Τα λείψανα αποδίδονται σε πρώτους χριστιανούς μάρτυρες
Τέσσερις ακέραιοι σκελετοί τυλιγμένοι με μετάξι, καλυμμένοι με χρυσά κοσμήματα, ασήμι, δαντέλες και πολύτιμους λίθους… Ένα θέαμα που έχει κάνει πολλούς επισκέπτες της καθολικής μοναστηριακής εκκλησίας του Μπαντς στη νότια Γερμανία να ανατριχιάσουν.
Ο Βικέντιος, ο Βαλέριος, ο Βενέδικτος και ο Φήλιξ Βενέδικτος είναι γνωστοί ως «άγιοι των κατακομβών» και μεταφέρθηκαν από τη Ρώμη στο βενεδικτίνικο μοναστήρι κοντά στη βαυαρική κωμόπολη Μπαντ Σταφέλσταϊν στα τέλη του 17ου και τον 18ο αιώνα.
Τα λείψανα εκτίθενται έκτοτε για να θυμίζουν ότι ακόμη και στις δύσκολες εποχές μπορεί να βρεθεί ελπίδα.
«Ήταν στα τέλη του Τριακονταετούς Πολέμου. Ήταν μια φοβερή εποχή», εξηγεί ο ιερέας Βάλτερ Ρις. «Τα τρία τέταρτα του γερμανικού πληθυσμού απλώς χάθηκαν. Πόλεμοι, λοιμοί κ.ά. ήταν τρομακτικά και εδώ. Και με το μπαρόκ ο κόσμος προσπάθησε να ανοίξει την πύλη προς τον παράδεισο. Γι’ αυτό όλα σχεδιάζονταν τόσο όμορφα. Ήταν μια απόδραση από το παρόν, που συχνά ήταν τόσο τρομερό. Και γι’ αυτό αυτοί οι ανατριχιαστικοί σκελετοί ήταν όμορφα ντυμένοι και αποδίδονταν όσο το δυνατόν πιο ζωντανοί».
Η νεωκόρος της εκκλησίας, Ανίτα Γκότσλιχ, παραδέχεται ότι είναι τρομακτικό, αλλά επισημαίνει πόσο αξέχαστο μένει το θέαμα.
«Είναι πράγματι λίγο ανατριχιαστικό», ψιθυρίζει, κοιτάζοντας έναν από τους σκελετούς, που μοιάζει να την κοιτάζει μέσα από τις κοιλότητες των ματιών του. «Παρατηρώ ότι όταν έρχονται εδώ μεγαλύτεροι άνθρωποι που είχαν επισκεφθεί το μέρος ως παιδιά, ψάχνουν πάντα τα Άγια Σώματα, γιατί τα θυμούνται ακόμη», προσθέτει, σημειώνοντας τη διαρκή γοητεία που ασκούν οι σκελετοί σε ανθρώπους κάθε ηλικίας.
Παρότι σε ορισμένους επισκέπτες μπορεί να φαίνονται ανησυχητικά, οι άγιοι των κατακομβών ή «Άγια Σώματα» εξακολουθούν να συναντώνται σε πολλές μπαρόκ καθολικές εκκλησίες και μοναστήρια σε όλη τη Βαυαρία.
Οι σκελετοί, που συχνά εκτίθενται σε γυάλινες προθήκες που θυμίζουν φέρετρα, είναι επίσης γνώριμο θέαμα σε εκκλησίες της γειτονικής Αυστρίας, της Ελβετίας, της Τσεχίας και της Ιταλίας.
Τα Άγια Σώματα είναι λείψανα που βρέθηκαν στις ρωμαϊκές κατακόμβες. Κατά τον Μεσαίωνα διαδόθηκε ο θρύλος ότι αυτά τα λείψανα ανήκαν σε μάρτυρες από τα πρώτα χρόνια του χριστιανισμού στη Ρώμη, οι οποίοι εντοπίστηκαν τον 16ο αιώνα σε ανώνυμους τάφους στις κατακόμβες της πόλης.
«Τότε η Εκκλησία απλώς τους ανακήρυξε όλους αγίους», λέει ο Ρις. «Και φυσικά, σε πολλές χώρες, μεταξύ των οποίων και η Γερμανία, οι ιερείς ήθελαν να αποκτήσουν τέτοια άγια λείψανα, γιατί έτσι ενισχυόταν το κύρος της δικής τους εκκλησίας ή μονής και ίσως μετατρεπόταν σε τόπο προσκυνήματος».
Για να διασφαλιστεί ότι η θέαση των Αγίων Σωμάτων αποτελεί ξεχωριστή εμπειρία, τα λείψανα παραμένουν κρυμμένα το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου πίσω από ξύλινα πάνελ με απεικονίσεις των αντίστοιχων σκελετών, που είναι στερεωμένα στο μπροστινό μέρος των προθηκών.
Σε ειδικές περιστάσεις, όπως η εορτή των Αγίων Πάντων, τα καλύμματα αφαιρούνται και τα Άγια Σώματα εκτίθενται στους πιστούς.