Αυτό το περιεχόμενο δεν είναι διαθέσιμο στην περιοχή σας

«Κάλλος. Η υπέρτατη ομορφιά»: 320 αριστουργήματα από 52 μουσεία σε μια σπουδαία έκθεση

euronews_icons_loading
«Κάλλος. Η υπέρτατη ομορφιά» - Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης
«Κάλλος. Η υπέρτατη ομορφιά» - Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης   -   Πνευματικά Δικαιώματα  Tavitian/ParisTavitian
Από Γιώργος Μητρόπουλος
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

320 εντυπωσιακές αρχαιότητες από 52 μουσεία, Συλλογές και Εφορείες Αρχαιοτήτων της Ελλάδας, της Ιταλίας και του Βατικανού συνθέτουν την εντυπωσιακή έκθεση «Κάλλος. Η υπέρτατη ομορφιά» που φιλοξενείται στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνηςκαι ανοίγει για το κοινό την Τετάρτη 29 Σεπτεμβρίου. Στόχος των εμβληματικών αυτών αρχαιοτήτων να σκιαγραφήσουν τις πολλαπλές πτυχές του Κάλλους στην καθημερινή ζωή και την φιλοσοφική σκέψη της αρχαίας Ελλάδας.

Τα αντικείμενα που επιλέχθηκαν, χρονολογούνται από τον 7ο έως τον 1ο αιώνα π.Χ. Παρουσιάζονται στη συντριπτική πλειονότητά τους για πρώτη φορά εκτός των μουσείων προέλευσής τους και συναντώνται στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, για να αποδώσουν ολοκληρωμένα το ιδεώδες του Κάλλους. Αναπτύσσονται σε 10 ενότητες. Σκιαγραφούν το αρχαϊκό και κλασικό κάλλος, το θεϊκό κάλλος και το κάλλος των θνητών, το αθλητικό και το ηρωικό κάλλος, τα καλλιστεία θεοτήτων, τον καλλωπισμό, τις αρπαγές κάλλους και τις συνευρέσεις.

Tavitian/ParisTavitian
«Κάλλος. Η υπέρτατη ομορφιά» - Μουσείο Κυκλαδικής ΤέχνηςTavitian/ParisTavitian

Στην παρούσα έκθεση το κάλλος αποτυπώνεται μέσα από έναν τεράστιο πλούτο και ποικιλία αρχαιοτήτων όπως αγάλματα, αγγεία, όστρακα κάτοπτρα, κοσμήματα, αρωματοδόχα ληκύθια, χρηστικά είδη καλλωπισμού (κρέμες, χρώματα κτλ), πήλινα, λίθινα, μετάλλινα έργα και τερακότες διαφόρων περιόδων, κυρίως αρχαϊκά, κλασικά και ελληνιστικά, ειδώλια, εργαλεία κόμμωσης, όπως σιδερένια ψαλίδια, χτενάκια κ.ά.

Η επιλογή της γεωγραφικής προέλευσης των αντικειμένων έγινε με βάση συγκεκριμένα κριτήρια: τα εκθέματα προέρχονται από ολόκληρη τη μητροπολιτική και νησιωτική Ελλάδα για να γίνει έτσι κατανοητή η συμμετοχή των περισσότερων πόλεων της ελληνικής αρχαιότητας και η διάχυση της έννοιας του Κάλλους σε όσο το δυνατόν μεγαλύτερα κοινωνικά στρώματα. Η έκθεση φιλοξενεί επίσης αντίστοιχο αριθμό αρχαιοτήτων από τη Μεγάλη Ελλάδα για να μπορέσει ο επισκέπτης να κατανοήσει το φαινόμενο της διασποράς της έννοιας του Κάλλους και στις αποικίες της Δύσης.

