Τα τρία τελευταία χρόνια ήταν τα θερμότερα που έχουν καταγραφεί παγκοσμίως. Η κατανάλωση ενέργειας για ψύξη αυξάνεται, με την οικιακή χρήση στην ΕΕ να έχει διπλασιαστεί μέσα σε μόλις έξι χρόνια
Ο Ιούνιος του 2026 ήταν ο θερμότερος Ιούνιος που έχει καταγραφεί στη δυτική Ευρώπη και ο δεύτερος θερμότερος σε παγκόσμιο επίπεδο, σύμφωνα με την υπηρεσία Copernicus. Τα τρία θερμότερα έτη που έχουν καταγραφεί παγκοσμίως ήταν το 2024, το 2023 και το 2025, με αυτή τη σειρά.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η άνοδος της θερμοκρασίας και οι καύσωνες ωθούν ολοένα περισσότερους ανθρώπους να χρησιμοποιούν μέσα ψύξης. Αυτό αυξάνει τη ζήτηση ενέργειας σε όλη την Ευρώπη. Η κατανάλωση ενέργειας των νοικοκυριών για ψύξη στην ΕΕ διπλασιάστηκε μεταξύ 2018 και 2024.
Πώς εξελίσσεται λοιπόν η κατανάλωση ενέργειας για ψύξη στην Ευρώπη; Ποιες χώρες καταγράφουν τις μεγαλύτερες αυξήσεις; Και σε ποιες χώρες η ψύξη αντιστοιχεί στο μεγαλύτερο ποσοστό της ενεργειακής χρήσης;
Η ποσότητα ενέργειας που καταναλώνουν τα νοικοκυριά για ψύξη στην ΕΕ δείχνει ξεκάθαρα την αύξηση της ζήτησης. Από 40,5 χιλιάδες τερατζάουλ (TJ) το 2018, ανέβηκε σε 80,4 χιλιάδες TJ το 2024, δηλαδή αύξηση 99%.
Το 2010 ήταν μόλις 15,5 χιλιάδες TJ, που σημαίνει ότι η κατανάλωση αυξήθηκε κατά 420% μέσα σε 14 χρόνια.
Τι κρύβεται πίσω από τις μεγαλύτερες αυξήσεις
Η μεταβολή μεταξύ 2018 και 2024 διαφέρει σημαντικά από χώρα σε χώρα στην Ευρώπη. Ωστόσο, τα ποσοστά αυτά πρέπει να ερμηνεύονται με προσοχή.
Ορισμένες χώρες που μέχρι πρόσφατα χρησιμοποιούσαν ελάχιστη ή καθόλου ενέργεια για ψύξη έχουν αρχίσει να εγκαθιστούν κλιματιστικά και άλλα μέσα δροσισμού. Παρότι η συνολική τους κατανάλωση παραμένει χαμηλή, αυτό μπορεί να οδηγεί σε πολύ μεγάλες ποσοστιαίες αυξήσεις.
Στην Αυστρία, για παράδειγμα, η κατανάλωση ενέργειας των νοικοκυριών για ψύξη αυξήθηκε από 22 TJ το 2018 σε 253 TJ το 2024.
Αυτό καθιστά την Αυστρία τη χώρα με τη μεγαλύτερη αύξηση στην κατανάλωση ενέργειας για ψύξη την περίοδο 2018-2024, άνω του 1.000%. Μεταξύ των χωρών της ΕΕ, η Τσεχία κατέγραψε αύξηση 244% στη χρήση ενέργειας για ψύξη. Η Ιταλία βρίσκεται στην τρίτη θέση με άνοδο 193%, γεγονός που δείχνει ότι η ζήτηση συνεχίζει να αυξάνεται ακόμη και σε μια χώρα όπου ο κλιματισμός είναι ήδη ευρέως διαδεδομένος.
Η κατανάλωση ενέργειας για ψύξη χώρων επίσης υπερδιπλασιάστηκε την ίδια περίοδο στην Ουγγαρία (171%), τη Φινλανδία (163%), την Ισπανία (127%), τη Σλοβενία (114%) και την Ελλάδα (103%).
Μαζί με την Ιταλία, οι αυξήσεις σε Ισπανία και Ελλάδα αποτυπώνουν πόσο αυξάνονται οι ανάγκες για ψύξη σε ολόκληρη τη νότια Ευρώπη.
Από τις μεγάλες οικονομίες της ΕΕ, η Γαλλία σημείωσε άνοδο 52%, ενώ η Γερμανία παρέμεινε σχετικά σταθερή, με αύξηση μόλις 8%.
Το μηδέν στο γράφημα δείχνει ότι δεν αναφέρθηκε κατανάλωση ενέργειας για ψύξη και όχι ότι δεν υπήρξε αύξηση.
Κύπρος: Για ψύξη το 16% της κατανάλωσης ενέργειας των νοικοκυριών
Το ποσοστό της ενέργειας που χρησιμοποιείται για ψύξη χώρων στην τελική κατανάλωση των νοικοκυριών διαφέρει αισθητά σε όλη την Ευρώπη, αντανακλώντας τις διαφοροποιήσεις στο κλίμα και τη γεωγραφία.
