Η ένταση στη Μέση Ανατολή και οι διαταραχές στις ενεργειακές υποδομές κλονίζουν τις παγκόσμιες αγορές LNG, πλήττοντας κυρίως την Ασία.
Το παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας βρίσκεται σε αναταραχή, καθώς ο πόλεμος γύρω από τον Περσικό Κόλπο διαταράσσει τις αποστολές πετρελαίου και φυσικού αερίου, εκτοξεύοντας τις τιμές.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η Ασία αναμένεται να δεχθεί το μεγαλύτερο πλήγμα. Η περιοχή βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε εισαγόμενα καύσιμα, μεγάλο μέρος των οποίων μεταφέρεται μέσω του Στενού του Ορμούζ, του στενού περάσματος από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου αργού πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).
Περισσότερο από το 80% του LNG που πέρασε από το στενό το 2024 είχε προορισμό αγορές της Ασίας, σύμφωνα με την Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ.
Ωστόσο, αναλυτές τονίζουν ότι η αναστάτωση δεν αφορά μόνο τις θαλάσσιες οδούς. Η ίδια η δομή της παγκόσμιας αγοράς LNG εντείνει το σοκ.
Ο Γιούσεφ Αλσαμάρι, πρόεδρος του London College of Energy Economics, επισημαίνει ότι η κρίση ξεσπά σε μια περίοδο κατά την οποία οι αγορές ενέργειας ήδη αντιμετώπιζαν περιορισμένη προσφορά, έντονη μεταβλητότητα στις τιμές και μεταβαλλόμενη ζήτηση.
Ενώ μεγάλο μέρος της προσοχής έχει στραφεί στο Στενό του Ορμούζ, ο ίδιος σημειώνει ότι οι αγορές φυσικού αερίου αντιδρούν πιο έντονα από το πετρέλαιο.
«Αυτό που βλέπουμε είναι μια αύξηση της τάξης του 50% στις τιμές του φυσικού αερίου», ανέφερε.
Οι αγορές πετρελαίου έχουν αποδειχθεί πιο ανθεκτικές, με τη στήριξη της ισχυρής προσφοράς και της στρατηγικής αποθεματοποίησης.
«Οι ΗΠΑ παράγουν πλέον περισσότερα από 13 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, έχοντας πρόσφατα ξεπεράσει τα 13,5 εκατομμύρια βαρέλια», είπε ο Αλσαμάρι.
«Η Κίνα έχει γεμίσει τα αποθέματά της με πάνω από 1,2 δισεκατομμύρια βαρέλια, ποσότητα επαρκή για περισσότερες από 90 ημέρες κατανάλωσης».
Οι ασιατικές αγορές δέχονται το μεγαλύτερο πλήγμα
Η αναστάτωση γίνεται αισθητή εντονότερα στην Ασία, η οποία βρίσκεται στο επίκεντρο του παγκόσμιου εμπορίου LNG.
«Αν δούμε πού κατευθύνεται το LNG από το Κατάρ, σχεδόν το 80% πάει στην Ασία», δήλωσε ο Γιούσεφ Αλσαμάρι.
Αυτή η εξάρτηση σημαίνει ότι κάθε σοκ στην προσφορά από τον Κόλπο μεταδίδεται γρήγορα στις αγορές ενέργειας της Ασίας.
Κίνα και Ινδία υπό πίεση
Οι δύο μεγαλύτερες οικονομίες της Ασίας είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένες σε μια παρατεταμένη άνοδο των τιμών της ενέργειας.
Η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος εισαγωγέας αργού πετρελαίου στον κόσμο, ενώ η Ινδία κατατάσσεται τρίτη. Οι υψηλότερες τιμές ενέργειας μπορεί να διαχυθούν σε ολόκληρες τις οικονομίες τους, αυξάνοντας το κόστος μεταφορών, βιομηχανίας και νοικοκυριών.
Η Ινδία έχει ήδη επαναλάβει προσωρινά τις αγορές εκπτωτικού ρωσικού αργού, κάτι που αναδεικνύει την πίεση που δέχονται οι χώρες για να εξασφαλίσουν εναλλακτικές πηγές προμήθειας.
