Τα διακυβεύματα για τον προϋπολογισμό της ΕΕ αυξήθηκαν, καθώς ο Γερμανός καγκελάριος συνδέει τη συμφωνία με επιπλέον 45 δισ. € για το Κίεβο. «Η στήριξη της Ουκρανίας είναι ζήτημα της ευρωπαϊκής ασφάλειάς μας», έγραψε ο Μερτς σε επιστολή προς τον πρόεδρο του Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα.
Υπό την προϋπόθεση νέας στήριξης προς την Ουκρανία έθεσε τη συμφωνία για τον επόμενο προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, συνδέοντας δύο πολιτικά ευαίσθητα θέματα που έχουν αναδείξει βαθιές διαφωνίες μεταξύ των κρατών μελών.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Το Κίεβο αντιμετωπίζει κενό 70 δισ. ευρώ στον προϋπολογισμό του 2027, λόγω των αδιάκοπων αεροπορικών επιθέσεων της Ρωσίας. Η ΕΕ έχει υποσχεθεί να καλύψει τα δύο τρίτα αυτού του κενού, περίπου 45 δισ. ευρώ, μέσω ενός ακόμη αδιευκρίνιστου μηχανισμού.
«Συλλογική δέσμευση, ότι όλοι μας, χωρίς εξαίρεση, θα συμβάλουμε δίκαια στο κλείσιμο αυτού του κενού, αποτελεί ουσιώδη προϋπόθεση για την επίλυση του ζητήματος και για τη συζήτηση οποιωνδήποτε περαιτέρω θεμάτων, ιδίως όσων έχουν δημοσιονομικές συνέπειες», ανέφερε ο Μερτς σε επιστολή που απηύθυνε στον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και την οποία είδε το Euronews.
Ο Μερτς υποστήριξε ότι οι εν εξελίξει διαπραγματεύσεις για τον επταετή προϋπολογισμό του μπλοκ πρέπει να εξασφαλίσουν «λύση που θα στηρίζεται από όλα τα κράτη μέλη και θα διασφαλίζει μια υγιή και πολυετή προοπτική χρηματοδότησης για την Ουκρανία από το 2028 και μετά, συμπεριλαμβανομένων των υποχρεώσεων από τόκους που έχουν ήδη συσσωρευτεί».
Οι τόκοι αυτοί αφορούν το συνεχιζόμενο δάνειο στήριξης ύψους 90 δισ. ευρώ, το οποίο χρηματοδοτείται μέσω κοινού δανεισμού από 24 χώρες. Η Ουγγαρία, η Σλοβακία και η Τσεχία εξασφάλισαν εξαίρεση από αυτή τη γραμμή πίστωσης, με αντάλλαγμα να προσφέρουν την αναγκαία ομοφωνία.
Η αποπληρωμή του κεφαλαίου δεν θα ξεκινήσει μέχρι η Ρωσία να συμφωνήσει σε πολεμικές αποζημιώσεις. Ωστόσο, οι πληρωμές τόκων θα αρχίσουν να λήγουν από το επόμενο έτος. Αρχικά, οι υπηρεσίες των Βρυξελλών υπολόγιζαν 3 δισ. ευρώ ετησίως, αλλά η απότομη αύξηση του κόστους δανεισμού έχει αλλάξει τον υπολογισμό.
Τα 45 δισ. ευρώ που σκοπεύει να προσφέρει η ΕΕ στο Κίεβο το 2027 θα προστεθούν στο ήδη υπάρχον δάνειο.
Δεδομένου του τεράστιου μεγέθους του κενού, ένας νέος γύρος κοινού δανεισμού έχει αναδειχθεί γρήγορα ως η επικρατέστερη επιλογή. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να παρουσιάσει στα κράτη μέλη πιθανές επιλογές ενόψει μιας ειδικής συνόδου κορυφής στο τέλος του μήνα.
Στην επιστολή, ο Μερτς ζητά από τον Κόστα να επισπεύσει το χρονοδιάγραμμα των συζητήσεων, εντάσσοντας το ζήτημα ως «προτεραιότητα» στην άτυπη σύνοδο αυτής της εβδομάδας στο Δουβλίνο. Το θέμα δεν προβλεπόταν αρχικά στην ατζέντα.
