Μια παρατεταμένη περίοδος συννεφιασμένου, άπνοου καιρού μπορεί να μειώσει την ηλιακή και αιολική παραγωγή στην Ευρώπη, αναγκάζοντας το δίκτυο να βασίζεται σε ρυπογόνες εφεδρικές πηγές.
Σε κίνδυνο να βιώσει την πρώτη «dunkelflaute» του έτους βρίσκεται η Ευρώπη, καθώς ο συννεφιασμένος καιρός φρενάρει την ηλιακή άνθηση στην ήπειρο και εκτοξεύει τις τιμές ενέργειας.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ηλιακή ενέργεια, που έχει χαρακτηριστεί «λαμπερό αστέρι» της απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα, είναι από τις ταχύτερες στην εγκατάσταση και φθηνότερες μορφές ενέργειας στον κόσμο. Υπό τις κατάλληλες συνθήκες, το κόστος παραγωγής μίας μονάδας ηλεκτρικής ενέργειας μέσω φωτοβολταϊκών μπορεί να είναι μόλις 0,024 ευρώ, ξεπερνώντας κατά πολύ τον άνθρακα, το φυσικό αέριο και ακόμη και την αιολική ενέργεια.
Η ηλιακή ενέργεια έχει ήδη εξοικονομήσει για την ΕΕ 42,9 δισ. ευρώ από εισαγωγές φυσικού αερίου που αποφεύχθηκαν από την αρχή του πολέμου στο Ιράν, που ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου. Βοήθησε επίσης να σταθεροποιηθεί το δίκτυο το καλοκαίρι, όταν οι διαδοχικοί καύσωνες προκάλεσαν άλμα στην κατανάλωση ηλεκτρισμού για ψύξη.
Ωστόσο, η παρατεταμένη περίοδος ψυχρού, συννεφιασμένου και άπνοου καιρού στην Ευρώπη δημιουργεί ένα σοβαρό πρόβλημα.
Μπορεί η ηλιακή ενέργεια να αποδίδει τον χειμώνα;
Ο όρος «dunkelflaute», στα γερμανικά «σκοτεινή νηνεμία», χρησιμοποιείται για να περιγράψει μία παρατεταμένη περίοδο κατά την οποία η παραγωγή αιολικής και ηλιακής ενέργειας είναι χαμηλή ή ανύπαρκτη, επειδή δεν υπάρχει επαρκής άνεμος ή ηλιοφάνεια.
Συνήθως εμφανίζεται από τον Οκτώβριο έως τον Φεβρουάριο στη Βόρεια Ευρώπη, επιδεινώνεται από τις λίγες ώρες ημερήσιου φωτός, τη βαριά νέφωση και την ομίχλη. Αυτό συμπίπτει με αυξημένη κατανάλωση ενέργειας σε όλη την ήπειρο, καθώς οι χαμηλές θερμοκρασίες αυξάνουν τη ζήτηση για θέρμανση.
Πολυήμερα φαινόμενα «dunkelflaute» είναι σπάνια, αλλά όταν συμβαίνουν ωθούν το ευρωπαϊκό ενεργειακό δίκτυο να βασιστεί περισσότερο σε ακριβές εφεδρικές μονάδες παραγωγής, όπως το φυσικό αέριο.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις του Bloomberg (πηγή στα Αγγλικά), οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στην αγορά επόμενης ημέρας στη Γερμανία για την Πέμπτη 29 Οκτωβρίου ήταν πάνω από 300 ευρώ ανά μεγαβατώρα, περίπου διπλάσιες από τον μέσο όρο του Οκτωβρίου, με τις ωριαίες τιμές να ξεπερνούν τα 500 ευρώ στην απογευματινή αιχμή.
«Είναι εξαιρετικά αποκαρδιωτικό»: Πτώση της παραγωγής οικιακών φωτοβολταϊκών
Σε ατομικό επίπεδο, τα νοικοκυριά με φωτοβολταϊκά πάνελ παρατηρούν επίσης άνοδο στους λογαριασμούς ενέργειας. Ένας κάτοικος του Ηνωμένου Βασιλείου που έχει 12 φωτοβολταϊκά πάνελ στην οροφή του, συνολικής ισχύος 6,36 kW, λέει στο Euronews Earth ότι την Τετάρτη (4 Νοεμβρίου) τα πάνελ παρήγαγαν μόλις 10,90 kWh ηλιακής ενέργειας, αναγκάζοντάς τον να βασιστεί στο δίκτυο για επιπλέον 27,40 kWh που χρειαζόταν.
Την Πέμπτη (5 Νοεμβρίου), όταν η πόλη του ήταν συννεφιασμένη όλη την ημέρα, το σπίτι παρήγαγε μόλις 2,40 kWh ηλιακής ενέργειας και εισήγαγε από το δίκτυο 20,60 kWh.
Κι όλα αυτά, παρά το γεγονός ότι διαθέτει μπαταρία οικιακής αποθήκευσης 11,52 kWh, η οποία φορτίζεται τη νύχτα με νυχτερινό τιμολόγιο και εκφορτίζεται την ημέρα, όταν αυξάνεται η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας.
Συννεφιά αναμένεται μέσα στο Σαββατοκύριακο και αρκετά μέσα στην επόμενη εβδομάδα, γεγονός που σημαίνει ότι πολλοί Βρετανοί θα παράγουν σημαντικά λιγότερη ηλιακή ενέργεια απ’ ό,τι το καλοκαίρι.
