Το Εθνικό Θέατρο Κλασικού Δράματος της Ισπανίας κάνει στην Τουρκία πρεμιέρα με το «Versos a viva voz», όπου μπαρόκ ποίηση συναντά φλαμένκο σε διαχρονική σκηνική εμπειρία.
Το Μουσείο Πέρα, σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Θερβάντες και τον Ισπανικό Εθνικό Θίασο Κλασικού Θεάτρου (CNTC), φιλοξένησε μια ιδιαίτερα ξεχωριστή παράσταση. Το "Versos a viva voz" (Ζωντανοί στίχοι) ξεπερνά τα όρια μιας συνηθισμένης θεατρικής παράστασης· συνδυάζει τη σοβαρή, αριστοκρατική ψυχή της Ισπανικής Χρυσής Εποχής με την ενέργεια του σήμερα και προσφέρει μια καθηλωτική σκηνική εμπειρία.
Στη σκηνή αντηχούσαν οι στίχοι μεγάλων μορφών της μπαρόκ λογοτεχνίας, όπως ο Λόπε δε Βέγα, ο Γκογκόρα και ο Κεβέδο, ενώ ο ρυθμός των κλασικών κειμένων συναντούσε το καυτό συναίσθημα του φλαμένκο.
Αυτό που έκανε την παράσταση πραγματικά εντυπωσιακή ήταν το πώς αυτά τα αιωνόβια κείμενα, μέσα από το παίξιμο του θιάσου και τη δύναμη της μουσικής, έμοιαζαν απροσδόκητα φρέσκα και σύγχρονα. Η τουρκική πρεμιέρα, σχεδιασμένη όχι μόνο για να παρακολουθηθεί αλλά και για να βιωθεί, υπερέβη το γλωσσικό φράγμα και επιβεβαίωσε εκ νέου τη φημισμένη οικουμενική γλώσσα του κλασικού θεάτρου.
Μετά από αυτή τη γοητευτική βραδιά, συναντήσαμε την ομάδα του Ισπανικού Εθνικού Θιάσου Κλασικού Θεάτρου, η οποία μοιράστηκε μαζί μας αυτό το αισθητηριακό ταξίδι, όπου λυρικά και δραματικά κείμενα, μουσική και λόγος μπλέκονται, καθώς και τη φιλοσοφία που το διαπνέει.
Ο θίασος, αφιερωμένος ειδικά στο ισπανικό μπαρόκ θέατρο, κάνει με αυτό το πρότζεκτ το πρώτο του βήμα στην Τουρκία. Σε αυτό το ταξίδι, δομημένο πάνω στην ισπανική πολιτιστική και θεατρική κληρονομιά, πλαισιώνουν την ομάδα οι εξαιρετικοί καλλιτέχνες Ισαμπέλ Ρόδες και Χάιμε Σολέρ Ουέτε, καθώς και η φλαμένκο ερμηνεύτρια και τραγουδίστρια Άνα Μαρ, που εντυπωσιάζει με τη φωνή της, μαζί με τον αδελφό της, τον βιρτουόζο της κιθάρας Αντόνιο δε Κέρο.
Η διεθνής αυτή περιοδεία, που αποτελεί μέρος του στόχου του θιάσου για αναβίωση και διάδοση του ισπανικού κλασικού θεάτρου, ιδίως του 16ου και 17ου αιώνα, ξεκινά από τη Σμύρνη, συνεχίζεται στην Κωνσταντινούπολη και ολοκληρώνεται στην Τιφλίδα της Γεωργίας. Με την περιοδεία αυτή συνεχίζεται η βούληση της νέας διεύθυνσης του θεάτρου, υπό την καθοδήγηση της βραβευμένης με το Εθνικό Βραβείο Λάιλα Ριπόλ, να διαδοθεί σε διεθνές επίπεδο η τεράστια κληρονομιά της ισπανικής κουλτούρας και του μπαρόκ θεάτρου.
Στο πλαίσιο αυτών των θεσμικών συνεργασιών, ο θίασος έχει την ισχυρή στήριξη και συμπόρευση του Φεστιβάλ Κλασικού Θεάτρου του Αλμάγρο, το οποίο είναι αφιερωμένο στο μπαρόκ θέατρο. Οι δύο αυτοί φορείς, με στόχους και προσέγγιση που μοιάζουν πολύ, συνεργάζονται κάθε χρόνο τον Ιούλιο. Η διεύθυνση του Φεστιβάλ Κλασικού Θεάτρου του Αλμάγρο ξεκίνησε το πρότζεκτ «Χτίζοντας γέφυρες», με στόχο τη διεθνοποίηση και τη μεταφορά της πολιτιστικής κληρονομιάς πέρα από τα σύνορα.