Tavitian/ParisTavitian
«Κάλλος. Η υπέρτατη ομορφιά» -Μουσείο Κυκλαδικής ΤέχνηςTavitian/ParisTavitian

Η Πρόεδρος και Διευθύνουσα Σύμβουλος του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης, Σάντρα Μαρινοπούλου, μίλησε στο Euronews, για αυτό το νέο εκθεσιακό επίτευγμα: ««Η έκθεση ξεκινάει από το κομμάτι του καλλωπισμού, το οποίο πάντα υπήρχε και συνεχίζεται για να εξηγήσει την έννοια του κάλλους, μετά τον 5ο αιώνα π.Χ. Το αρχαιοελληνικό κάλλος είναι ένα ιδεώδες που αναπτύχθηκε στην αρχαία ελληνική σκέψη, εκφράστηκε μέσα από τα ποιήματα των επικών (8ος αι. π.Χ.) και λυρικών (7ος – 6ος αι. π.Χ.) ποιητών αρχικά ως εξωτερική ομορφιά. Από τον 6ο αι. π.Χ. και εξής, οι φιλόσοφοι επέκτειναν την έννοια, εκτός από όμορφος στο σώμα και το πρόσωπο, πρέπει να είναι κανείς όμορφος και στην ψυχή».

Η ιδέα αυτής της έκθεσης, όπως μας εξηγεί γεννήθηκε πριν δύο χρόνια: «Όλα ξεκίνησαν κατά τη διάρκεια μιας συζήτησης που είχαμε με τον Πρόεδρο του Ομίλου L'Oréal, Jean Paul Agon, το καλοκαίρι του 2019, σχετικά με το πώς συνέβαλαν οι αρχαίοι Έλληνες στην έννοια της ομορφιάς. Έτσι γεννήθηκε η ιδέα για μία έκθεση με θέμα το «Κάλλος», η οποία θα αποτελούσε φυσική συνέχεια προηγούμενων αρχαιολογικών εκθέσεών μας που εστιάζουν στον Άνθρωπο, όπως ο Έρωτας, η Υγεία, ο Θάνατος».

Tavitian/ParisTavitian
«Κάλλος. Η υπέρτατη ομορφιά» - Μουσείο Κυκλαδικής ΤέχνηςTavitian/ParisTavitian

Ο συνδυασμός της εσωτερικής και της εξωτερικής ομορφιάς είναι ο βασικός άξονας που διατρέχει την έκθεση, αναδεικνύοντας την καίρια συμβολή της αρχαίας Ελλάδας στον καθορισμό της έννοιας της ομορφιάς έως και τις μέρες μας. Καλεί τον επισκέπτη όχι μόνο να κοιτάξει αλλά, κυρίως, να δει την ομορφιά μέσα από έργα υψηλής αισθητικής που γέννησαν οι αρχαίοι Έλληνες σε μια συγκεκριμένη περίοδο της ιστορίας τους, όπως μας επισημαίνει ο καθηγητής Νικόλαος Σταμπολίδης, ο οποίος είναι ο επιμελητής τη έκθεσης, μαζί με τον Δρ. Ιωάννη Φάππα:

«Όσο και να ντύσεις με λόγια αυτά τα αριστουργηματικά έργα αυτής της έκθεσης, αυτά θα παραμένουν γυμνά, περιμένοντας ουσιαστικά την ματιά του κάθε θεατή να τα ντύσει με τα δικά του νοήματα και αισθήματα. Έτσι θα μπορέσει να καταλάβει κυρίως τον εαυτό του μέσα από αυτά. Όχι μόνο αυτόν που είναι, αλλά και αυτόν που θα ήθελε να είναι, παραδίδοντας την ψυχή του στην αισθητική εποπτεία».

Η αρχαιολογική έκθεση «Κάλλος. Η Υπέρτατη Ομορφιά» στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης διαρκεί μέχρι τις 16 Ιανουαρίου του 2022.

Tavitian/ParisTavitian
«Κάλλος. Η υπέρτατη ομορφιά» - Μουσείο Κυκλαδικής ΤέχνηςTavitian/ParisTavitian

ΔΟΜΗ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ

Η μουσειολογική προσαρμογή της έκθεσης στους χώρους του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης έχει ως κύριο χαρακτηριστικό την ανθρώπινη κλίμακα, το «μέτρο» που συνάδει με το πνεύμα του αρχαίου ελληνικού Κάλλους. Η έκθεση διαρθρώνεται σε 10 ενότητες, τις οποίες μπορεί ο επισκέπτης να περιδιαβεί με ποικίλους τρόπους, ανάλογα με την είσοδο που θα εισέλθει και τις επιλογές των διαδρομών του μέσα σε αυτήν. Κάθε ενότητα έχει σχεδιαστεί σύμφωνα με μία θεματική προσέγγιση, παρουσιάζοντας έργα από διαφορετικές περιόδους.

