«Οι τελευταίοι τρεις μήνες είναι ένα προειδοποιητικό σημάδι που δεν μπορούμε να αγνοήσουμε, το ανθρώπινο και οικονομικό κόστος των ορυκτών καυσίμων εκτυλίσσεται σε πραγματικό χρόνο.»
Πάνω από 1,5 δισ. άνθρωποι ήρθαν αντιμέτωποι με επικίνδυνα επίπεδα ζέστης το φετινό καλοκαίρι σε όλο τον κόσμο, σύμφωνα με νέα ανάλυση.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Έκθεση της μη κερδοσκοπικής οργάνωσης Climate Central διαπίστωσε ότι σχεδόν εννέα στους δέκα Ευρωπαίους βίωσαν έναν μήνα «επικίνδυνης ζέστης» στην περίοδο Ιουνίου-Αυγούστου 2026, κάτι που, σύμφωνα με την έκθεση, καθιστά την Ευρώπη το πιο «ασυνήθιστα ζεστό μέρος στον πλανήτη».
Οι ερευνητές ορίζουν την «επικίνδυνη ζέστη» ως ημέρες θερμότερες από το 90% των θερμοκρασιών που συνήθως καταγράφονται σε μια περιοχή μεταξύ 1991 και 2020 για την ίδια εποχή του χρόνου, σημείο από το οποίο οι κίνδυνοι για την υγεία από την ακραία ζέστη αρχίζουν να αυξάνονται.
Η μελέτη έδειξε επίσης ότι σε 203 χώρες ο μέσος άνθρωπος βίωσε τουλάχιστον 30 ημέρες επικίνδυνης ζέστης, ενώ 54 είχαν το θερμότερο τρίμηνο Ιουνίου-Αυγούστου που έχει καταγραφεί ποτέ. Από τις 10 χώρες με τις πιο ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες, οι επτά βρίσκονται στην Ευρώπη.
Πρώτη στη λίστα ήταν η Γαλλία, η οποία κατέγραψε τις μεγαλύτερες θερμοκρασιακές αποκλίσεις παγκοσμίως, 3,5°C πάνω από τον ιστορικό μέσο όρο.
«Ένα προειδοποιητικό σημάδι που δεν μπορούμε να αγνοήσουμε»
«Είτε πρόκειται για εννέα στους δέκα Ευρωπαίους που αντέχουν επικίνδυνη ζέστη, είτε για εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους που πλήττονται σε όλη την Ασία και την Αφρική, είτε για αδιάκοπα ρεκόρ θερμοκρασιών στη Βόρεια Αμερική, η υπερθέρμανση που προκαλεί ο άνθρωπος ωθεί τις κοινωνίες πέρα από τα ασφαλή φυσικά όρια», λέει η Kristina Dahl στην Climate Central (πηγή στα Αγγλικά).
«Οι τελευταίοι τρεις μήνες είναι ένα προειδοποιητικό σημάδι που δεν μπορούμε να αγνοήσουμε· το ανθρώπινο και οικονομικό κόστος των ορυκτών καυσίμων εκτυλίσσεται μπροστά μας σε πραγματικό χρόνο, και η ανάγκη να τα εγκαταλείψουμε ποτέ δεν ήταν πιο σαφής».
Ο Simon Steill, εκτελεστικός γραμματέας της United Nations Framework Convention on Climate Change (UNFCC), ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη, δήλωσε ότι η έρευνα αναδεικνύει «το συνεχώς αυξανόμενο κόστος της κλιματικής κρίσης που προκαλείται από τον εθισμό της ανθρωπότητας στην καύση άνθρακα, πετρελαίου και φυσικού αερίου».
Προσθέτει ότι η λύση είναι «σαφής», ζητώντας ταχεία μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα σε καθαρή ενέργεια, η οποία είναι «φθηνότερη και ασφαλέστερη».
Μπορεί η καθαρή ενέργεια να δροσίσει την Ευρώπη;
Το φλεγόμενο καλοκαίρι της Ευρώπης, που σύμφωνα με τους επιστήμονες θα ήταν «σχεδόν αδύνατο» χωρίς την κλιματική αλλαγή, ήταν μέρος μιας πολύ ευρύτερης τάσης.
Νωρίτερα μέσα στον μήνα, ο ΟΗΕ προειδοποίησε ότι δεν είναι πλέον δυνατό να συγκρατηθεί η υπερθέρμανση του πλανήτη κάτω από 1,5°C. Πρόκειται για το νομικά δεσμευτικό όριο που είχαν συμφωνήσει σχεδόν 200 χώρες στη Συμφωνία του Παρισιού το 2015.
Η έκθεση του UN Environment Programme (UNEP) προβλέπει αύξηση της θερμοκρασίας κατά 1,8°C στο καλύτερο σενάριο και πάνω από 2°C σε άλλα σενάρια. «Υπέρβαση, κορύφωση και πτώση» είναι πλέον, όπως αναφέρει, η καλύτερη μας ελπίδα.
Η μετάβαση στην καθαρή ενέργεια έχει αναγνωριστεί ως βασικό στοιχείο για να κρατηθεί η υπέρβαση «όσο το δυνατόν μικρή και σύντομη». Το 2025, οι ανανεώσιμες πηγές παρήγαγαν σχεδόν το 34% της παγκόσμιας ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά, σύμφωνα με την έκθεση του UNEP, το ποσοστό αυτό πρέπει να αυξηθεί στο 60–70% έως το 2030 ώστε ο κόσμος να πετύχει ένα σενάριο περιορισμένης υπέρβασης.
Πέρυσι, η αιολική και η ηλιακή ενέργεια παρήγαγαν για πρώτη φορά περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια στην ΕΕ από ό,τι τα ορυκτά καύσιμα, σηματοδοτώντας ένα σημαντικό ορόσημο στη μετάβαση σε καθαρή ηλεκτροπαραγωγή. Σύμφωνα με την τελευταία ανάλυση της SolarPower Europe, η παραγωγή ηλιακής ενέργειας στην ΕΕ μόνο έχει εξοικονομήσει στην Ένωση 33,8 δισ. ευρώ από αποφυγή εισαγωγών φυσικού αερίου από την αρχή του πολέμου εναντίον του Ιράν.
Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι κάθε χρόνο επενδύονται περίπου 1,9 τρισ. ευρώ σε καθαρή ενέργεια, η πράσινη ηλεκτροπαραγωγή καλύπτει μόλις γύρω στο 40% της αύξησης της ζήτησης – η οποία ενισχύεται από τα ενεργοβόρα συστήματα κλιματισμού και την έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης.
Η κατανάλωση ενέργειας στα κέντρα δεδομένων αυξήθηκε κατά 17% το 2025, φτάνοντας περίπου στο 1,5 έως 2% της παγκόσμιας κατανάλωσης, σύμφωνα με τη Διεθνή Υπηρεσία Ενέργειας (IEA). Αναμένεται να διπλασιαστεί έως το 2030.
Την ίδια στιγμή, τα παρωχημένα δίκτυα ηλεκτρισμού της Ευρώπης δυσκολεύονται να συμβαδίσουν με την έκρηξη των ανανεώσιμων, με αποτέλεσμα τεράστιες ποσότητες ηλιακής και αιολικής ενέργειας να χάνονται κάθε χρόνο ή να μπλοκάρονται σε σημεία συμφόρησης. Παρότι τα συστήματα αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες (Battery Energy Storage Systems – BESS) μπορούν να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι οι επενδύσεις παραμένουν ανεπαρκείς.