θάλασσα, εστίες των υβριδικών επιθέσεων της Ρωσίας, γεγονός που αναδεικνύει πόσο τεντωμένες είναι οι αμυντικές δυνατότητες της ΕΕ.
Σύμφωνα με την Έκθεση Ετοιμότητας Άμυνας 2026, μια εμπιστευτική αξιολόγηση των στρατιωτικών αναγκών της Ένωσης που έχει δει το Euronews, οι ναυτικές δυνατότητες αντιμετωπίζουν κρίσιμα κενά, τα οποία αναμένεται να καλυφθούν από τις τρέχουσες επενδύσεις μόνο μετά το 2030.
«Χαιρετίζω την προσθήκη των πλοίων που προσφέρθηκαν πρόσφατα από τα κράτη μέλη, αλλά είναι επίσης σαφές ότι χρειαζόμαστε περισσότερα για να κρατήσουμε την Ερυθρά Θάλασσα ανοικτή. Είναι προς το στρατηγικό συμφέρον της Ευρώπης», δήλωσε η Κάλλας.