Από αφράτο τιραμισού μέχρι φουσκωτά ραβιόλι, το φαγητό είναι τόσο νόστιμο όσο και παραπλανητικό στο «Kate's Knitalian», μια καθηλωτική νέα έκθεση τέχνης στο Λονδίνο
Στρώσεις από λαζάνια γεμάτες σάλτσα μπολονέζ, κανόλι με γέμιση φιστικιού πασπαλισμένα με ζάχαρη άχνη και μια ακαταμάχητη μερίδα αφράτου τιραμισού.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Μόνο μερικά από τα λαχταριστά πιάτα που «σερβίρονται» στο νέο εστιατόριο «Knitalian» της Κέιτ Τζένκινς.
Υπάρχει όμως μια λεπτομέρεια: κανένα από αυτά δεν τρώγεται.
Αντί για αυτό, η Τζένκινς έχει πλέξει με βελόνες, με βελονάκι, έχει κεντήσει και ράψει κάθε συνταγή, δημιουργώντας στο χέρι ένα γεύμα από υφαντική τέχνη για τη νέα της έκθεση στην γκαλερί Air Contemporary στο Λονδίνο, Ηνωμένο Βασίλειο.
Η γκαλερί έχει διαμορφωθεί ανάλογα, με καρό τραπεζομάντιλα τύπου παραδοσιακής τρατορίας, ρουστίκ έργα στους τοίχους και ένα τεράστιο ψυγείο παγωτού. Αν δεν έλειπε η μυρωδιά από φρεσκοψημένη ζύμη στον αέρα, θα ορκιζόταν κανείς ότι έχει μεταφερθεί από τους πολυσύχναστους δρόμους του Σόχο σε ένα γοητευτικό ιταλικό ντελικατέσεν.
Αυτό το στοιχείο εμβύθισης είναι αναπόσπαστο μέρος της δουλειάς της Τζένκινς, η οποία στο παρελθόν έχει περιλάβει πλεκτά αντίγραφα ιχθυοπωλείων, φούρνων, σούπερ μάρκετ, μπαρ με μπέιγκελ και πολλά άλλα.
Η τελευταία της εγκατάσταση όμως είναι πολύ πιο προσωπική, εμπνευσμένη από συχνά ταξίδια στην Ιταλία με τον Ιταλό σύντροφό της.
«Πάντα νιώθω έμπνευση [στην Ιταλία], γιατί υπάρχει τόση κουλτούρα εκεί γύρω από το φαγητό», είπε στο Euronews Culture η Τζένκινς.
«Υπάρχουν τόσα απίθανα διαφορετικά μέρη στην Ιταλία, που είναι διάσημα για διαφορετικά πράγματα. Αν κοιτάξεις την κουλτούρα του φαγητού στη Βενετία, έχεις τα τσικέτι, κάτι σαν το αντίστοιχο των τάπας. Και μετά υπάρχει η Κρότονε, που είναι γνωστή για τα κόκκινα κρεμμύδια της», ανέφερε.
Η ποικιλία των ιταλικών φαγητών, σε συνδυασμό με το ενδιαφέρον της Τζένκινς για τις λεπτές τοπικές διαφορές τους, έγινε αφετηρία για ένα έργο ενός έτους που περιλαμβάνει πάνω από χίλια υφασμάτινα αντίγραφα φαγητών και ποτών.
Ανάμεσά τους βρίσκονται φέτες σαλάμι, διάφορα τυριά, μπουκάλια Κιάντι και εκατοντάδες μεμονωμένα κομμάτια ζυμαρικών μέσα σε μπολ. Καμία λεπτομέρεια δεν μένει απρόσεκτη, με την Τζένκινς να αντιμετωπίζει τη διαδικασία πλεξίματος μιας λαζάνιας σαν να την μαγείρευε πραγματικά.
«Έπλεκα τα φύλλα της πάστας, μετά έφτιαχνα το ραγού, αυτό είναι με βελονάκι, και μετά τα έστρωνα όλα το ένα πάνω στο άλλο, όπως θα έκανες όταν φτιάχνεις τη δική σου λαζάνια στον φούρνο», εξηγεί η Τζένκινς.
«Απαιτεί να κοιτάξεις πραγματικά πώς είναι φτιαγμένα τα πράγματα, να τα αποδομήσεις και μετά να τα ξαναχτίσεις, αλλά πλεκτά.»
Για να πετύχει σωστά τα χρώματα και τις υφές χρειάστηκε ατελείωτους πειραματισμούς, αναμειγνύοντας νήματα και δοκιμάζοντας διαφορετικές τεχνικές βελονιάς ώστε να δείχνουν όσο γίνεται πιο αληθοφανή.