Αρχαϊκό και κλασικό κάλλος

Το «Κάλλος» ως έννοια που περιλαμβάνει φυσική ομορφιά και ψυχικές αρετές αρχίζει να αποκρυσταλλώνεται στην αρχαία ελληνική φιλοσοφική σκέψη κατά την Αρχαϊκή περίοδο (6ος αι. π.Χ.) και κατόπιν κατά τους Κλασικούς (5ος – 4ος αι. π.Χ.) και Ελληνιστικούς χρόνους (3ος – 2ος αι. π.Χ.). Μέσα από μια σειρά έργων εξαιρετικής τέχνης, κυρίως γλυπτών, της Αρχαϊκής και Κλασικής περιόδου δίδεται η απόδοση της ανθρώπινης μορφής αλλά και του ήθους της. Ξεχωρίζει, ανάμεσα σε άλλα, η Κόρη της Ακροπόλεως που επονομάζεται «Χιώτισσα», καθώς και η προτομή γυναικείας μορφής από ταφικό μνημείο της Ρόδου.

Tavitian/ParisTavitian
«Κάλλος. Η υπέρτατη ομορφιά» - Μουσείο Κυκλαδικής ΤέχνηςTavitian/ParisTavitian

Θεϊκό κάλλος

Η ομορφιά προέρχεται πάντοτε από τους θεούς, οι οποίοι την κατέχουν στον απόλυτο βαθμό. Ακόμα και οι ομορφότεροι άνθρωποι θεωρούνται ίσης ομορφιάς με τους θεούς και ποτέ δεν είναι υπέρτεροι από αυτούς. Επίσης, κάθε θεός έχει το δικό του γνώρισμα στην ελληνική μυθολογία και αποδίδεται με αυτό και στα έργα της αρχαιότητας: ο Δίας τη μεγαλοπρέπεια, η Ήρα τη σοβαρότητα, η Αφροδίτη την ομορφιά του προσώπου και του σώματος, η Αθηνά τη σοβαρότητα και τη σοφία, ο Άρης τη ρώμη, ο Ποσειδών τη δύναμη της φύσης, ο Απόλλων την ομορφιά και την ηρεμία, η Άρτεμις την αυστηρότητα… Μια μοναδική σειρά έργων γλυπτικής περιλαμβάνεται στην ενότητα αυτή που περιλαμβάνει αγάλματα και ξεχωρίζουν εδώ κεφαλές αγαλμάτων του Διονύσου και του Απόλλωνος-Ηλίου από τη Θάσο και τη Ρόδο, αντίστοιχα.

Κάλλος θνητών

Σύμφωνα με την αρχαία ελληνική σκέψη, το κάλλος των ανθρώπων ενυπάρχει σε κάθε ηλικία, και χάρη σε αυτό πολλοί από τους θνητούς έγιναν αθάνατοι. Μυθικές, αλλά και υπαρκτές μορφές της αρχαιότητας, γνωστές για τη φυσική ομορφιά τους, όπως ο Άδωνις, η Ωραία Ελένη από τη μία και ο Μέγας Αλέξανδρος από την άλλη, μαζί με ανώνυμους θνητούς της καθημερινής ζωής, πλαισιώνουν την ενότητα αυτή.

