Οι μετεωρολόγοι προειδοποιούν: τμήματα της Ευρώπης μπαίνουν σε «σεζόν αιφνίδιων πλημμυρών» μετά από ένα ιδιαίτερα θερμό καλοκαίρι.
Το φετινό φλογισμένο καλοκαίρι της Ευρώπης ήταν μια «ζοφερή απεικόνιση» της κλιματικής αλλαγής που προκαλεί ο άνθρωπος.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Αυτό ανέφερε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Ιούνιο, όταν μεγάλο μέρος της ηπείρου βρισκόταν ήδη αντιμέτωπο με το τρίτο κύμα καύσωνα του έτους.
Ο Ιούλιος και ο Αύγουστος πρόσφεραν ελάχιστη ανάσα, φέρνοντας μαζί τους ακραία ζέστη που, όπως λένε οι επιστήμονες, θα ήταν σχεδόν αδύνατη χωρίς την καύση ορυκτών καυσίμων.
Οι αποπνικτικές θερμοκρασίες και η ελάχιστη βροχόπτωση βύθισαν τεράστιες περιοχές της Ευρώπης σε ξηρασία, ανοίγοντας τον δρόμο για θανατηφόρες δασικές πυρκαγιές που έπληξαν Ισπανία, Πορτογαλία, Γαλλία, Ελλάδα και Τουρκία, καίγοντας χιλιάδες εκτάρια και προκαλώντας τη μεγαλύτερη επιχείρηση εκκένωσης μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Όμως, με τον Σεπτέμβριο προ των πυλών, θα αρχίσει επιτέλους να πέφτει η θερμοκρασία;
Πρόγνωση καιρού για την Ευρώπη τον Σεπτέμβριο
Τα δεδομένα της παγκόσμιας πλατφόρμας πρόγνωσης καιρού WFY24 (πηγή στα Αγγλικά) δείχνουν ότι η πρώτη εβδομάδα του Σεπτεμβρίου θα παραμείνει ζεστή σε όλη τη Μεσόγειο, με τις μέγιστες ημερήσιες θερμοκρασίες να κυμαίνονται περίπου στους 35°C στη Ρώμη, 34°C στην Αθήνα και 33°C στη Μαδρίτη.
Πρόκειται για 6-8°C πάνω από τις μέσες εποχικές τιμές για τις αρχές Σεπτεμβρίου, κάτι που δείχνει ότι τα ακραία ευρωπαϊκά καλοκαίρια αρχίζουν να επεκτείνονται.
Αντίθετα, στη Βόρεια Ευρώπη επικρατούν πολύ πιο «δροσερές και ασταθείς» συνθήκες, με μέγιστες θερμοκρασίες μόλις 21°C στο Βερολίνο και 20°C στο Λονδίνο. Ισχυρές βροχές και καταιγίδες έχουν ήδη διακόψει τον καύσωνα και έχουν ποτίσει τα ξεραμένα εδάφη σε περιοχές του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γερμανίας και της Γαλλίας.
Ωστόσο, στη Μεσόγειο αναμένεται η πιο απότομη αύξηση των βροχοπτώσεων.
«Ο Σεπτέμβριος και ο Οκτώβριος είναι η περίοδος αιφνίδιων πλημμυρών στη Μεσόγειο: η θάλασσα βρίσκεται στην υψηλότερη ετήσια θερμοκρασία της μετά από τρεις μήνες θέρμανσης και οι πρώτες ψυχρές ατμοσφαιρικές υφέσεις φτάνουν από πάνω», εξηγεί στην Euronews Earth η Ιωάννα Βεργίνη, ιδρύτρια της WFY24.
Η αντίθεση αυτή, όπως λέει, πυροδοτεί το καταστροφικό σύστημα καιρού που είναι γνωστό στην Ισπανία ως DANA (Depresión Aislada en Niveles) - ένα απομονωμένο βαρομετρικό χαμηλό σε μεγάλο ύψος ή «ψυχρή λίμνη».
«Αυτό προκάλεσε τις φονικές πλημμύρες στη Βαλένθια τον Οκτώβριο του 2024 και τα επαναλαμβανόμενα φαινόμενα στη Γένοβα», προσθέτει η Βεργίνη. «Ένα θερμό καλοκαίρι το “φορτίζει”, γιατί η θάλασσα είναι το καύσιμο και έχει περάσει όλο το καλοκαίρι φορτίζοντας ενέργεια.»
