Βελτιωμένες προβλέψεις ανάπτυξης, συζήτηση για αύξηση επιτοκίων το 2026 και διχογνωμία στο εσωτερικό της Τράπεζας
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα διατήρησε αμετάβλητο το βασικό επιτόκιο καταθέσεων στο 2% την Πέμπτη, για τέταρτη συνεχόμενη συνεδρίαση.
Τα επιτόκια των κύριων πράξεων αναχρηματοδότησης και της οριακής διευκόλυνσης δανεισμού θα παραμείνουν επίσης στο 2,15% και στο 2,40% αντίστοιχα.
Το επιτόκιο των κύριων πράξεων αναχρηματοδότησης είναι το επιτόκιο που πληρώνουν οι τράπεζες όταν δανείζονται από την ΕΚΤ για μία εβδομάδα, ενώ η οριακή διευκόλυνση δανεισμού αφορά το επιτόκιο που πληρώνουν όταν δανείζονται από την κεντρική τράπεζα εντός της νύχτας. Το επιτόκιο καταθέσεων είναι το επιτόκιο που λαμβάνουν οι τράπεζες όταν καταθέτουν χρήματα στην κεντρική τράπεζα κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Τα πρόσφατα στοιχεία για την ανάπτυξη της Ευρωζώνης αποδείχθηκαν πιο ισχυρά από το αναμενόμενο, γεγονός που ώθησε την ΕΚΤ να αναθεωρήσει εκ νέου προς τα πάνω τις προβλέψεις της, μετά την αντίστοιχη αναβάθμιση του Σεπτεμβρίου. Η κεντρική τράπεζα ανακοίνωσε την Πέμπτη ότι προβλέπει ανάπτυξη 1,4% το 2025, έναντι προηγούμενης εκτίμησης 1,2%.
Η ανάπτυξη προβλέπεται στο 1,2% το 2026, στο 1,4% το 2027, ενώ αναμένεται να παραμείνει στο 1,4% και το 2028.
Η ΕΚΤ εμφανίζεται όλο και πιο αισιόδοξη μέσα στο 2025, καθώς οι αμερικανικοί δασμοί αποδείχθηκαν λιγότερο επιβαρυντικοί για την οικονομία απ’ ό,τι αρχικά είχε εκτιμηθεί.
Παρότι οι δασμοί εξακολουθούν να περιορίζουν τις εξαγωγές, η ανάπτυξη της Ευρωζώνης το τρίτο τρίμηνο αναθεωρήθηκε αυτόν τον μήνα προς τα πάνω, στο 0,3%, ξεπερνώντας τις προβλέψεις.
Παρά το γεγονός ότι η μεταποίηση παραμένει αδύναμο σημείο για την περιοχή — με ιδιαίτερα αρνητικούς δείκτες στη Γερμανία — η αγορά εργασίας της Ευρωζώνης παραμένει ισχυρή, όπως και η εγχώρια κατανάλωση. Η αυξημένη ζήτηση για καινοτομία στην τεχνητή νοημοσύνη έχει στηρίξει τις επενδύσεις φέτος, ενώ οι δείκτες οικονομικού κλίματος δείχνουν συνέχιση της ανθεκτικότητας.
Κοιτώντας προς το 2026, οι σχεδιαζόμενες δαπάνες της γερμανικής κυβέρνησης για άμυνα και υποδομές, που κατέστησαν εφικτές μετά την άρση του δημοσιονομικού «φρένου χρέους», αναμένεται να προσφέρουν πρόσθετη οικονομική ώθηση.
«Είμαστε αρκετά κοντά στο δυνητικό μας επίπεδο, αλλά υπάρχουν πολλά που πρέπει να γίνουν για τη βελτίωση της παραγωγικότητας στην Ευρωζώνη», δήλωσε νωρίτερα τον Δεκέμβριο η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ, σε εκδήλωση του Financial Times Global Boardroom.
Αύξηση επιτοκίων το 2026;
Πριν από τη δημοσιοποίηση των στοιχείων της ΕΚΤ την Πέμπτη, αναλυτές συζητούσαν ήδη το ενδεχόμενο αύξησης επιτοκίων το 2026.
Οι εκτιμήσεις αυτές ενισχύθηκαν από δηλώσεις της Ιζαμπέλ Σνάμπελ, μέλους του εκτελεστικού συμβουλίου της ΕΚΤ, η οποία στις αρχές Δεκεμβρίου ανέφερε ότι οι πληθωριστικοί κίνδυνοι είναι πλέον μεγαλύτεροι από τον κίνδυνο οικονομικής επιβράδυνσης. Επισήμανε ότι ο πληθωρισμός στις υπηρεσίες και η αύξηση των μισθών ήταν ισχυρότεροι από το αναμενόμενο, δηλώνοντας ότι αισθάνεται «άνετα» με τα στοιχήματα των επενδυτών ότι η επόμενη κίνηση θα είναι αύξηση επιτοκίων. Η ρητορική της διαφοροποιήθηκε από τον πιο ήπιο τόνο που υιοθετεί συνολικά το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ, αφήνοντας να διαφανεί απόκλιση απόψεων στο εσωτερικό του οργάνου.
Ο Φρανσουά Βιλερουά ντε Γκαλό, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου από τη Γαλλία, δήλωσε σε ομιλία του νωρίτερα τον Δεκέμβριο: «Οι καθοδικοί κίνδυνοι για τις προοπτικές του πληθωρισμού παραμένουν τουλάχιστον εξίσου σημαντικοί με τους ανοδικούς, και δεν θα ανεχθούμε μια διαρκή υποχώρηση κάτω από τον στόχο μας».
Ο πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 2,1% τον Νοέμβριο και κινείται κοντά στον στόχο του 2% της ΕΚΤ από τις αρχές του 2025, ενισχυμένος από αυξήσεις τιμών στον τομέα των υπηρεσιών. Απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να καθυστερήσει την εφαρμογή του νέου συστήματος τιμολόγησης του άνθρακα (ETS2) αναμένεται να διατηρήσει τον πληθωρισμό χαμηλότερο από τις αρχικές εκτιμήσεις το 2027.
Οι νέες προβολές των οικονομολόγων του Ευρωσυστήματος δείχνουν ότι ο γενικός πληθωρισμός θα διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στο 2,1% το 2025, στο 1,9% το 2026, στο 1,8% το 2027 και στο 2,0% το 2028.
«Το Διοικητικό Συμβούλιο είναι αποφασισμένο να διασφαλίσει ότι ο πληθωρισμός θα σταθεροποιηθεί στον στόχο του 2% μεσοπρόθεσμα», ανέφερε η ΕΚΤ την Πέμπτη. «Θα ακολουθήσει μια προσέγγιση που βασίζεται στα δεδομένα και θα λαμβάνει αποφάσεις από συνεδρίαση σε συνεδρίαση για τον καθορισμό της κατάλληλης κατεύθυνσης της νομισματικής πολιτικής».
Η απόφαση της ΕΚΤ έρχεται μετά την κίνηση της Τράπεζας της Αγγλίας να μειώσει την Πέμπτη το βασικό της επιτόκιο, καθώς και μετά την απόφαση της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των Ηνωμένων Πολιτειών να μειώσει το κόστος δανεισμού την προηγούμενη εβδομάδα.