Tavitian/ParisTavitian
«Κάλλος. Η υπέρτατη ομορφιά» - Μουσείο Κυκλαδικής ΤέχνηςTavitian/ParisTavitian

«Καλοί και «καλές» στην αρχαιότητα

Ο έπαινος της φυσικής ομορφιάς νέων, ανδρών και γυναικών, της καθημερινής ζωής στην αρχαία Ελλάδα από τους ίδιους τους συγχρόνους τους αποδίδεται μέσα από επιγραφές χαραγμένες επάνω σε αγγεία ή γραμμένες με χρώμα επάνω σε λίθινα αρχιτεκτονικά μέλη κλπ. Στην ενότητα αυτή παρουσιάζεται μια μεγάλη συλλογή επιγραφών που επαινούν την ομορφιά νέων αθλητών και πολεμιστών, εταιρών και γυναικών του σπιτιού.

Αθλητικό κάλλος

Στην ενότητα αυτή παρουσιάζονται έργα όπου πρωταγωνιστεί η σωματική και ψυχική δύναμη και ρώμη που καθιστά τον άνθρωπο ικανό στο να αντεπεξέρχεται στις κακουχίες και στις απαιτήσεις των αγωνισμάτων, σε συνδυασμό με την ευγενή άμιλλα και τα θαυμαστά επιτεύγματά του στον στίβο. Κεφαλές στεφανωμένων αθλητών μαζί με παραστάσεις γυμνασίου και αθλητικά σύνεργα για την καθαριότητα και την προσωπική υγιεινή των αθλητών, πλαισιώνουν την ενότητα αυτή, με εξέχον έκθεμα μια εξαιρετικής τέχνης αρχαϊκή βάση αγάλματος Κούρου με παραστάσεις σκηνών γυμνασίου. Στα εκθέματα της ενότητας περιλαμβάνεται και ένα σπάνιο χάλκινο αγαλμάτιο γυναίκας αθλήτριας από τη Δωδώνη.

Tavitian/ParisTavitian
«Κάλλος. Η υπέρτατη ομορφιά» - Μουσείο Κυκλαδικής ΤέχνηςTavitian/ParisTavitian

Ηρωικό κάλλος

Στην ενότητα αυτή προβάλλεται το πνεύμα της αυτοθυσίας για χάρη του κοινού καλού, οι πράξεις ηρωισμού στον πόλεμο και την ειρήνη, ενίοτε σε συνδυασμό και με τη φυσική ομορφιά. Οι ήρωες βρίσκονται ένα επίπεδο πάνω από τους κοινούς θνητούς και συχνά γίνονται ημίθεοι. Περίοπτη θέση κατέχει ο κατεξοχήν ήρωας της αρχαίας ελληνικής μυθολογίας, ο Ηρακλής, και ακολουθούν άλλοι ονομαστοί ήρωες όπως ο Αχιλλέας και ο Μελέαγρος, αλλά και η Αταλάντη, η φημισμένη και πανέμορφη κυνηγός. Οι Αμαζόνες, οι γυναίκες πολεμίστριες, είναι και αυτές παρούσες, ενώ υπάρχουν αγαλμάτια και παραστάσεις οπλιτών.

Αρπαγές κάλλους και συνευρέσεις

Η έλξη από την ομορφιά των ωραίων ανθρώπων οδηγεί θεούς και ήρωες στο να τους καταδιώξουν και να τους αρπάξουν για να συνευρεθούν μαζί τους ή να τους έχουν για πάντα δικούς τους. Πλείστες είναι οι αναφορές των μύθων σε τέτοιου είδους περιπτώσεις: Δίας και Γανυμήδης, Θησέας και Αντιόπη κ.ά.

Tavitian/ParisTavitian
«Κάλλος. Η υπέρτατη ομορφιά» - Μουσείο Κυκλαδικής ΤέχνηςTavitian/ParisTavitian

Καλλιστεία θεοτήτων

Ο Πάρις, πρίγκπας της Τροίας, καλείται να αποφασίσει ποια είναι η πιο όμορφη θεά και να της δώσει ένα μήλο ως βραβείο της νίκης της. Τον διαγωνισμό κερδίζει η Αφροδίτη, η θεά της ομορφιάς, που υπόσχεται στον Πάρι να του χαρίσει την πιο όμορφη θνητή, την Ελένη, βασίλισσα της Σπάρτης. Τρεις μοναδικού κάλλους προτομές των θεαινών που συμμετέχουν στον διαγωνισμό, δηλαδή της Ήρας, της Αθηνάς και της Αφροδίτης, κυριαρχούν στην ενότητα αυτή, φερμένες από το Εθνικό μας Μουσείο και από το Μουσείο της Μπολώνια.