«Δεν παράγουμε σχεδόν καθόλου ρεύμα», λέει στο Euronews Earth ο κάτοικος, που θέλει να παραμείνει ανώνυμος.
«Είναι εξαιρετικά αποκαρδιωτικό να βλέπουμε ότι εισάγουμε τόσο πολλή ενέργεια, ενώ έχουμε ξοδέψει χιλιάδες για ένα ηλιακό σύστημα. Ωστόσο, ξέρουμε ότι τα πάνελ θα αρχίσουν να αποδίδουν καλύτερα όταν διαλυθούν τα σύννεφα».
Το υδροηλεκτρικό ρεύμα καλύπτει τα κενά της ηλιακής ενέργειας
Δεν αποτελεί έκπληξη ότι η ηλιακή ενέργεια παράγει το μεγαλύτερο μέρος της ηλεκτρικής ενέργειας τους θερινούς μήνες. Στην ΕΕ, το μερίδιο της ηλιακής στο μίγμα ηλεκτροπαραγωγής έφτασε το 25,4% τον Ιούνιο, αλλά τον Οκτώβριο υποχώρησε μόλις στο 13,2%.
Η ηλιακή ενέργεια βασίζεται βέβαια στο φως της ημέρας και όχι στη ζέστη, πράγμα που σημαίνει ότι οι ιδιοκτήτες σπιτιών με φωτοβολταϊκά στις στέγες θα συνεχίσουν να παράγουν ρεύμα ακόμη και τις κρύες ημέρες.
Σύμφωνα με τον προμηθευτή πράσινης ενέργειας Good Energy, τα οικιακά φωτοβολταϊκά συστήματα στο Ηνωμένο Βασίλειο μπορούν να παράγουν τον χειμώνα περίπου 25-35% της ετήσιας (πηγή στα Αγγλικά)παραγωγής (πηγή στα Αγγλικά)τον (πηγή στα Αγγλικά)χειμώνα, κάτι που, όπως λέει, «προσφέρει ένα καλό μαξιλαράκι για τους λογαριασμούς του χειμώνα».
Μια πτώση της παραγωγής ηλιακής ενέργειας τείνει επίσης να συμπίπτει με αυξημένη υδροηλεκτρική παραγωγή, η οποία άρχισε να αυξάνεται στην ΕΕ από τον Οκτώβριο πέρυσι.
Η ηλιακή ενέργεια μπορεί επίσης να συμβάλει στην εξομάλυνση ορισμένων αιχμών ζήτησης ηλεκτρισμού που προκαλούνται από καύσωνες, λόγω της ξαφνικής ανάγκης για ψύξη χώρων, όπως ο κλιματισμός και οι ανεμιστήρες.
Σύμφωνα με την ενεργειακή δεξαμενή σκέψης Ember, κατά τον καύσωνα στα τέλη Ιουνίου φέτος, η ημερήσια ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας αυξήθηκε έως και 28% στην Ιταλία, 23% στην Ουγγαρία, 14% στη Γαλλία και 13% στην Ισπανία σε σύγκριση με τις ημέρες πριν από τον καύσωνα.
Όπως σημειώνει, όσο αυξανόταν η ζήτηση λόγω καύσωνα, η ηλιακή ενέργεια ήταν η μόνη μεγάλη πηγή που απέδωσε «καλύτερα από το σύνηθες». Σε σύγκριση με άλλες ημέρες τον Ιούνιο και τον Ιούλιο, η μέση ημερήσια παραγωγή από φωτοβολταϊκά κατά τη διάρκεια των καυσώνων ήταν 17% υψηλότερη στη Γαλλία και την Ουγγαρία, 5% υψηλότερη στην Ισπανία και η ίδια στην Ιταλία.
Μια τυπική κατοικία στο Ηνωμένο Βασίλειο με φωτοβολταϊκά στη στέγη παρήγαγε αρκετή ηλεκτρική ενέργεια ώστε να τροφοδοτεί μια μονάδα κλιματισμού για πέντε ώρες την ημέρα κατά τη διάρκεια του καύσωνα, σύμφωνα με ξεχωριστή ανάλυση της Ember.
Την ίδια ώρα, μορφές ενέργειας με μεγάλη κατανάλωση νερού, όπως ο άνθρακας, η υδροηλεκτρική και η πυρηνική ενέργεια, δυσκολεύονται κατά τη διάρκεια καυσώνων, καθώς οι καυτές θερμοκρασίες και η έλλειψη βροχοπτώσεων προκαλούν παρατεταμένες περιόδους ξηρασίας.
Τον Αύγουστο, η Πολωνία αναγκάστηκε να μειώσει την παραγωγή στους ανθρακικούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής της, οι οποίοι απαιτούν τεράστιες ποσότητες νερού για την ψύξη, λόγω των επικίνδυνα χαμηλών στάθμων του ποταμού Βιστούλα.
Η κίνηση αυτή αφαίρεσε προσωρινά 1,3 GW από το πολωνικό σύστημα ηλεκτροδότησης, αρκετά για να καλύψουν τις ανάγκες περισσότερων από ενός εκατομμυρίου μέσων νοικοκυριών. Αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 2% της τρέχουσας ενεργειακής ικανότητας της χώρας.