Η ισπανική πόλη επελέγη ως μία από τις φιναλίστ για το περιβαλλοντικό βραβείο Earthshot
Το φετινό καλοκαίρι, η Βαρκελώνη κατέγραψε την υψηλότερη θερμοκρασία της εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Αυτό αποτελεί μέρος μιας ανησυχητικής τάσης: η Μεσόγειος θερμαίνεται περίπου 20 τοις εκατό πιο γρήγορα από τον παγκόσμιο μέσο όρο, ενώ τα νερά με θερμοκρασίες ρεκόρ τροφοδοτούν ισχυρότερες καταιγίδες, άνοδο της στάθμης της θάλασσας και παράκτια διάβρωση.
Η κατάρρευση τμήματος μιας παραλιακής λεωφόρου που είχε πληγεί από καταιγίδα, στη βορειοανατολική ακτή της Βαρκελώνης το 2023, ανέδειξε την ανάγκη για υποδομές ανθεκτικές στο κλίμα. Περίπου 70 τοις εκατό της τεχνητής άμμου που προστέθηκε το 2010 έχει έκτοτε εξαφανιστεί.
«Πόλεις όπως η δική μας πρέπει να μάθουν να ζουν με την κλιματική αλλαγή προστατεύοντας τα μέρη και τις κοινότητες που τις χαρακτηρίζουν», λέει ο δήμαρχος της Βαρκελώνης, Jaume Collboni.
Το φιλόδοξο σχέδιο της ισπανικής πόλης για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των ακτών βρίσκεται πλέον ανάμεσα στους διεκδικητές ενός σημαντικού περιβαλλοντικού βραβείου.
Η Βαρκελώνη φιναλίστ για το The Earthshot Prize
Η Βαρκελώνη ανακοινώθηκε ως φιναλίστ για το The Earthshot Prize στην κατηγορία Revive Our Oceans. Τα βραβεία, που εγκαινιάστηκαν το 2020 από τον πρίγκιπα Γουίλιαμ, αναγνωρίζουν περιβαλλοντικές λύσεις που έχουν στόχο να «επισκευάσουν» τον πλανήτη.
Η ισπανική πόλη επενδύει 150 εκατομμύρια ευρώ για να αποκαταστήσει μία από τις πιο επιβαρυμένες αστικές ακτογραμμές της Ευρώπης. Το έργο θα δημιουργήσει 22 εκτάρια, περίπου όσο 31 γήπεδα ποδοσφαίρου, κλιματικά και θερμικά προσαρμοσμένου δημόσιου χώρου κατά μήκος του παραλιακού μετώπου του Sant Martí, ενσωματώνοντας αποκατεστημένα θαλάσσια οικοσυστήματα, φυσική παράκτια προστασία και πρόσβαση στο μέτωπο της θάλασσας.
Ελπίζεται ότι θα αποτελέσει πρότυπο για παράκτιες πόλεις σε όλο τον κόσμο που αντιμετωπίζουν ολοένα σοβαρότερη άνοδο της στάθμης της θάλασσας, ισχυρότερες καταιγίδες, πλημμύρες, απώλεια βιοποικιλότητας και ακραία ζέστη, κάτι στο οποίο θα συμβάλει το The Earthshot Prize, ενισχύοντας τη δημοσιότητα και τις ευκαιρίες ανταλλαγής γνώσεων.
«Κάθε χρόνο, οι φιναλίστ μας μου δίνουν νέα αισιοδοξία», λέει ο πρίγκιπας Γουίλιαμ, πρόεδρος και ιδρυτής του The Earthshot Prize. «Μας δείχνουν ότι, ακόμη και όταν οι περιβαλλοντικές προκλήσεις παραμένουν επείγουσες, εξαιρετικοί άνθρωποι σε όλο τον κόσμο αποδεικνύουν ήδη ότι η πρόοδος είναι δυνατή».
«Υποδομές ανθεκτικές στο κλίμα, σχεδιασμένες ώστε να τις απολαμβάνουν όλοι»
Αντί να ανακατασκευάζει διαρκώς την ευάλωτη βορειοανατολική ακτογραμμή της, η Βαρκελώνη μετακινεί σκόπιμα τμήματα του παραλιακού μετώπου προς τη στεριά, μεταφέροντας μεταξύ άλλων ένα δημοφιλές γήπεδο ποδοσφαίρου δίπλα στη θάλασσα και απομακρύνοντας τους κυματοθραύστες προς τα πίσω.