Κάθε χρόνο, τα ύψη βροχής στη Βαλένθια αυξάνονται από μέσο όρο 18 χιλιοστά τον Αύγουστο σε 47 χιλιοστά τον Σεπτέμβριο. Παρόμοια είναι η εικόνα στην Πάλμα (από 21 σε 55 χιλιοστά) και στο Παλέρμο (από 15 σε 42 χιλιοστά), ενώ οι βόρειες ευρωπαϊκές πόλεις, όπως το Βερολίνο, η Βαρσοβία και η Στοκχόλμη, τείνουν να δέχονται ελαφρώς λιγότερες βροχές τον Σεπτέμβριο απ’ ό,τι τον Αύγουστο. Τα στοιχεία αυτά βασίζονται σε κανονικούς εποχικούς μέσους όρους και όχι σε πρόγνωση καιρού.
Θα επηρεάσει το Ελ Νίνιο την Ευρώπη αυτόν τον Σεπτέμβριο;
Η ειδησεογραφία για τον καιρό κυριαρχείται αυτή την περίοδο από το φαινόμενο Ελ Νίνιο, για το οποίο οι ειδικοί προειδοποιούν ότι μπορεί φέτος να είναι το «ισχυρότερο που έχει καταγραφεί ποτέ».
Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO) προειδοποιεί ότι το φαινόμενο, το οποίο εμφανίζεται όταν οι θερμοκρασίες της θάλασσας στον ανατολικό Ειρηνικό γίνονται ασυνήθιστα υψηλές, συνεχίζει να «εντείνεται σταθερά» και αναμένεται να «κυριαρχήσει στα πρότυπα του κλίματος» τους επόμενους μήνες.
Τα επεισόδια Ελ Νίνιο ανεβάζουν τις παγκόσμιες θερμοκρασίες, ανοίγοντας τον δρόμο για συχνότερα ακραία καιρικά φαινόμενα. Ωστόσο, οι επιπτώσεις γίνονται κυρίως αισθητές στις τροπικές περιοχές.
Η Νότια Αμερική, οι νότιες πολιτείες των ΗΠΑ, η Ανατολική Αφρική και η Κεντρική Ασία έχουν όλες βιώσει αυξημένο κίνδυνο πλημμυρών σε προηγούμενα επεισόδια Ελ Νίνιο, ενώ η ξηρασία και ο κίνδυνος δασικών πυρκαγιών αυξάνονται σε περιοχές της Αυστραλίας, στο βόρειο τμήμα της Νότιας Αμερικής και σε ορισμένες ασιατικές χώρες, όπως η Ινδονησία.
Παρά τα δημοσιεύματα που συνδέουν το καυτό ευρωπαϊκό καλοκαίρι με το φετινό Ελ Νίνιο, οι ειδικοί επαναλαμβάνουν ότι υπεύθυνη είναι η κλιματική αλλαγή.
«Το φετινό καλοκαίρι ζήσαμε κύματα καύσωνα σε όλη την Ευρώπη, που μας θυμίζουν τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής», λέει ο καθηγητής Στίβεν Μπέλτσερ, επικεφαλής Επιστήμης και Τεχνολογίας στη βρετανική Μετεωρολογική Υπηρεσία (UK Met Office).
«Το ισχυρό αυτό Ελ Νίνιο μας υπενθυμίζει ότι οι φυσικές διακυμάνσεις του κλιματικού συστήματος εξακολουθούν να παίζουν ρόλο, προσθέτοντας πίεση πάνω στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.»
Στην Ευρώπη, οι επιπτώσεις του Ελ Νίνιο είναι πολύ πιο έμμεσες και τείνουν να είναι λιγότερο σοβαρές.
Σύμφωνα με τη βρετανική Μετεωρολογική Υπηρεσία, η επίδραση του Ελ Νίνιο ενδέχεται να αρχίσει να αυξάνει την πιθανότητα για «πιο υγρές, πιο θυελλώδεις συνθήκες» στη βορειοδυτική Ευρώπη το ερχόμενο φθινόπωρο και στις αρχές του χειμώνα.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει ότι ένα επεισόδιο Ελ Νίνιο θα μπορούσε επίσης να κάνει τις θερμοκρασίες του ευρωπαϊκού φθινοπώρου «υψηλότερες από το κανονικό», με αυτή τη ζέστη να ενισχύεται όσο πλησιάζουμε προς την άνοιξη. Γι’ αυτό οι επιστήμονες φοβούνται ότι το 2027 διαμορφώνεται σε χρονιά που θα καταγράψει τη μεγαλύτερη θερμοκρασία παγκοσμίως στα χρονικά.