Στο πλαίσιο αυτού του πρότζεκτ, η Άνα Μαρ προσκλήθηκε να υλοποιήσει μια σειρά διεθνών εργαστηρίων, ένα από τα οποία πραγματοποιήθηκε στην Κωνσταντινούπολη τον Δεκέμβριο του 2025. Από αυτόν τον πρώτο σπόρο και με τη συμβολή του Εθνικού Θιάσου στη διαδικασία, γεννήθηκε η ιδέα να μεταφερθεί η ουσία και το περιεχόμενο των κλασικών συγγραφέων με ακόμη πιο ισχυρό τρόπο σε διεθνές επίπεδο.
Ο θίασος, του οποίου ο κύριος τομέας δράσης είναι το θέατρο, ξεκίνησε το πρότζεκτ «Versos a viva voz» ως μια δουλειά που θα συνεχίσει να εξερευνά νέες γεωγραφίες.
Όταν ρωτιούνται πώς αυτά τα παλιά κείμενα, γραμμένα πριν από αιώνες, δημιουργούν σήμερα συντονία με το κοινό, τα μέλη της ομάδας τονίζουν ότι είναι μεν ένας θίασος ρεπερτορίου που δουλεύει με κείμενα του παρελθόντος, αλλά ταυτόχρονα επιδιώκουν να συνδεθούν με το μέλλον, με το σήμερα και με τις νέες γενιές.
Για τον λόγο αυτό αναπτύσσονται συμπράξεις με τη μουσική φλαμένκο, η οποία έχει βαθιές ρίζες στη σύγχρονη ευαισθησία του κοινού, ή με διαφορετικούς τρόπους απαγγελίας της ποίησης. Με πιο σύγχρονες, πιο πρωτοποριακές σκηνικές και οπτικές προτάσεις, καταφέρνουν να προσεγγίσουν τον σημερινό θεατή.
Για το γεγονός ότι η παγκόσμια πρεμιέρα πραγματοποιείται σε Τουρκία και Γεωργία, τονίζεται ότι οι ατμόσφαιρες και τα σημεία που αγγίζουν αυτά τα κείμενα μάς αφορούν όλους, ανεξάρτητα από χώρα ή καταγωγή. Ο δεσμός αυτός δεν βρίσκεται μόνο στις λέξεις, αλλά πολύ βαθύτερα, όπως ακριβώς και η μουσική. Γι’ αυτό πιστεύουν ότι, ακόμα κι αν οι λέξεις δεν γίνονται κατανοητές, μπορούν να αγγίξουν ανθρώπους σε κάθε γωνιά του κόσμου. Η μουσικότητα των κειμένων, η μουσική που τα συνοδεύει και η ατμόσφαιρα που δημιουργούν προσφέρουν από μόνες τους ένα στέρεο και γοητευτικό υπόβαθρο.
Εξάλλου, το φλαμένκο σχετίζεται με τις εκφράσεις της ψυχής, με πολύ βαθιά συναισθήματα, τα οποία ταυτίζονται άμεσα με τα κείμενα που έχουν επιλεγεί. Δεν είναι απαραίτητο να καταλαβαίνει κανείς κατά λέξη όσα λέγονται· η μουσική και ο ρυθμός των στίχων φτάνουν κατευθείαν στα πιο βαθιά στρώματα της καρδιάς.
Μιλώντας για τη σημερινή θέση του ισπανικού κλασικού θεάτρου στις ευρωπαϊκές σκηνικές τέχνες και το ενδιαφέρον του νεανικού κοινού, τα μέλη του θιάσου σημειώνουν ότι το θέατρο της Χρυσής Εποχής, με το οποίο δουλεύουν, είναι κλασικό και οικουμενικό.
Αυτά τα κείμενα θεωρούνται εξαιρετικά έργα, όπως οι πίνακες που είναι γνωστοί σε όλο τον κόσμο. Φτάνουν στους νέους μέσα από μια σύγχρονη ματιά, αλλά οι ίδιες λέξεις βιώνονται πλέον με διαφορετικούς τρόπους. Όπως κάποιος νιώθει διαφορετικά πράγματα όταν βλέπει για πρώτη φορά έναν πίνακα του Φρανθίσκο Γκόγια, έτσι, λένε τα μέλη της ομάδας, νιώθει κι άλλα πράγματα όταν ακούει ή βλέπει για πρώτη φορά τα κείμενα του θεάτρου της Χρυσής Εποχής. Το γεγονός ότι η γλώσσα είναι παλιά δεν σημαίνει ότι δεν φτάνει στους νέους· αντιθέτως, και οι νέοι την απολαμβάνουν εξίσου.
Μάλιστα, χάρη στον «Νεανικό Θίασο Κλασικού Θεάτρου» που ιδρύθηκε στο πλαίσιο του Εθνικού Θιάσου και αποτελείται αποκλειστικά από νέους ηθοποιούς, έχει αναπτυχθεί εξαιρετική επικοινωνία με το νεανικό κοινό που πηγαίνει στο θέατρο και το ότι τα κείμενα είναι παλιά δεν στέκεται καθόλου εμπόδιο.