Παρά τις συνεχιζόμενες συνομιλίες για την επανεξισορρόπηση του εμπορίου ΕΕ-Κίνας, οι Βρυξέλλες ετοιμάζουν ισχυρό νέο εργαλείο για να προστατεύσουν την αγορά τους από κύμα φθηνών κινεζικών εισαγωγών.
Με αντίποινα απείλησε την Πέμπτη ο πρέσβης της Κίνας στην ΕΕ Τσάι Ρουν, σε περίπτωση που η ΕΕ υιοθετήσει μονομερή μέτρα σε βάρος κινεζικών συμφερόντων.
Η δήλωσή του έγινε καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επεξεργάζεται ένα νέο εργαλείο εμπορικής άμυνας, το αποκαλούμενο «διακόπτη ασφαλείας», που θα μπορούσε να διακόψει την πρόσβαση της Κίνας στην αγορά της ΕΕ σε περίπτωση σοβαρής διαταραχής της αγοράς λόγω της επιθετικής εμπορικής της πολιτικής.
«Η Κίνα αντιτίθεται στην πολιτικοποίηση των οικονομικών και εμπορικών ζητημάτων, στην υπερβολική διεύρυνση της έννοιας της ασφάλειας και στην προσφυγή σε μονομερή ή μέγιστη πίεση», ανέφερε ο Τσάι.
Πρόσθεσε: «Αν η πλευρά της ΕΕ επιμείνει να υιοθετεί περιοριστικά και διακριτικά μέτρα κατά της Κίνας, η Κίνα θα αναγκαστεί να λάβει αντίμετρα για να υπερασπιστεί σταθερά τα συμφέροντά της».
Καθώς η ΕΕ αντιμετωπίζει ένα εμπορικό έλλειμμα ρεκόρ με την Κίνα, ύψους 1 δισ. ευρώ την ημέρα, οι Βρυξέλλες επιδιώκουν να προστατεύσουν την αγορά τους από τα χαμηλού κόστους κινεζικά προϊόντα, οι εισαγωγές των οποίων αυξήθηκαν κατά 25% τον τελευταίο χρόνο, σύμφωνα με τα κινεζικά τελωνεία.
Τον περασμένο Οκτώβριο, οι ηγέτες της ΕΕ ανέθεσαν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναπτύξει ένα εργαλείο που θα μπορεί να ενεργοποιείται ταχύτατα εναντίον χωρών των οποίων οι πολιτικές ή οικονομικές κινήσεις έχουν σοβαρές επιπτώσεις στην αγορά της ΕΕ.
Γαλλογερμανική κίνηση
Ο επίτροπος Εμπορίου της ΕΕ Μάρος Σέφτσοβιτς δήλωσε στους ευρωβουλευτές την Τετάρτη ότι το εργαλείο θα πρέπει να παρουσιαστεί έως το τέλος του έτους και θα επιτρέπει στην ΕΕ «να αντιδρά πολύ πιο γρήγορα, ακόμη και περιορίζοντας τις εξαγωγές προς την Ευρωπαϊκή Ένωση». Πρόσθεσε ότι θα στοχεύει «χώρες που μας [την ΕΕ] αντιμετωπίζουν άδικα ή που βλάπτουν τα ευρωπαϊκά συμφέροντα».
Αν και παρουσιάζεται ως ουδέτερο ως προς τις χώρες, το εργαλείο θα στοχεύει στην πράξη άμεσα τα κινεζικά συμφέροντα, τα οποία βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στους 450 εκατ. καταναλωτές της ΕΕ για να διαθέτουν τα πλεονάζοντα προϊόντα τους.
Η Γαλλία και η Γερμανία πίεσαν για τη δημιουργία ενός τέτοιου εργαλείου στις αρχές Οκτωβρίου, καθώς κάθε κράτος μέλος της ΕΕ αντιμετωπίζει πλέον εμπορικό έλλειμμα με το Πεκίνο, με τις κινεζικές εισαγωγές να απειλούν ολόκληρους κλάδους της βιομηχανίας τους.
Η γαλλογερμανική κίνηση έγινε εν μέσω συνεχιζόμενων διαπραγματεύσεων μεταξύ Βρυξελλών και Πεκίνου, που είχαν ξεκινήσει τον προηγούμενο Ιούνιο με στόχο την επαναφορά ισορροπίας στις εμπορικές σχέσεις. Έγινε επίσης λίγες μόλις ημέρες προτού η Επιτροπή καταλήξει σε συμφωνία στις 9 Οκτωβρίου για τη μείωση των κινεζικών εισαγωγών υβριδικών αυτοκινήτων στην ΕΕ.
Έκτοτε, μετά τη συμφωνία για τα αυτοκίνητα, οι συνομιλίες έχουν επαναληφθεί σε τεχνικό επίπεδο μεταξύ Ευρωπαίων και Κινέζων αξιωματούχων, με τις Βρυξέλλες να ελπίζουν ότι θα επαναλάβουν μια αντίστοιχη συμφωνία και σε άλλους τομείς. Νέα συνάντηση μεταξύ του Σέφτσοβιτς και του υπουργού Εμπορίου της Κίνας Γουάνγκ Γουεντάο έχει προγραμματιστεί για τον Μάρτιο του 2027.
Δεδομένης της κρισιμότητας της κατάστασης, οι ηγέτες της ΕΕ έχουν ζητήσει επίσης από την Επιτροπή να υιοθετήσει μέτρα, μεταξύ των οποίων ποσοστώσεις και δασμούς, κατά των κινεζικών εισαγωγών στους κλάδους των χημικών και των μηχανημάτων, καθώς η πίεση στην αγορά της ΕΕ έχει καταστεί μη βιώσιμη για τους Ευρωπαίους παραγωγούς.
Ο Σέφτσοβιτς έχει επανειλημμένα αναφέρει ότι, με χιλιάδες θέσεις εργασίας στην ΕΕ να διακυβεύονται, το ζήτημα του εμπορίου ΕΕ-Κίνας έχει μετατραπεί σε πολιτικό ζήτημα στην Ευρώπη, με υψηλές προσδοκίες μεταξύ των πολιτών της ΕΕ.
Παρά τις συνεχιζόμενες συνομιλίες με την Κίνα από τον Ιούνιο, η Επιτροπή συνεχίζει να επιβάλλει πρόσθετους δασμούς στα κινεζικά προϊόντα που εισάγονται στην ΕΕ, έπειτα από επιμέρους έρευνες ανά προϊόν που κατέληξαν ότι οι Κινέζοι παραγωγοί επωφελούνται από αθέμιτες τιμές ή επιδοτήσεις από την Κίνα.
Δεν είναι η πρώτη φορά που η Κίνα απειλεί την ΕΕ με αντίμετρα. Το έχει ήδη πράξει σε σχέση με ένα νομοσχέδιο, τον νόμο Επιτάχυνσης της Βιομηχανίας (Industrial Accelerator Act), που βρίσκεται σε συζήτηση από τους συννομοθέτες της ΕΕ και επιδιώκει να περιορίσει την πρόσβαση στις δημόσιες συμβάσεις της ΕΕ και να επιβάλει αυστηρούς όρους στις επενδύσεις στην αγορά της ΕΕ, στοχεύοντας επίσης το Πεκίνο χωρίς να το κατονομάζει ρητά.