Μόλις 75 σκελετοί σε αυτή τη θέση έχουν βρεθεί οπουδήποτε στον κόσμο, 20 βρίσκονται στην πόλη της Ντιζόν
Είναι μια τρύπα στο έδαφος χωρίς κανένα στολίδι. «Κοιμάται» ένας νεαρός Γαλάτης, με κουλουριασμένα πόδια και σκυμμένο κεφάλι. Μαζί με άλλους πέντε σκελετούς, η καθιστή μορφή του τραβάει το βλέμμα των περίεργων μαθητών. Γιατί στην αυλή του δημοτικού σχολείου Joséphine Baker στη Ντιζόν, οι αρχαιολόγοι εργάζονται σκληρά από τον Ιανουάριο του 2025. Κάτω από την άσφαλτο όπου, λίγους μήνες νωρίτερα, τα παιδιά έπαιζαν, βρέθηκαν πέντε ή έξι ταφές από τη γαλατική περίοδο.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Όλοι οι τάφοι περιέχουν άνδρες ηλικίας μεταξύ 40 και 60 ετών, με ύψος που κυμαίνεται από 1,62 έως 1,82 μέτρα. Με σχετικά καλή υγεία, τα σώματα αυτά χαρακτηρίζονται από έντονη σωματική δραστηριότητα και καλά δόντια.
Η ανακάλυψη είναι σημαντική λόγω της θέσης τους και της καλής κατάστασης των σκελετών. Καθένας από αυτούς, κάθεται στον πυθμένα ενός λάκκου περιμέτρου ενός μέτρου και βάθους περίπου σαράντα εκατοστών. Τα χέρια τους εκτείνονται κάτω από τον κορμό, τα χέρια ακουμπούν κοντά στη λεκάνη και η πλάτη ακουμπά στον ανατολικό τοίχο, κοιτάζοντας προς τα δυτικά.
Στους τάφους δεν υπάρχουν κτερίσματα, έπιπλα ή στολίδια. Μόνο ένα μαύρο βραχιόλι επέτρεψε στους αρχαιολόγους του Institut National de Recherche Archéologiques Préventives (Inrap) να χρονολογήσουν τους τάφους στη γαλλική περίοδο.
«Ακόμα πιο ασυνήθιστα», έγραψε το ινστιτούτο, «είναι τα μη επουλωμένα σημάδια βίας σε πέντε ή έξι από αυτούς, πιθανώς ενδεικτικά σκόπιμης θανάτωσης: χαρακιές στο βραχιόνιο οστό. Ένας από αυτούς δέχτηκε δύο χτυπήματα στο κρανίο από αιχμηρό αντικείμενο».
Είναι δύσκολο για τους αρχαιολόγους να προσδιορίσουν σε τι αντιστοιχούν αυτές οι ταφές και οι εικασίες είναι πολλές. Σκοτώθηκαν πριν θαφτούν; Ήταν η θέση τους ένδειξη σεβασμού ή μεταθανάτιας ντροπής; Προς το παρόν, το Inrap δεν έχει κάποια προτιμώμενη εξήγηση. Το μόνο συμπέρασμα που μπορούν να βγάλουν οι αρχαιολόγοι είναι ότι οι ταφές αυτές αποτελούσαν μέρος ενός μεγαλύτερου συγκροτήματος.
Ντιζόν, μια γαλατική πόλη
Οι σκελετοί δεν ανακαλύφθηκαν τυχαία από περίεργα παιδιά που έσκαβαν στην παιδική τους χαρά, αλλά αποτέλεσαν μέρος ενός ερευνητικού προγράμματος που σχεδιάστηκε από ομάδες του Εθνικού Ινστιτούτου Προληπτικής Αρχαιολογικής Έρευνας (Institut National de Recherche Archéologiques Préventives).
Στη Γαλλία, όλων των εργασιών πρέπει να προηγείται επίσκεψη αρχαιολόγου. Εάν ο αρχαιολόγος δει ενδείξεις ότι υπάρχει αρχαιολογικό υλικό στο έδαφος, αποστέλλεται για αρκετούς μήνες μια ομάδα Inrap για να το καταγράψει, να το μελετήσει και να το ανασύρει, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι εργασίες δεν θα προκαλέσουν την εξαφάνιση των ιχνών του παρελθόντος.
Για πάνω από 30 χρόνια, οι προληπτικές ανασκαφές που διεξάγονταιστη Ντιζόν έχουν συχνά φέρνει στο φως σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα. Ένα «χρυσωρυχείο» για τους αρχαιολόγους, διότι ενώ το όνομα αυτού του κέλτικου λαού είναι γνωστό στους περισσότερους Γάλλους, είτε χάρη στο κόμικ Αστερίξ και Οβελίξ είτε στα μαθήματα ιστορίας, πολλά από τα έθιμά τους εξακολουθούν να αποτελούν μυστήριο για τους ιστορικούς και τους αρχαιολόγους.
Πολλά από όσα γνωρίζουμε για τους Γαλάτες προέρχονται από τα γραπτά του Καίσαρα για την κατάκτηση της Γαλατίας, τα οποία δεν είχαν ως κύριο μέλημα την αντικειμενικότητα και την ανθρωπολογική έρευνα.
Μια δομημένη Γαλατική κοινωνία
Η περιοχή της Ντιζόν γύρω από το σχολικό συγκρότημα Josephine Baker είναι γεμάτη από αυτά τα σημάδια. Λίγους μήνες νωρίτερα, 13 σκελετοί Γαλατών είχαν ανακαλυφθεί στον ίδιο χώρο, μόλις 20 μέτρα μακριά. Τη δεκαετία του 1990, εργασίες στην κοντινή γειτονιά Sainte-Anne αποκάλυψαν επίσης ταφές παρόμοιες με αυτές που βρέθηκαν στην αυλή του σχολείου Joséphine Baker.
Σύμφωνα με το Inrap, ωστόσο, η φετινή ανακάλυψη θα μπορούσε να αποδείξει την ύπαρξη μιας δομημένης Γαλατικής κατοίκησης του χώρου, τα ίχνη της οποίας είναι πλέον θαμμένα στην καρδιά της πόλης της Ντιζόν.
Οι ανασκαφές αποκάλυψαν μια επιβλητική αμυντική τάφρο, μια οδό κυκλοφορίας που συνορεύει με μια περιοχή αφιερωμένη στην ταφή ζώων που χρονολογείται από το τέλος της Γαλατικής περιόδου, γύρω στον 1ο αιώνα π.Χ..
Συνολικά, αυτή η μικρή περιοχή της Ντιζόν περιέχει περίπου είκοσι τάφους καθήμενων Γαλατών, από τους 75 που έχουν καταγραφεί σήμερα παγκοσμίως (Γαλλία, Ελβετία και Μεγάλη Βρετανία).
«Μόνο δώδεκα αρχαιολογικοί χώροι έχουν δώσει περίπου πενήντα «καθιστά» λείψανα, οι τάφοι των οποίων βρίσκονται κοντά σε αριστοκρατικές κατοικίες ή ακόμη και σε ιερά ή τόπους λατρείας, μακριά από νεκροπόλεις», εξηγεί ο Inrap. «Αυτή η ανακάλυψη στην οδό Turgot είναι ιδιαίτερα αξιοσημείωτη για τον αριθμό των ταφών που αποκαλύφθηκαν και την καλή κατάσταση διατήρησης των σκελετών».