Ο πρόεδρος της Αργεντινής, Χαβιέρ Μιλέι, επιδιώκει επενδύσεις σε κέντρα δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης στην Παταγονία, υποσχόμενος ήπια ρύθμιση και φορολογικές ελαφρύνσεις.
Σε «θερμή» ζώνη για κέντρα δεδομένων εξελίσσεται η ψυχρή νότια περιοχή της Αργεντινής, η Παταγονία, ενώ ο πρόεδρος της χώρας έχει βάλει στόχο να τις προσελκύσει.
Την ώρα που ορισμένες κοινότητες στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη αντιδρούν στα κέντρα δεδομένων, η κυβέρνηση της Αργεντινής απευθύνει το αντίθετο μήνυμα. Ο πρόεδρος Χαβιέρ Μιλέι δηλώνει ότι η χώρα του δεν θα ρυθμίσει την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) και προσφέρει μείωση της φορολογίας επιχειρήσεων για μεγάλα έργα στον κλάδο, αν και η Γερουσία δεν έχει ακόμη εγκρίνει το σχέδιο.
Η Παταγονία έχει πρακτικά πλεονεκτήματα: άφθονη αδόμητη γη, δροσερό κλίμα, ισχυρούς ανέμους και φυσικό αέριο από τον σχηματισμό σχιστολιθικού πετρώματος Βάκα Μουέρτα, για την ψύξη και την τροφοδοσία των κέντρων δεδομένων.
Όπως ο σύμμαχός του, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, έτσι και ο Μιλέι δημοσιεύει συχνά εικόνες παραγόμενες από ΤΝ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Έχει επίσης προτείνει τη δημιουργία «μη ανθρώπινων εταιρειών» που θα διοικούνται εξ ολοκλήρου από πράκτορες ΤΝ.
«Δεν πρόκειται να ρυθμίσουμε την Τεχνητή Νοημοσύνη», είπε ο Μιλέι στο Εμπορικό Επιμελητήριο των ΗΠΑ (US Chamber of Commerce) στην Ουάσιγκτον τον περασμένο μήνα. «Θα την αφήσουμε ελεύθερη».
Αρχεία επισκεπτών που απέκτησε το πρακτορείο Associated Press δείχνουν σταθερή ροή στελεχών της τεχνολογίας που συναντώνται τους τελευταίους μήνες με τον Μιλέι και τους συνεργάτες του, από τον επενδυτή επιχειρηματικών κεφαλαίων Πίτερ Τιλ έως εκπροσώπους των OpenAI, Amazon, Google, Oracle και εταιρειών κέντρων δεδομένων.
Έγγραφα του Υπουργείου Εξωτερικών δείχνουν ότι ο φορέας ανάπτυξης κέντρων δεδομένων Crusoe, που βοήθησε στην κατασκευή της κεντρικής πανεπιστημιούπολης της OpenAI στο Τέξας, ζήτησε φέτος επαφές με Αργεντινούς αξιωματούχους ενέργειας για επενδύσεις που υποστηρίζονται από την κυβέρνηση των ΗΠΑ.
«Σε πυκνοκατοικημένες περιοχές των ΗΠΑ και της Ευρώπης γίνεται μεγάλη μάχη για την πρόσβαση στο δίκτυο και για το ποιος πρέπει να πάρει το ηλεκτρικό ρεύμα», είπε η Μάρτα Ζλοτκόβσκα, επικεφαλής διεθνούς ανάπτυξης στην εταιρεία Green Capital.
Η πολωνική εταιρεία ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σχεδιάζει να κατασκευάσει κέντρο δεδομένων αξίας 3 δισ. δολαρίων (2,7 δισ. ευρώ) στην Παταγονία, το οποίο θα μισθώνει σε μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας για υπολογιστική ισχύ ΤΝ, αν και δεν έχει ακόμη εξασφαλίσει πελάτη.
«Συγκρίναμε πιθανά σημεία για το έργο σε όλο τον κόσμο και η Αργεντινή, δηλαδή η Παταγονία, βγήκε πρώτη σε κάθε κατηγορία», ανέφερε.
Η υπόσχεση της Παταγονίας για την ΤΝ
Για να κερδίσει εταιρείες που είναι επιφυλακτικές απέναντι στη χρόνια οικονομική αστάθεια της Αργεντινής, ο Μιλέι προωθεί ένα σύστημα κινήτρων που θα μείωνε τον συντελεστή φόρου εισοδήματος των επιχειρήσεων στο 15% από 25%, για έργα τουλάχιστον 1 δισ. δολαρίων (892 εκατ. ευρώ) στην ΤΝ και σε άλλους αναδυόμενους κλάδους. Το μέτρο αναμένει την έγκριση της Γερουσίας.
