Οι κάτοικοι του μικροσκοπικού νησιού Σερούα στα Φίτζι απέρριψαν τις εκκλήσεις για μετεγκατάσταση, επιλέγοντας αντίθετα να ανακαινίσουν τα εύθραυστα σπίτια τους στην ακτή.
Καθώς ο ήλιος δύει πάνω από το μικροσκοπικό νησί Σερούα του Φίτζι, οι κάτοικοί του που απειλούνται από την κλιματική αλλαγή απολαμβάνουν έναν από τους λόγους για τους οποίους έχουν απορρίψει τις προσπάθειες μετεγκατάστασης του χωριού τους, τις «θέες αξίας 100 εκατομμυρίων δολαρίων».
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Από την απέναντι στεριά το νησί μοιάζει με ουτοπία, με δύο απότομα υψώματα καλυμμένα με φοίνικες να «αγκαλιάζουν» το χαμηλό κέντρο του, πλαισιωμένο από κοραλλιογενείς υφάλους και πλούσιους ψαρότοπους.
Ωστόσο, επάνω στο ίδιο το νησί ο κίνδυνος από την άνοδο της στάθμης της θάλασσας γίνεται πιο ορατός, με ένα τσιμεντένιο προστατευτικό τοίχος στη θάλασσα να αποτελεί τη μοναδική άμυνα απέναντι στα κύματα που ήδη πλημμυρίζουν σπίτια.
«Όσο πιο ισχυρή είναι η ατμοσφαιρική πίεση, τόσο ψηλότερα είναι τα κύματα. Έτσι τα κύματα περνούν μέσα από το χωριό», λέει ο κάτοικος του νησιού Σερούα Αβεναΐ Ρανουκού.
Δεκάδες σπίτια βρίσκονται σε άμεσο κίνδυνο όταν κυκλώνες πλήττουν το Φίτζι, όπως και οι καλλιέργειες λαχανικών και οι τάφοι.
Το νερό γλείφει τις βάσεις από τσιμεντένιους πασσάλους εκεί όπου κάποτε βρίσκονταν σπίτια και ένα νοσοκομείο στο ανατολικό άκρο του νησιού, ενώ δύο σπίτια μετακινήθηκαν και από τη δυτική πλευρά, όπου η γη έχει παρασυρθεί από τη θάλασσα.
Παρά τους κινδύνους, οι περισσότεροι κάτοικοι λένε ότι προτιμούν να ενισχύσουν τις άμυνες του νησιού παρά να εγκαταλείψουν την πατρογονική τους εστία.
«Αγαπάμε αυτό το νησί»: Γιατί οι κάτοικοι διστάζουν να φύγουν από τη Σερούα
Ο Ρανουκού θυμάται την εποχή που ήταν παιδί, όταν ο κυκλώνας Γουίνστον, κατηγορίας πέντε, χτύπησε και ο πληθυσμός του νησιού ανέβηκε σε μία από τις κορυφές για να βρει καταφύγιο.
«Τρομακτικό», λέει ο Ρανουκού για εκείνη τη νύχτα.
«Όλοι οι χωριανοί, όταν ο αρχηγός το αναφέρει, ανεβαίνουμε πάνω. Κανείς δεν μένει πίσω. Βοηθάμε όλους, παίρνουμε από το σπίτι τα πάντα, το φαγητό. Αυτό είναι το σχέδιο εκκένωσής μας».
Ασφαλής στο ψηλότερο σημείο, ο Ρανουκού μπορούσε να ακούει ‘‘κύματα να χτυπούν ολόγυρα και τις στέγες των σπιτιών να παρασύρονται’’.
Από το ίδιο αυτό καταφύγιο στον λόφο, ο Ρανουκού εξηγεί γιατί η απειλή των κυκλώνων και της ανόδου της στάθμης της θάλασσας δεν αποθαρρύνει τους ανθρώπους από το να ζουν στο νησί.
«Αγαπάμε αυτό το νησί, ξέρετε. Καθαρός αέρας, βγαίνουμε για ψάρεμα κάθε μέρα, γι' αυτό δεν θέλουν να φύγουν.
