Η «ανδροσφαίρα» τροφοδοτεί επιζήμιες στάσεις και επιδεινώνει τις ανισότητες στην υγεία μεταξύ αγοριών και ανδρών, προκαλώντας εκκλήσεις για μια δημόσια υγειονομική απάντηση που αντιμετωπίζει τις ρίζες της αυξανόμενης έλξης της.
Όλο και πιο συχνά, αγόρια και νεαροί άνδρες που αισθάνονται ότι η κοινωνία δεν τους καταλαβαίνει ή τους παραβλέπει, αναζητούν ένα αίσθημα κοινότητας στο διαδίκτυο. Κάποιοι το βρίσκουν σε ομάδες μέσα στη μανόσφαιρα, όπου οι άνδρες μοιράζονται μια ενασχόληση με τη λεγόμενη κρίση της ανδρικότητας και μια κοινή πεποίθηση, ότι ο φεμινισμός έχει συστηματικά θέσει τους άνδρες σε μειονεκτική θέση.
«Η μανόσφαιρα προσφέρει στα αγόρια και τους νεαρούς άνδρες αίσθηση του ανήκειν, ταυτότητα και μια εξήγηση για το γιατί η ζωή φαίνεται δύσκολη», δήλωσε η Σάρα Χοκς, συνιδρύτρια του think tank Global 50/50 και συν-συγγραφέας της έκθεσης.
Ωστόσο, το αίσθημα του ανήκειν που προσφέρουν αυτές οι κοινότητες μπορεί να έχει κόστος.
Η μανόσφαιρα, ένα χαλαρό δίκτυο διαδικτυακών κοινοτήτων που υποστηρίζουν ότι ασχολούνται με τις δυσκολίες των ανδρών, συχνά όμως ρίχνουν την ευθύνη στις γυναίκες και στον φεμινισμό, προκαλεί υποτιμημένης σημασίας βλάβες στην υγεία και θα πρέπει να αντιμετωπιστεί μέσω κοινωνικών και οικονομικών πολιτικών, με συντονισμένη ανταπόκριση, σύμφωνα με νέα έκθεση στο Lancet (πηγή στα Αγγλικά).
Οι βλάβες που προκαλούνται σε αγόρια και άνδρες, γυναίκες και κορίτσια και στην ευρύτερη κοινωνία περιλαμβάνουν κοινωνική απομόνωση, απροθυμία αναζήτησης ψυχιατρικής φροντίδας και έμφυλη βία. Η μείωση αυτών των κινδύνων απαιτεί την αντιμετώπιση των κοινωνικών και οικονομικών συνθηκών, των εμπορικών δομών και των κοινωνικών κανόνων που διατηρούν την ελκυστικότητα της μανόσφαιρας.
Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει την αντιμετώπιση της οικονομικής ανασφάλειας μέσω πολιτικών για την απασχόληση και την κοινωνική προστασία, την ενθάρρυνση των αγοριών να επανενταχθούν στο εκπαιδευτικό σύστημα και τη βελτίωση της πρόσβασης σε ψυχική υγεία και άλλες βασικές υπηρεσίες για αγόρια και νεαρούς άνδρες.
Η έκθεση υποστηρίζει ότι η απλή εποπτεία και ο έλεγχος του περιεχομένου δεν επαρκούν: ο περιορισμός του περιεχομένου της μανόσφαιρας δεν αντιμετωπίζει τις ανεκπλήρωτες ανάγκες που καθιστούν αρχικά ελκυστικές τις εξηγήσεις της.
«Πρέπει να προσφέρουμε στα αγόρια κάτι καλύτερο, όχι απλώς να τους λέμε τι να αποφεύγουν», είπε η Χοκς.
Η έκθεση αναδεικνύει επίσης ευρύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα αγόρια και οι άνδρες. Τα αγόρια αποστασιοποιούνται ολοένα και περισσότερο από τα εκπαιδευτικά συστήματα, ενώ οι άνδρες υπερεκπροσωπούνται στα στατιστικά αυτοκτονιών και στα ποσοστά φυλάκισης. Στον τομέα της υγείας και της κοινωνικής μέριμνας, οι άνδρες και τα αγόρια, ιδιαίτερα όσοι περιθωριοποιούνται από κοινωνικούς και δομικούς παράγοντες, αντιμετωπίζουν σημαντικές ανεκπλήρωτες ανάγκες (πηγή στα Αγγλικά) που δεν καλύπτονται επαρκώς από τις υφιστάμενες πολιτικές, τα συστήματα και τις υπηρεσίες.
Η μανόσφαιρα λειτουργεί με σαφείς ιεραρχίες ανδρισμού που, όπως έγραψαν οι συγγραφείς, «βασίζονται κυρίως στη σωματική ελκυστικότητα και την κοινωνικοοικονομική κατάσταση».
Εξιδανικευμένες απεικονίσεις του ανδρικού σώματος, συμπεριλαμβανομένου χαμηλού ποσοστού σωματικού λίπους, μυϊκής ανάπτυξης και υπερ-αρρενωπών χαρακτηριστικών, κυκλοφορούν ευρέως στο διαδίκτυο και έχουν συνδεθεί με βλάβες στην ψυχική υγεία, όπως δυσαρέσκεια για το σώμα και ψυχολογική δυσφορία.
Κίνητρα πίσω από τη μανόσφαιρα
Οι συγγραφείς επισημαίνουν επίσης τα εμπορικά κίνητρα πίσω από τη μανόσφαιρα, υποστηρίζοντας ότι η διατήρηση αυτών των διαδικτυακών κοινοτήτων μπορεί να αποτελεί κερδοφόρο μοντέλο.
«Τα αγόρια και οι άνδρες δεν είναι το πρόβλημα», δήλωσε ο Κεντ Μπιουζ, συν-συγγραφέας της έκθεσης. «Το πρόβλημα είναι οι συνθήκες που τους αφήνουν απομονωμένους και χωρίς ασφαλές μέλλον και οι εταιρείες που κερδίζουν από τον θυμό και την ανασφάλειά τους».
Πρόσθεσε ότι η μανόσφαιρα λειτουργεί ως επιχειρηματικό μοντέλο που εκμεταλλεύεται την αγανάκτηση και τα παράπονα, επιβραβεύοντας το πιο ακραίο περιεχόμενο.
Πέρα από τη μανόσφαιρα, στρατηγικές δημόσιας υγείας έχουν χρησιμοποιηθεί για την αντιμετώπιση σύνθετων ζητημάτων, όπως η έμφυλη βία και η χρήση ναρκωτικών, με την αντιμετώπιση των ριζικών αιτίων, την αμφισβήτηση του στίγματος, τη βελτίωση της πρόσβασης σε υπηρεσίες υποστήριξης και τη μετατόπιση των δημόσιων στάσεων, αντί να βασίζονται κυρίως στην τιμωρία και στην επιβολή του νόμου.
Οι συγγραφείς υποστήριξαν ότι παρόμοια προσέγγιση θα πρέπει να εφαρμοστεί και στη μανόσφαιρα. «Η δημόσια υγεία διαθέτει δοκιμασμένη εργαλειοθήκη για τις εμπορικές βλάβες και θα πρέπει να τη χρησιμοποιήσουμε», πρόσθεσε ο Μπιουζ.