Το όφελος για τους Αργεντινούς παραμένει ασαφές. Τα κέντρα δεδομένων απασχολούν σχετικά λίγους εργαζόμενους. Τα προτεινόμενα κίνητρα του Μιλέι δεν υποχρεώνουν τις εταιρείες να δεσμεύουν υπολογιστική ισχύ για εγχώρια χρήση ούτε να δημοσιοποιούν την κατανάλωση ενέργειας και νερού.
«Δεν μιλάμε για κέντρα δεδομένων σχεδιασμένα να ενισχύσουν την τεχνολογική κυριαρχία της Αργεντινής», είπε ο Άλαν Ρότσα Βαρσάνι, ερευνητής στην περιβαλλοντική οργάνωση Observatorio Petrolero Sur. «Η υπολογιστική ισχύς θα εξάγεται όπου τη χρειάζονται η OpenAI ή οι άλλες εταιρείες».
Σχέδια επί χάρτου, όχι ακόμη μπουλντόζες
Παρά τη ρητορική του Μιλέι, η Αργεντινή υστερεί στην κούρσα για να γίνει περιφερειακό κέντρο κέντρων δεδομένων, καθώς οι γειτονικές της χώρες προβάλλουν το φθηνό έδαφος, την ανανεώσιμη ενέργεια και τις επεκτεινόμενες οπτικές ίνες που συνδέουν τις εταιρείες τεχνολογίας των ΗΠΑ.
Ο Μιλέι επιμένει ότι οι εκκλήσεις του για ανεμπόδιστη χρήση της ΤΝ δίνουν στην Αργεντινή πλεονέκτημα σε μια περίοδο που η Ευρωπαϊκή Ένωση και ολοένα περισσότερες πολιτείες των ΗΠΑ υιοθετούν νέες ρυθμίσεις. Οι επικριτές προειδοποιούν ότι πιέζει για την ανάπτυξη ΤΝ στην Αργεντινή χωρίς δικλίδες ασφαλείας απέναντι σε κινδύνους που ξεκινούν από τη μαζική επιτήρηση και φτάνουν έως τις κυβερνοεπιθέσεις.
«Χωρίς κανόνες, η Αργεντινή θα γίνει εργαστήριο, όπως όταν εταιρείες πηγαίνουν σε αναπτυσσόμενες χώρες για να δοκιμάσουν περίεργα φάρμακα που δεν μπορούν να δοκιμάσουν σε μεγάλες ανεπτυγμένες χώρες», είπε ο Νικολάς Βόλοβικ, καθηγητής επιστήμης υπολογιστών στο Εθνικό Πανεπιστήμιο της Κόρδοβα (National University of Córdoba).
Ο Μιλέι ίσως ακούσει παρόμοιες ανησυχίες την επόμενη εβδομάδα, όταν ο Πάπας Λέων ΙΔ΄, που έχει προειδοποιήσει για τις απειλές της ΤΝ για την ανθρωπότητα, επισκεφθεί την Αργεντινή στο πλαίσιο της περιοδείας του στη Λατινική Αμερική.
Ακόμη και ορισμένοι μέσα στην κυβέρνηση Μιλέι αναγνωρίζουν ότι η στάση του κατά των ρυθμίσεων δυσκολεύει τις προσπάθειες για οικοδόμηση σαφούς νομικού πλαισίου, με έναν ανώτερο αξιωματούχο που δεν έχει εξουσιοδοτηθεί να ενημερώνει τα μέσα να λέει ότι οι εταιρείες περιμένουν η Αργεντινή να ξεκαθαρίσει τους κανόνες για την εκπαίδευση συστημάτων ΤΝ με έργα που προστατεύονται από πνευματικά δικαιώματα και για τη μεταφορά προσωπικών δεδομένων στο εξωτερικό.
Σέρβερ και πρόβατα
Σε απομακρυσμένα κτηνοτροφικά φυλάκια στο άνυδρο οροπέδιο της επαρχίας Τσουμπούτ, η ζωή περιστρέφεται γύρω από τη φροντίδα των αγελών στις στέπες και το κούρεμα των προβάτων σε υπόστεγα. Με τη βιομηχανία μαλλιού να βρίσκεται σε παρακμή μετά από δεκαετίες ξηρασίας, υπερβόσκησης και εκτίναξης του κόστους παραγωγής, ορισμένοι κτηνοτρόφοι ποντάρουν σε έναν διαφορετικό τύπο υπόστεγου, γεμάτο όχι με μαλλί αλλά με σειρές αναβοσβήνουσων σέρβερ.