«Όταν φτιάχνεις πράγματα όπως ραβιόλι, πρέπει να έχουν μια συγκεκριμένη φουσκωτή όψη, και μετά υπάρχει το μικρό οδοντωτό τελείωμα, που πρέπει να γίνεται με συγκεκριμένη βελονιά», είπε.
«Ή όταν φτιάχνω ένα χωνάκι παγωτού που έχει τρισδιάστατη δομή βάφλας, για κάποια πράγματα χρησιμοποιώ τεχνική με βελονάκι και για άλλα χρησιμοποιώ μηχανή πλεξίματος, ώστε να φαίνεται σωστό.»
Από τότε που η γιαγιά της τής έμαθε να πλέκει, όταν ήταν παιδί, η τέχνη του πλεκτού αποτελεί βασικό κομμάτι της ζωής της Τζένκινς.
Ξεκίνησε την καριέρα της ως σχεδιάστρια πλεκτών ενδυμάτων στα τέλη της δεκαετίας του ’90, συνεργαζόμενη με μεγάλους σχεδιαστές μόδας όπως οι Ralph Lauren, Marc Jacobs και Kate Spade, προτού αργότερα δημιουργήσει τη δική της φίρμα, Cardigan.
Έπειτα, ψάχνοντας ιδέες για να προωθήσει μια σειρά αξεσουάρ, άρχισε να πλέκει φαγητά, κυρίως για διασκέδαση αλλά και ως τρόπο να κάνει τον κόσμο να βλέπει τα πράγματα διαφορετικά.
Η ιδέα αποδείχθηκε τόσο δημοφιλής ώστε η Τζένκινς μπόρεσε να ανοίξει την πρώτη της έκθεση με θέμα το φαγητό το 2007, με τίτλο «Comfort Food», που τελικά άλλαξε πλήρως την πορεία της καριέρας της.
«Πιστεύω ότι ο κόσμος λατρεύει να βλέπει φαγητό», είπε, θεωρώντας πως υπάρχει κάτι καθολικά χαρούμενο στο να βλέπεις και να δημιουργείς αντίγραφα υπαρκτών πραγμάτων.
«Με ικανοποιεί πολύ όταν θέτω έναν στόχο και λέω, ωραία, θα φτιάξω ένα μπέιγκελ και θα το κάνω να μοιάζει ίδιο με ένα αληθινό μπέιγκελ.»
Η έκθεση ανοίγει επίσης σε μια περίοδο που τα λεγόμενα «χόμπι της γιαγιάς», όπως το πλέξιμο, έχουν γνωρίσει μεγάλη άνθηση στις νεότερες γενιές, με το 86% της γενιάς Z να δηλώνει πλέον «crafters» ή «makers», σύμφωνα με έρευνα της Mintel Group Ltd.
«Το διαδίκτυο έχει ανοίξει τον κόσμο, επιτρέποντας στους ανθρώπους να μαθαίνουν διαδικτυακά», είπε η Τζένκινς.
«Είναι εκπληκτικό και καταλαβαίνω γιατί υπάρχει τόσο μεγάλο ενδιαφέρον, επειδή είναι πιο προσιτό και όχι ιδιαίτερα απαιτητικό. Δεν χρειάζεσαι τεράστιο αριθμό εργαλείων ή χρήματα για να φτιάξεις κάτι.»
Ο συλλογικός χαρακτήρας των χειροτεχνικών χόμπι έχει επίσης επιτρέψει στην Τζένκινς να κάνει τις εκθέσεις της πιο κοινωνικές και διαδραστικές, ενθαρρύνοντας τον κόσμο να πλέκει τα δικά του κέικ στην έκθεση «Cafe Kate» του 2022 στην Ολλανδία.
«Είναι ωραίο να υπάρχει αυτή η ζωντάνια, να πηγαίνει ο κόσμος, να κάθεται, να κάνει λίγο πλέξιμο ή να νιώθει ότι βυθίζεται στην έκθεση με αυτόν τον τρόπο.»
Παρόμοια αίσθηση συντροφικότητας υπάρχει και στο «Kate's Knitalian», αν και οι επισκέπτες μπορούν να είναι ήσυχοι ότι δεν χρειάζονται δεξιότητες στο πλέξιμο (ή στη μαγειρική) για να περάσουν από τον σταθμό «φτιάξε τη δική σου πίτσα».
Θα χρειαστεί όμως να δείξουν μεγάλη αυτοσυγκράτηση για να μη δαγκώσουν τίποτα...
Το «Kate's Knitalian» ανοίγει στην γκαλερί Air Contemporary στο Λονδίνο, Ηνωμένο Βασίλειο, από τις 30 Οκτωβρίου έως τις 5 Δεκεμβρίου 2026.