Αυτό το περιεχόμενο δεν είναι διαθέσιμο στην περιοχή σας

Ο Ιερώνυμος Μπος «επιστρέφει» στην γενέτειρά του μετά από 500 χρόνια

Ο Ιερώνυμος Μπος «επιστρέφει» στην γενέτειρά του μετά από 500 χρόνια
Από Γιώργος Μητρόπουλος

Η μεγαλύτερη έκθεση που έχει γίνει μέχρι σήμερα με έργα του Ιερώνυμου Μπος ξεκίνησε πριν από λίγες μέρες στη γενέτειρα του μεγάλου ζωγράφου, την πόλη Σ-Χέρτογκενμπος ή κοινώς Ντεν Μπος στην Ολλανδία.

Το τοπικό Μουσείο Noordbrabants δανείστηκε σχεδόν όλα τα μεγάλα αριστουργήματα του Μπος, από το Πράδο, το Λούβρο, το Metropolitan της Νέας Υόρκης και την Accademia στη Βενετία. 20 από τα 24 γνωστά του έργα επανενώνονται για πρώτη φορά, με αφορμή τα 500 χρόνια από το θάνατό του.

Ανάμεσά τους 4 τρίπτυχα και 4 διπλής όψης ζωγραφισμένοι καμβάδες. Παράλληλα παρουσιάζονται και 19 σχέδιά του, 7 έργα μαθητών του και άλλα 70 έργα της εποχής, που εντάσσουν τον επισκέπτη στις εικαστικές αναζητήσεις του ύστερου 15ου αιώνα και των αρχών του 16ου αιώνα.

Για πρώτη φορά λοιπόν θα παρουσιαστούν 39 από τα 45 έργα (καμβάδες και σχέδια) που αποτελούν το σύνολο των καταγεγραμμένης δημιουργίας του, που του αποδίδεται.

Πρωταγωνιστές σ’ αυτές τις καταπληκτικές συνθέσεις είναι παραληρηματικές εικόνες με δαίμονες, αγγέλους, αγίους, μυθικά τέρατα, εφιάλτες, η ίδια η κόλαση. Ο Μπος θεωρείται ο σημαντικότερος ολλανδός καλλιτέχνης του ύστερου μεσαίωνα. Ο διευθυντής του μουσείου Noordbrabants, Charles de Mooij επισημαίνει, με αφορμή την αναδρομική έκθεση:

«Ο Ιερώνυμος Μπος είναι ένας καταπληκτικός καλλιτέχνης. Η πρωτοτυπία του και η δημιουργικότητά του είναι ασύλληπτες. Συνεχίζει μέχρι σήμερα να εμπνέει καλλιτέχνες σε όλο τον κόσμο. 500 χρόνια μετά το θάνατό του, είναι ακόμη ζωντανός. Και αυτό οφείλεται στην πρωτοτυπία του, στον τρόπο που απεικονίζει τα πιο παράξενα όνειρα της ανθρωπότητας».

Η ιδέα αυτής της έκθεσης ξεκίνησε το 2001, όταν ο δήμαρχος της πόλης Τον Ρόμπαουτς είδε μια έκθεση του Μπος στο Ρότερνταμ. Σκέφτηκε λοιπόν ότι πρέπει να οργανώσει μια μεγάλη αναδρομική για να τιμήσει το περίφημο τέκνο του Ντεν Μπος, το 2016 με αφορμή τα 500 χρόνια από το θάνατό του.

Το πρόβλημα ήταν ότι η πόλη δεν είχε κανένα έργο του Μπος που θα μπορούσε να δώσει ως δάνειο, ώστε να μπορέσει να συζητήσει για μια έκθεση με τα μεγάλα μουσεία του κόσμου. Το 2007, ο καθηγητής ιστορίας της τέχνης και ειδικός στον Μπος, Jos Koldeweij και ο διευθυντής του μουσείου Noordbrabants, Charles de Mooij παρουσίασαν μια καινοτόμα ιδέα, που θα μπορούσε να ελκύσει και τα ξένα ιδρύματα: τη δημιουργία μιας πρωτοβουλίας έρευνας και συντήρησης των έργων του μεγάλου ζωγράφου, που θα γινόταν στην γενέτειρα πόλη.

Έτσι υλοποιήθηκε το Bosch Research and Conservation Project (BRCP), στο οποίο συνεργάστηκαν και τα ξένα μουσεία. Στη διάρκεια του εξαετούς διεθνούς προγράμματος έγινε εκτενής θεωρητική έρευνα και καταγραφή όλων των έργων του Μπος. Παράλληλα συντηρήθηκαν όσα είχαν ανάγκη, για να μπορέσουν να μεταφερθούν και να εκτεθούν, με τη συμβολή του Ιδρύματος Γκετί.

Όλα τα ευρήματα, οι μελέτες και τα ίδια τα έργα βρίσκονται πλέον σε μια μεγάλη βάση δεδομένων. Η έκθεση ήρθε ως αποτέλεσμα αυτού του προγράμματος. Η δίτομη μονογραφία του ζωγράφου που κυκλοφορεί με αφορμή την έκθεση, περιλαμβάνει όλη την επιστημονική έρευνα και τα έργα. Ξεπερνά τις 1000 σελίδες!

Το Bosch Research and Conservation Project

Πολύ λίγα γνωρίζουμε για την αληθινή ζωή του ζωγράφου. Ο Ιερώνυμος Μπος πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στην πόλη αυτή, που βρίσκεται 80 χιλιόμετρα νότια του Άμστερνταμ. Γεννήθηκε εκεί το 1450 στο σπίτι του παππού του και πέθανε το 1516.

«Ο Ιερώνυμος Μπος δεν ονομαζόταν έτσι. Το όνομά του ήταν Ιερώνυμος Βαν Άκεν (Το Ιερώνυμος Βαν Άκεν σημαίνει ο Ιερώνυμος από το Άαχεν). Έτσι ονομαζόταν το Άαχεν, η πόλη της Γερμανίας από την οποία καταγόταν η οικογένειά του. Κάποια στιγμή, τον 15ο αιώνα, η οικογένεια μετακόμισε στην πόλη Σ-Χέρτογκενμπος και ο Μπος πήρε το επίθετο Μπος. Ονομαζόταν Ιερώνυμος, αλλά ο ίδιος αποκαλούσε τον εαυτό του Μπος. Ονομάστηκε λοιπόν Μπος γιατί ζούσε και εργαζόταν στην πόλη Σ-Χέρτογκενμπος» εξήγησε ο Δρ. Matthijs Ilsink, συντονιστής του πρότζεκτ Έρευνας και Συντήρησης Bosch και επιμελητής της έκθεσης.

Η έκθεση «Ιερώνυμος Μπος: Οράματα μιας Μεγαλοφυΐας» διαρκεί μέχρι τις 8 Μαΐου, στην πόλη Ντεν Μπος στο μουσείο Noordbrabants. Οι επετειακές εκδηλώσεις για τα 500 χρόνια από το θάνατο του καλλιτέχνη, όμως εκτείνονται σε όλη την Ολλανδία.

Η έκθεση, το κεντρικό γεγονός αυτού του μπουκέτου δράσεων, αναμένεται να σπάσει κάθε ρεκόρ, καθώς ήδη από τον Δεκέμβριο του 2015, είχαν προπωληθεί 90.000 εισιτήρια.