Το 2024, ο μέσος όρος στην ΕΕ ήταν μόλις 0,84%, δηλαδή κάτω από 1%.
Ωστόσο, σε ορισμένες χώρες η ψύξη αντιστοιχεί σε σημαντικό μερίδιο της ενεργειακής χρήσης των νοικοκυριών. Η Κύπρος βρίσκεται στην πρώτη θέση, με το 16% της ενέργειας των νοικοκυριών να κατευθύνεται στην ψύξη. Διψήφια ποσοστά καταγράφονται επίσης στη Μάλτα (15%) και την Αλβανία (13,4%), υποψήφια χώρα για ένταξη στην ΕΕ.
Στην Ελλάδα, το 7,4% της ενεργειακής κατανάλωσης των νοικοκυριών αφορά την ψύξη. Το μερίδιο ξεπερνά το 2% στη Βόρεια Μακεδονία (3%), το Μαυροβούνιο (2,9%), την Ισπανία (2,5%), την Ιταλία (2,3%) και την Κροατία (2,1%).
Η Ιταλία καταναλώνει το ένα τρίτο της ενέργειας για ψύξη στην ΕΕ
Η Ιταλία (26,3 χιλιάδες TJ) καταγράφει τη μεγαλύτερη κατανάλωση ενέργειας για ψύξη στην ΕΕ. Ακόμη σημαντικότερο είναι ότι αντιστοιχεί σχεδόν στο ένα τρίτο της συνολικής κατανάλωσης, με ποσοστό 32,7%.
Η Ισπανία βρίσκεται στη δεύτερη θέση τόσο ως προς το μερίδιο όσο και ως προς την απόλυτη κατανάλωση, με 17,8% και 14,3 χιλιάδες TJ. Η Ελλάδα έχει το τρίτο υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ, 14,8%, σαφώς πάνω από τη Γαλλία (11,8%).
Αν συμπεριληφθούν και οι υποψήφιες χώρες, η Τουρκία έχει την τρίτη υψηλότερη κατανάλωση ενέργειας για ψύξη, με 13,6 χιλιάδες TJ.
Οι καύσωνες του Ιουνίου 2026 αυξάνουν τη ζήτηση και τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας
Οι αυξανόμενες ανάγκες για ψύξη αναδιαμορφώνουν ήδη την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη.
Κατά τη διάρκεια των καυσώνων του Ιουνίου 2026, η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας αυξήθηκε κατακόρυφα στις τέσσερις μεγαλύτερες οικονομίες της ΕΕ,με τη Γαλλία να καταγράφει τη μεγαλύτερη άνοδο. Σύμφωνα με τον γαλλικό διαχειριστή δικτύου RTE, κάθε αύξηση της θερμοκρασίας κατά 1°C προσθέτει συνήθως από 0,7 GW έως 1 GW στη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ η ψύξη εκτιμάται ότι ευθύνεται για επιπλέον 10 έως 14 GW στις πιο ζεστές ημέρες.
Η αυξημένη ζήτηση ώθησε τις τιμές χονδρικής ηλεκτρικής ενέργειας σε απότομη άνοδο. Οι τιμές ξεπέρασαν τα 200 € ανά μεγαβατόρα (MWh) στη Γερμανία, έφτασαν σχεδόν τα 160 €/MWh στη Γαλλία και υπερέβησαν τα 110 €/MWh στην Ισπανία. Η έκρηξη αυτή οφειλόταν όχι μόνο στην αυξανόμενη ζήτηση για ψύξη αλλά και σε περιορισμένη προσφορά, καθώς η χαμηλή παραγωγή από αιολική ενέργεια στη Γερμανία συνέπεσε με προσωρινές μειώσεις στη γαλλική πυρηνική παραγωγή λόγω ασυνήθιστα θερμού νερού στα ποτάμια. Αν και οι αυξήσεις στις τιμές χονδρικής δεν μεταφέρονται άμεσα στους λογαριασμούς των νοικοκυριών, η παρατεταμένη άνοδος μπορεί τελικά να οδηγήσει σε υψηλότερες λιανικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας.
Η Ευρώπη θερμαίνεται με διπλάσιο ρυθμό από τον παγκόσμιο μέσο όρο
Η Ευρώπη είναι η ήπειρος που θερμαίνεται πιο γρήγορα στον πλανήτη, με ρυθμό διπλάσιο από τον παγκόσμιο μέσο όρο. Σύμφωνα με στοιχεία του FAO, οι 10 χώρες που κατέγραψαν τη μεγαλύτερη αύξηση θερμοκρασίας το 2023 βρίσκονται όλες στην Ευρώπη, γεγονός που αποτυπώνει τον ολοένα μεγαλύτερο αντίκτυπο της κλιματικής αλλαγής στην ήπειρο.