Οι επιστήμονες λένε ότι τα κλιματικά σοκ μπορεί να έχουν «παραμεληθεί» κατά την έρευνα ορισμένων ασθενειών στη Βιομηχανική Επανάσταση.
Ένα κοιμητήριο πολλών αιώνων ρίχνει φως στο πώς τα κλιματικά σοκ ενδέχεται να συνέβαλαν στην εμφάνιση ασθενειών κατά τη διάρκεια της Βιομηχανικής Επανάστασης.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Μεταξύ περίπου 1760 και 1840, η κατά βάση αγροτική οικονομία της Βρετανίας μετατράπηκε σε βιομηχανική υπερδύναμη. Κατά την περίοδο αυτή, η εντατική εξόρυξη και καύση άνθρακα για την τροφοδότηση εργοστασίων και σιδηροδρόμων σκέπασε τις πόλεις με πυκνή, σκοτεινή αιθαλομίχλη.
Η ρύπανση αυτή, σε συνδυασμό με τις εξαντλητικές συνθήκες εργασίας, τα στενά και υπερπλήρη σπίτια και τον ελάχιστο χρόνο σε εξωτερικούς χώρους, περιόρισε το ηλιακό φως που δεχόταν ο κόσμος.
Το ηλιακό φως παρέχει την υπεριώδη ακτινοβολία UVB που χρησιμοποιεί το δέρμα για να συνθέσει τη βιταμίνη D, την οποία χρειάζεται ο οργανισμός για τη δύναμη των οστών.
Η ραχίτιδα, κατά την οποία ο αναπτυσσόμενος σκελετός δεν μεταλλοποιείται σωστά, ήταν συχνή στα παιδιά. Για χρόνια αυτό αποδιδόταν στην αστικοποίηση, το γεωγραφικό πλάτος και κοινωνικοοικονομικούς παράγοντες.
Ωστόσο, η εκβιομηχάνιση συνέπεσε με τη Μικρή Εποχή των Παγετώνων, μια ψυχρή περίοδο που διήρκεσε περίπου από τον 13ο έως τον 19ο αιώνα. Αποδίδεται κυρίως σε μειώσεις της ηλιακής δραστηριότητας και συχνές ηφαιστειακές εκρήξεις, οι οποίες απελευθερώνουν αερολύματα που μπλοκάρουν το ηλιακό φως. Νέα έρευνα υποδηλώνει ότι αυτά τα φυσικά κλιματικά σοκ μπορεί να ήταν ένας παραγνωρισμένος παράγοντας.
Οι επιστήμονες αναλύουν δόντια από εγκαταλελειμμένο κοιμητήριο
Ερευνητές επανεξέτασαν δόντια από ένα παλιό, ανενεργό κοιμητήριο στη βορειοανατολική Αγγλία, που ονομάζεται Coach Lane, για να διερευνήσουν αν οι κλιματικές διακυμάνσεις (μεταβολές στη θερμοκρασία της Γης, τις βροχοπτώσεις και τις ατμοσφαιρικές συνθήκες) συνέβαλαν σε ελλείψεις βιταμίνης D στην παιδική ηλικία εκείνη την εποχή.
«Οι περισσότεροι άνθρωποι που είναι θαμμένοι στο Coach Lane έζησαν σε περιόδους που επηρεάζονταν από περιβαλλοντικές διαφορές στη διαθεσιμότητα υπεριώδους φωτός, κάτι που μπορεί να εξηγήσει τα υψηλά ποσοστά ραχίτιδας και ελαττωμάτων στην οδοντίνη των δοντιών και να υποδηλώνει ένα σοβαρό πρόβλημα έλλειψης βιταμίνης D», δήλωσε η Δρ Έλεν Κένταλ, ερευνήτρια αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Ντάραμ και πρώτη συγγραφέας της μελέτης.
«Το να συνειδητοποιήσουμε ότι τα μητρώα ταφής θα μας επέτρεπαν να επανεξετάσουμε την κλιματική χρονολόγηση αυτού του πληθυσμού έμοιαζε με μια νέα προσέγγιση για την κατανόηση της ιστορικής παιδικής έλλειψης βιταμίνης D».
Οι ερευνητές ανέλυσαν (πηγή στα Αγγλικά) 30 δόντια από 21 αγνώστους, οι οποίοι είχαν ταφεί στο κοιμητήριο μεταξύ 1711 και 1829. Την ίδια περίπου εποχή, η περιοχή άρχιζε να μετατρέπεται από ψαροχώρι σε βιομηχανικό λιμάνι.
Οι ερευνητές εξέτασαν αποτυχίες μεταλλοποίησης, δηλαδή περιπτώσεις όπου η οδοντίνη, το εσωτερικό στρώμα του δοντιού, δεν καταφέρνει να μετατραπεί πλήρως σε σκληρό, αποτιτανωμένο ιστό.
Αυτά τα ελαττώματα είναι συνηθισμένα και μπορεί να οφείλονται σε πολλούς παράγοντες, επομένως από μόνα τους δεν αποδεικνύουν έλλειψη βιταμίνης D. Μπορεί όμως να υποδεικνύουν εποχική έλλειψη, αν εμφανίζονται περίπου σε ετήσια διαστήματα και χωρίζονται από φυσιολογική οδοντίνη.