«Οι προβατοτρόφοι ψάχνουν πολύ σοβαρά ποιες εναλλακτικές μπορούν να βρεθούν για να αυξήσουν το εισόδημα», είπε ο Φρανθίσκο Σάενθ, γεωπόνος και προβατοτρόφος τέταρτης γενιάς.
Η οικογένειά του είναι ανάμεσα σε 14 ιδιοκτήτες γης που έχουν νοικιάσει συνολικά 130.000 εκτάρια (περίπου 321.000 acres) στη Green Capital για το σχεδιαζόμενο κέντρο δεδομένων της. Οι κτηνοτρόφοι αναμένουν να συνεχίσουν να βόσκουν πρόβατα δίπλα στον μελλοντικό γιγαντιαίο γείτονά τους.
Η έναρξη των εργασιών κατασκευής δεν αναμένεται πριν από το 2028. Αν λειτουργεί συνεχώς στην προβλεπόμενη μέγιστη ζήτηση, το ολοκληρωμένο συγκρότημα θα καταναλώνει σε έναν χρόνο περίπου 2,7 φορές περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια από όση κατανάλωσε ολόκληρη η πόλη του Μπουένος Άιρες το 2025, σύμφωνα με υπολογισμό του AP.
Η Green Capital υπόσχεται να παράγει μόνη της όλη την ηλεκτρική ενέργεια από ανεμογεννήτριες, ηλιακά πάρκα και μονάδες παραγωγής με φυσικό αέριο, ώστε να μην επιβαρύνει το ήδη φορτωμένο δίκτυο της Αργεντινής. Οι επαρχιακές αρχές προσβλέπουν στο έργο για επενδύσεις δισεκατομμυρίων, θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης και αγορά για πλεονάζουσα αιολική ενέργεια.
Όμως ορισμένοι κάτοικοι της πόλης Τρελεού, κοντά στην προτεινόμενη τοποθεσία, λένε ότι δεν έχουν τρόπο να αξιολογήσουν αυτές τις διαβεβαιώσεις. Οι περιβαλλοντικές μελέτες βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη, οι άδειες εκκρεμούν και η εταιρεία δεν έχει διευκρινίσει πόσο νερό θα χρειάζεται το έργο ή ποιο ποσοστό της ισχύος του θα προέρχεται από φυσικό αέριο.
«Υπάρχει τόσο λίγη πληροφόρηση», είπε η 46χρονη Κριστίνα Χιμπόν, που φοβάται το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των κέντρων δεδομένων. «Ίσως να έχουμε νερό μέχρι να γεράσουμε. Αλλά μετά τα παιδιά μας θα είναι ακόμη εδώ και δεν θα έχουν αυτούς τους πόρους».
Ανησυχίες όπως η δική της τροφοδοτούν ευρύτερη αντίδραση στην προσπάθεια του Μιλέι να προσελκύσει τους κολοσσούς της τεχνολογίας. Στην Τρελεού, μια μικρή ομάδα κατοίκων έχει κινητοποιηθεί διαδικτυακά και στην κεντρική πλατεία με σύνθημα «Trelew Free of Data Centres».
Στο Κογκρέσο, όπου βουλευτές κατηγόρησαν πρόσφατα τον Μιλέι σε ακροαματική διαδικασία για τα συμφέροντα του δισεκατομμυριούχου Πίτερ Τιλ στην Αργεντινή ότι ξεπουλά τη χώρα, η αντιπολίτευση τον ανάγκασε να αποψιλώσει νομοσχέδιο που χαλάρωνε τους περιορισμούς στην ιδιοκτησία γης από ξένους και έχει μπλοκάρει το σχέδιό του να επιτρέψει σε πράκτορες ΤΝ να ελέγχουν εταιρείες.
Πίσω στο οικογενειακό του αγρόκτημα, ο Σάενθ βλέπει μια γνώριμη αργεντίνικη αντίδραση.
«Κάθε φορά που μια ξένη εταιρεία θέλει να κάνει μια μεγάλη επένδυση στην Αργεντινή, υπάρχει πολλή κριτική. Η πρώτη αντίδραση πολλών ανθρώπων είναι να πουν: ‘‘Όχι, είναι τρομεροί άνθρωποι που έρχονται απ’ έξω για να πάρουν τους πόρους μας’’», είπε.
«Δεν λέω ότι οι μεγάλες εταιρείες είναι το καλύτερο πράγμα που υπάρχει. Λέω απλώς ότι όταν κοιτάζω άλλες χώρες, βλέπω σταθερές οικονομίες».