Δαιμονικό κάλλος

Η ελληνική μυθολογία παρουσιάζει πολλά μιξογενή όντα, όπως η Σφίγγα, η Μέδουσα, η Σκύλλα, οι Σάτυροι, που στην αρχική τους απόδοση στην τέχνη παρουσιάζονται με άγρια και άσχημη όψη, ενώ με την πάροδο των χρόνων εξανθρωπίζονται και αποκτούν ομορφιά. Ανάμεσά τους οι εκπληκτικής ομορφιάς σφίγγα του Θέρμου, της Αμφίπολης, οι Σκύλλες της Όστια και της Ελεύθερνας.

Tavitian/ParisTavitian
«Κάλλος. Η υπέρτατη ομορφιά» - Μουσείο Κυκλαδικής ΤέχνηςTavitian/ParisTavitian

Ωραίοι άωροι

«Ωραίοι» (<ώρα) είναι οι νέοι που βρίσκονται στην ώρα τους, στο αποκορύφωμα της νεότητάς τους, και «άωροι» αυτοί που η μοίρα τούς πήρε πριν φτάσουν στο σημείο αυτό της ζωής τους. Δύο επιτύμβιες στήλες, μια αρχαϊκή ενός νέου από το Ακραίφνιο της Βοιωτίας και μια κλασική μιας νέας από την Καλλικράτεια Χαλκιδικής, συνομιλούν σε μια μοναδική συνύπαρξη στον ίδιο χώρο.

Καλλωπισμός

Στην ενότητα αυτή, μέσα από μια μοναδική σειρά αντικειμένων καθημερινής χρήσης και ακολουθώντας την ομηρική περιγραφή για τον καλλωπισμό της Ήρας, παρουσιάζεται η διαδικασία του καλλωπισμού σε όλα της τα στάδια, από το λουτρό, τη χρήση αρωμάτων και αλοιφών, την περιποίηση προσώπου και σώματος, την κόμμωση, μέχρι τον στολισμό και την ένδυση. Ξεχωρίζουν τα αγγεία με σκηνές πώλησης αρωμάτων, καθώς και σπάνιο παλαίτυπο με κείμενο του Θεοφράστου για την παρασκευή και χρήση των αρωμάτων της αρχαιότητας.

Tavitian/ParisTavitian
«Κάλλος. Η υπέρτατη ομορφιά» - Μουσείο Κυκλαδικής ΤέχνηςTavitian/ParisTavitian

INFO

«ΚΑΛΛΟΣ. Η Υπέρτατη Ομορφιά»

Ημερομηνίες: 29 Σεπτεμβρίου – 16 Iaνουαρίου 2022

Είσοδος: 15€

Μειωμένο εισιτήριο: 10€

Ελεύθερη είσοδος για τους Φίλους του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης

• H είσοδος στον χώρο του μουσείου επιτρέπεται μόνο σε όσους επισκέπτες διαθέτουν και επιδεικνύουν πιστοποιητικό εμβολιασμού ή πιστοποιητικό νόσησης (με ισχύ έως 6 μήνες από τη διάγνωση).

• Η ταυτοπροσωπία θα πραγματοποιείται με επίδειξη ταυτότητας ή διαβατηρίου ή διπλώματος οδήγησης.

Ώρες λειτουργίας: Δευτέρα, Τετάρτη, Παρασκευή, Σάββατο: 10.00-17.00, Πέμπτη: 10.00-20.00, Κυριακή: 11.00-17.00, Τρίτη: Κλειστό

Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης

Νεοφύτου Δούκα 4 / Βασιλίσσης Σοφίας & Ηροδότου 1, Τηλ.: (+30) 210 7228321-3

Tavitian/ParisTavitian
«Κάλλος. Η υπέρτατη ομορφιά» - Μουσείο Κυκλαδικής ΤέχνηςTavitian/ParisTavitian