Αυτό θα επιτρέψει τη δημιουργία φαρδύτερων παραλιών που θα λειτουργούν ως φυσικά αναχώματα, απορροφώντας την ενέργεια των κυμάτων και προσφέροντας περισσότερο χώρο για καταιγίδες, διάβρωση και άνοδο της στάθμης της θάλασσας, καθώς και έναν ζωτικό χώρο καταφυγής κατά τη διάρκεια ολοένα πιο σφοδρών καύσωνα.
Με προγραμματισμένη ολοκλήρωση την άνοιξη του 2027, ο Passeig Marítim de la Mar Bella θα ενθαρρύνει τη βιώσιμη χρήση της ακτογραμμής, βελτιώνοντας παράλληλα την ποιότητα του αέρα και τη βιοποικιλότητα, μέσα από ένα γραμμικό πάρκο 15.000 τετραγωνικών μέτρων.
Οι επισκέπτες θα μπορούν να περπατούν σε έναν πεζόδρομο πλάτους 12 μέτρων ή να κάνουν ποδήλατο στους ποδηλατόδρομους που θα εκτείνονται μέχρι το Fòrum, κάνοντας στάση σε ηλιακές πέργκολες που παράγουν ενέργεια κατά μήκος της διαδρομής.
«Το δίλημμα για τις παράκτιες πόλεις δεν είναι πλέον αν θα προσαρμοστούν, αλλά πώς», λέει η María Buhigas, επικεφαλής αρχιτέκτονας της πόλης της Βαρκελώνης. «Δεν πρόκειται για μια αμυντική κατασκευή προσαρτημένη στο άκρο της πόλης, αλλά για ένα νέο τμήμα δημόσιας υποδομής ανθεκτικής στο κλίμα, σχεδιασμένο ώστε να το απολαμβάνουν όλοι».
Ποιοι ακόμη διεκδικούν το The Earthshot Prize 2026;
Από σχεδόν 7.000 υποψηφιότητες σε 169 χώρες, επιλέχθηκαν 15 φιναλίστ για το The Earthshot Prize (πηγή στα Αγγλικά).
Καθένας τους ευθυγραμμίζεται με ένα από τα πέντε «Earthshots»: Protect and Restore Nature, Clean Our Air, Revive Our Oceans, Build a Waste-Free World και Fix Our Climate, με τους νικητές σε κάθε κατηγορία να είναι έτοιμοι να λάβουν βραβείο 1 εκατομμυρίου λιρών (1,17 εκατ. ευρώ).
Για πρώτη φορά, τα positive tipping points αποτέλεσαν μέρος της διαδικασίας επιλογής, επιβραβεύοντας καινοτομίες όπου η πρόοδος αυτοτροφοδοτείται, το κόστος μειώνεται με την κλίμακα και η ανάκαμψη γίνεται αυτοσυντηρούμενη.
Άλλοι Ευρωπαίοι φιναλίστ περιλαμβάνουν την Ørsted (Fix Our Climate), τη δανική εταιρεία ανανεώσιμης ενέργειας πίσω από μερικά από τα μεγαλύτερα υπεράκτια αιολικά έργα στον κόσμο, και την PFAS-Free France (Build a Waste-Free World), την εκστρατεία πολιτικής και κοινωνίας των πολιτών που συνέβαλε στην εξασφάλιση και πλέον εφαρμόζει την σταδιακή κατάργηση των «αιώνιων χημικών» στη Γαλλία σε καθημερινά προϊόντα.
Πιο μακριά, το Satellites on Fire της Αργεντινής αναγνωρίζεται για την πλατφόρμα έγκαιρης ανίχνευσης και ειδοποίησης πυρκαγιών, που βασίζεται σε τεχνητή νοημοσύνη, μαζί με τη συμμαχία μηδενικών εκπομπών στη ναυτιλία ZEMBA και την ινδική εταιρεία Mahindra Last Mile Mobility, πρωτοπόρο στα ηλεκτρικά τρίκυκλα.
Επανασυνδέοντας ένα τεράστιο ορεινό τοπίο σε Καναδά και ΗΠΑ ώστε η άγρια ζωή να μπορεί και πάλι να κινείται ελεύθερα, η συνεργασία προστασίας της φύσης Yellowstone to Yukon είναι μεταξύ των διεκδικητών του βραβείου Protect and Restore Nature.
«Το να βλέπουμε λύσεις να λειτουργούν μας δίνει σε όλους την εμπιστοσύνη να δράσουμε. Όταν πετυχαίνουν, εμπνέουν άλλους και επιταχύνουν την αλλαγή», λέει ο πρίγκιπας Γουίλιαμ.
Οι πέντε νικητές του The Earthshot Prize 2026 θα ανακοινωθούν σε τελετή απονομής βραβείων στο Μουμπάι της Ινδίας, στις 17 Νοεμβρίου.