Πολλοί άνθρωποι λένε πως πηγαίνουν σε εκείνο το σπίτι στον λόφο για να δουν το ηλιοβασίλεμα, είναι θέα αξίας 100 εκατομμυρίων δολαρίων».
Οι νησιώτες δουλεύουν για να μειώσουν τον κίνδυνο καταστροφών από την άνοδο της στάθμης της θάλασσας και τις καταιγίδες
Το χωριό Σερούα συνεργάστηκε με τη Habitat for Humanity το 2025 για να καταρτίσει ένα αναλυτικό σχέδιο μείωσης του κινδύνου καταστροφών, καθώς η πλειονότητα του πληθυσμού είχε απορρίψει τις εκκλήσεις για μετεγκατάσταση.
Αντί γι' αυτό, οι κάτοικοι ήθελαν να προστατεύσουν την πατρογονική τους εστία και την κουλτούρα που συνδέεται με αυτήν.
Η έκθεση διαπίστωσε ότι σχεδόν το 20% των σπιτιών στο νησί ήταν σε κρίσιμη κατάσταση, και μόλις τρία σπίτια ήταν αρκετά ανθεκτικά ώστε να αντέξουν έναν κυκλώνα.
«Στο νησί Σερούα παρατηρείται συχνότερα υπερπήδηση του προστατευτικού τοίχους της θάλασσας από τα κύματα κατά τις υψηλές και τις εξαιρετικά υψηλές παλίρροιες, διείσδυση αλμυρού νερού που επηρεάζει τη γονιμότητα του εδάφους, καθώς και λιμνάζοντα νερά μετά τις βροχές, γεγονός που αυξάνει τους κινδύνους για την υγεία», ανέφερε η έκθεση.
«Η αξιολόγηση δείχνει ότι στο νησί Σερούα υπάρχει έλλειψη φυσικών μορφών κυματοθραυστών και ότι απειλείται συνεχώς από την άνοδο της στάθμης της θάλασσας και τους κυκλώνες.
Περισσότερο από το 50% των σπιτιών έχουν συνδυασμό ασταθών θεμελίων και στέγων, καθώς και αδύναμους συνδέσμους, τοίχους και αντηρίδες, γεγονός που καθιστά αυτά τα σπίτια πιο ευάλωτα σε κυκλώνες και ακραία καιρικά φαινόμενα».
Μόλις έλαβε την έκθεση, το χωριό δεν έχασε χρόνο και ξεκίνησε να ενισχύει την ανθεκτικότητά του.
Κατά τη διάρκεια επίσκεψης τον Οκτώβριο, δεκάδες εργάτες ανακαίνιζαν σπίτια κατά μήκος της βόρειας ακτογραμμής.
Ελαφροί τοίχοι και στέγες από κυματοειδή λαμαρίνα απομακρύνονταν και μεταφέρονταν με βάρκες στην απέναντι στεριά. Ορισμένα σπίτια είχαν ήδη ανυψωθεί για να μειωθεί ο κίνδυνος πλημμύρας, και άλλα θα ακολουθούσαν σύντομα.
Η έκθεση συνέστησε επίσης τη βελτίωση της πρόσβασης στο νησί με την κατασκευή ενός πιο στιβαρού μονοπατιού. Στη χαμηλή παλίρροια είναι δυνατόν να διανύσει κανείς περπατώντας τα 750 μέτρα μέχρι το νησί, ακολουθώντας τη σειρά των καλωδίων ρεύματος που προεξέχουν από τον βυθό.
Στην υψηλή παλίρροια όμως η μόνη πρόσβαση είναι με βάρκα, και ακόμη και τότε, όπως ανέφερε η έκθεση, απαιτείται έργο για να γίνει η πρόσδεση στο νησί ασφαλέστερη και ευκολότερη.
Είναι έργο στο οποίο, όπως λέει ο Ρανουκού, το χωριό του είναι αποφασισμένο να προχωρήσει. «Γιατί να θέλουμε να φύγουμε;», λέει, κοιτάζοντας απέναντι, πάνω από το νερό, προς την Κόραλ Κόουστ του Φίτζι.