Η εξάρτηση της Ανατολικής Ασίας από το LNG
Λίγες περιοχές εξαρτώνται τόσο πολύ από τις εισαγωγές ενέργειας όσο η Ανατολική Ασία.
Η Ιαπωνία εισήγαγε περίπου 2,34 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου την ημέρα τον Ιανουάριο, ποσοστό που αντιστοιχεί σε περίπου το 95% των συνολικών εισαγωγών της εκείνον τον μήνα, σύμφωνα με το υπουργείο Οικονομίας, Εμπορίου και Βιομηχανίας της χώρας. Είναι επίσης μεταξύ των μεγαλύτερων εισαγωγέων LNG παγκοσμίως.
Η Νότια Κορέα βασίζεται σχεδόν αποκλειστικά σε εισαγόμενη ενέργεια. Δεδομένα της Ένωσης Διεθνούς Εμπορίου της Κορέας δείχνουν ότι περίπου το 70% του αργού πετρελαίου της και περίπου το 20% του LNG της προέρχονται από τη Μέση Ανατολή.
Η Ταϊβάν, που εισάγει σχεδόν όλο το LNG που καταναλώνει, προσπαθεί να διαφοροποιήσει τις πηγές της. Ωστόσο, περίπου το ένα τρίτο του LNG της παραδοσιακά προερχόταν από το Κατάρ, το οποίο ανέστειλε την παραγωγή του μετά τις επιθέσεις στις εγκαταστάσεις του.
Η Νοτιοανατολική Ασία εκτεθειμένη στη μεταβλητότητα των τιμών LNG
Αρκετές οικονομίες στη Νοτιοανατολική Ασία είναι επίσης ευάλωτες στις διακυμάνσεις των τιμών του LNG.
Η Ταϊλάνδη, για παράδειγμα, βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε αγορές LNG στην αγορά spot, αντί για μακροπρόθεσμα συμβόλαια προμήθειας.
Αυτό την αφήνει «ιδιαίτερα εκτεθειμένη στη μεταβλητότητα των τιμών και στη γεωπολιτική αστάθεια», σύμφωνα με την Έιμι Κονγκ της εδρεύουσας στις Βρυξέλλες ερευνητικής ομάδας Zero Carbon Analytics.
Οι χώρες που βασίζονται σε αγορές στην spot αγορά μπορεί να εξαναγκαστούν σε πολέμους προσφορών για φορτία LNG όταν η προσφορά περιορίζεται, ανταγωνιζόμενες συχνά πλουσιότερα κράτη.
Ευρύτεροι οικονομικοί κίνδυνοι
Η άνοδος των τιμών του φυσικού αερίου και η γεωπολιτική ένταση ενδέχεται να έχουν ευρύτερες οικονομικές συνέπειες.
«Η μεταβλητότητα δεν ωφελεί κανέναν, πέρα από τους traders», δήλωσε ο Αλσαμάρι.
«Οι υπερβολικά υψηλές τιμές ενέργειας μπορούν να τροφοδοτήσουν τον πληθωρισμό, να οδηγήσουν ενδεχομένως σε στασιμόπληθωρισμό και να αυξήσουν τον κίνδυνο ύφεσης».
Οι απότομες διακυμάνσεις στις τιμές μπορούν να αποδυναμώσουν τη ζήτηση και να εντείνουν την οικονομική αβεβαιότητα.
«Αυτό τελικά πλήττει τη ζήτηση ενέργειας, ενισχύοντας τη μεταβλητότητα, καθώς οι πολύ υψηλές τιμές μπορεί να προκαλέσουν ύφεση και οι πολύ χαμηλές τιμές να αποσταθεροποιήσουν τις αγορές», πρόσθεσε.
Ο Αλσαμάρι συνέκρινε την τρέχουσα κατάσταση με την πετρελαϊκή κρίση του 1973.
«Αν η κατάσταση παραταθεί, μπορεί να βρεθούμε αντιμέτωποι με μια παγκόσμια ύφεση», προειδοποίησε.