Ο καγκελάριος εκφράζει με νόημα τη λύπη του γιατί η οικονομική και στρατιωτική στήριξη προς τη χώρα που έχει εξαντληθεί από τον πόλεμο «κατανέμεται άνισα και τη σηκώνουν κυρίως μόνο λίγα κράτη μέλη».
«Η στήριξη της Ουκρανίας είναι ζήτημα της αδιαίρετης ευρωπαϊκής ασφάλειάς μας και το ίδιο πρέπει να ισχύει για τη δίκαιη κατανομή του βάρους αυτής της στήριξης», προσθέτει.
Η Γερμανία είναι ο μεγαλύτερος διμερής δωρητής προς την Ουκρανία. Άλλοι βασικοί υποστηρικτές, όπως η Δανία, η Φινλανδία, η Ολλανδία και η Σουηδία, συμμερίζονται τα παράπονα του Μερτς και επιθυμούν να συγχωνεύσουν τον προϋπολογισμό και τη στήριξη προς την Ουκρανία σε ένα ενιαίο πακέτο.
Όλες αυτές οι χώρες ανήκουν στους αποκαλούμενους «φειδωλούς» ή «εκσυγχρονιστές», οι οποίοι ζητούν οριζόντιες περικοπές στο σχέδιο προϋπολογισμού. Αυτό τους έχει φέρει σε τροχιά σύγκρουσης με τους «Φίλους της Συνοχής», που δίνουν μάχη για να διατηρηθεί υψηλό επίπεδο δαπανών.
Η Τσεχία, η Ουγγαρία και η Σλοβακία προειδοποιούν ότι θα εξαιρεθούν εκ νέου από τον κοινό δανεισμό για τη στήριξη του Κιέβου. Η Βουλγαρία, έντονος επικριτής των αποστολών όπλων, αναμένεται να ακολουθήσει το παράδειγμά τους. Οι τέσσερις ανήκουν στην ομάδα συνοχής.
Η άρνησή τους να συμμετάσχουν έχει εξοργίσει τις λεγόμενες «φειδωλές» χώρες.
«Το στρατόπεδο της συνοχής δεν μπορεί να τα θέλει όλα δικά του», ανέφερε ένας διπλωμάτης. «Δεν υπάρχει δέντρο που να βγάζει χρήματα στις Βρυξέλλες, άρα πρέπει να κάνουμε πολιτικές επιλογές».
Ο υπουργός Οικονομικών της Ιρλανδίας, Σάιμον Χάρις, η χώρα του οποίου ασκεί την εκ περιτροπής προεδρία και συντονίζει τις διαπραγματεύσεις, τάχθηκε στο πλευρό των «φειδωλών».
«Είναι πολύ δύσκολο να έχεις μια σοβαρή συζήτηση για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό των επόμενων ετών χωρίς την Ουκρανία και τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας», είπε ο Χάρις το πρωί της Δευτέρας, προσερχόμενος σε υπουργική συνεδρίαση στις Βρυξέλλες.
«Πρέπει πράγματι να το θέσουμε σωστά. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για την ευρωπαϊκή ασφάλεια».
Ωστόσο, δεν συμμερίζονται όλα τα κράτη μέλη την ίδια θέση.
Ο Ιγκνάτσι Νιέμτσικι, υφυπουργός της Πολωνίας αρμόδιος για τα ευρωπαϊκά θέματα, υποστήριξε την περασμένη εβδομάδα ότι τα δύο ζητήματα είναι θεμελιωδώς διαφορετικά και ότι η σύνδεσή τους θα μπορούσε «να γυρίσει μπούμερανγκ» και να καταστήσει μια τελική συμφωνία «ακόμη πιο δύσκολη» από ό,τι είναι σήμερα.
Στο μεταξύ, ο πρωθυπουργός της Σλοβακίας Ρόμπερτ Φίτσο προειδοποίησε ότι ένας τέτοιος σύνδεσμος θα ήταν «πολύ επικίνδυνος».