Επειδή τα δόντια σχηματίζονται και μεγαλώνουν με βάση ένα σταθερό φυσικό χρονοδιάγραμμα, οι ερευνητές μπόρεσαν να προσδιορίσουν σε ποιες ηλικίες η οδοντίνη δεν μεταλλοποιήθηκε σωστά μέσα στην κοινότητα, από τα πρώτα χρόνια της ζωής έως την πρώιμη ενήλικη ηλικία σε ορισμένα άτομα.
Προηγούμενες μελέτες των σκελετικών καταλοίπων στον χώρο είχαν εντοπίσει ραχίτιδα στο 44% των νέων ατόμων που εξετάστηκαν.
Η αστάθεια του κλίματος δεν είναι «κάτι νέο»
Το μητρώο ταφών του κοιμητηρίου περιείχε τις ηλικίες και τα έτη θανάτου για 109 μέλη της κοινότητας. Επειδή αυτές οι ημερομηνίες δεν μπορούσαν να αντιστοιχιστούν σε συγκεκριμένα άτομα, καθώς οι τάφοι δεν ήταν σημαδεμένοι, οι ερευνητές εξέτασαν την κοινότητα ως σύνολο.
Τα στοιχεία έδειξαν ότι από τα 109 άτομα με γνωστό έτος γέννησης, τα 91 είχαν γεννηθεί κατά τη διάρκεια ή μέσα σε 10 χρόνια μετά από μια μεγάλη ηφαιστειακή έκρηξη. Από αυτά, τα 41 γεννήθηκαν σε περιόδους κατά τις οποίες η χαμηλή ηλιακή δραστηριότητα και η ηφαιστειακή δραστηριότητα συνέπιπταν.
Παρότι η μελέτη δεν επιχειρεί να μετρήσει σε ποιο βαθμό τα κλιματικά σοκ άλλαξαν την ποσότητα της υπεριώδους ακτινοβολίας που έφθανε στη βορειοανατολική Αγγλία, η Κένταλ αναφέρει ότι η ομάδα είναι «αρκετά βέβαιη» πως το κλίμα αποτέλεσε σημαντικό παράγοντα στην έλλειψη βιταμίνης D τον 18ο και 19ο αιώνα, ιδίως μέσω χαμηλότερων θερμοκρασιών που άλλαξαν τη συμπεριφορά των ανθρώπων.
Η μελέτη διατυπώνει την υπόθεση ότι μπορεί να συνδυάστηκαν δύο επιδράσεις: τα ηφαιστειακά αερολύματα και η χαμηλή ηλιακή δραστηριότητα μείωσαν την υπεριώδη ακτινοβολία που έφθανε στο έδαφος, ενώ τα ψυχρά, βροχερά καλοκαίρια πιθανότατα κρατούσαν τα παιδιά μέσα στο σπίτι και πιο βαριά ντυμένα, περιορίζοντας ακόμη περισσότερο την έκθεση του δέρματος.
Ωστόσο οι ερευνητές τονίζουν ότι αυτός δεν ήταν ο μόνος, ούτε καν ο κύριος λόγος για τις ελλείψεις βιταμίνης D. Η διαθεσιμότητα υπεριώδους ακτινοβολίας, οι βροχοπτώσεις και η θερμοκρασία αλληλεπιδρούσαν με την κοινωνική τάξη, τη διατροφή, το επάγγελμα, το γεωγραφικό πλάτος και τη ρύπανση.
«Η αρχαιολογία δεν προσφέρει συχνά βεβαιότητες», σημείωσε η Κένταλ. Με τόσους πολλούς αλληλεπιδρώντες παράγοντες, οι ερευνητές λένε ότι μπορούν μόνο να προτείνουν εξηγήσεις που είναι συμβατές με τα διαθέσιμα στοιχεία. Υποστηρίζουν ότι το κλίμα έχει επισκιαστεί από την εκβιομηχάνιση και την αστικοποίηση στις μέχρι τώρα ερμηνείες για την έλλειψη βιταμίνης D.
Η συνεκτίμηση της μεταβλητότητας του κλίματος, τόσο φυσικής όσο και ανθρωπογενούς, είναι επομένως σημαντική για τη διαμόρφωση μιας πιο ολοκληρωμένης εικόνας των παραγόντων που επηρέασαν την υγεία των ανθρώπων.
«Σκεφτόμαστε την αστάθεια του κλίματος ως μια σύγχρονη πρόκληση, στην πραγματικότητα όμως δεν είναι καθόλου κάτι νέο όσον αφορά τα ανθρώπινα προβλήματα», εξήγησε η Κένταλ.
«Είτε πρόκειται για πανδημίες, οικονομικές κρίσεις είτε για την κλιματική αλλαγή, είναι σημαντικό να κατανοήσουμε τους τρόπους με τους οποίους οι άνθρωποι προσαρμόστηκαν σε παρόμοια προβλήματα στο παρελθόν και να αξιοποιήσουμε αυτές τις πληροφορίες ώστε να βοηθήσουμε τους ανθρώπους να ευημερήσουν στο μέλλον».