Κατά τους Γάλλους δικαστές, οι κλοπές ενδέχεται να αποσκοπούν στον επαναπατρισμό αντικειμένων της ρωσικής πολιτιστικής κληρονομιάς, σε κλίμα έντασης μεταξύ Μόσχας και Δύσης μετά την εισβολή στην Ουκρανία.
Τι κοινό έχουν η ληστεία των κοσμημάτων του Λούβρου και η κλοπή σπάνιων εκδόσεων έργων Ρώσων συγγραφέων του 19ου αιώνα σε αρκετές ιστορικές βιβλιοθήκες στο Παρίσι και τη Λυών; Και στις δύο υποθέσεις, η λεία παραμένει άφαντη. Για τα βιβλία όμως, η δικαιοσύνη μόλις εξέδωσε την απόφασή της.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Έξι Γεωργιανοί καταδικάστηκαν στο Παρίσι σε ποινές από 18 μήνες φυλάκιση με αναστολή έως επτά χρόνια κάθειρξη για την κλοπή κλασικών έργων της ρωσικής λογοτεχνίας. Ανάμεσα στα αντίτυπα που αφαιρέθηκαν περιλαμβάνονταν έργα του Αλεξάντρ Πούσκιν, μεταξύ των οποίων μια πρώτη έκδοση του «Μπόρις Γκοντουνόφ» (1825), αλλά και κείμενα των Μιχαήλ Λέρμοντοφ και Νικολάι Γκόγκολ – μια «πραγματική κλοπή θησαυρού», όπως τη χαρακτήρισε ο εισαγγελέας, ο οποίος στην αγόρευσή του μίλησε για μια επιχείρηση «μαζική, οργανωμένη, σχεδιασμένη και εκτελεσμένη με σχολαστικότητα και κυνισμό».
Η υπόθεση εντάσσεται σε ένα κύμα κλοπών που στοχοποιούν βιβλιοθήκες σε όλη την Ευρώπη από την έναρξη της ευρείας κλίμακας εισβολής στην Ουκρανία το 2022, το οποίο αποδίδεται σε ένα οργανωμένο δίκτυο με πιθανές διασυνδέσεις με τη Μόσχα.
Οι έξι κατηγορούμενοι – πέντε άνδρες και μία γυναίκα – κρίθηκαν όλοι ένοχοι για σύσταση συμμορίας με σκοπό τη διάπραξη αδικήματος, ενώ ορισμένοι καταδικάστηκαν επιπλέον για κλοπή εκτεθειμένων πολιτιστικών αγαθών.
Σύμφωνα με την έρευνα, οι δράστες μετέβαιναν στις βιβλιοθήκες για να συμβουλευτούν σπάνια βιβλία, τα οποία φωτογράφιζαν και μετρούσαν πριν επιστρέψουν για να τα αντικαταστήσουν με σχεδόν αδιάκριτα πιστά αντίγραφα. Μόνο στη Γαλλική Εθνική Βιβλιοθήκη (BnF) η ζημία εκτιμάται σε 770.000 ευρώ.
Δύο από αυτούς δικάστηκαν ερήμην, καθώς έχουν ήδη συλληφθεί στη Γεωργία, τη χώρα καταγωγής τους, η οποία δεν εκδίδει τους υπηκόους της.
Ένα δίδυμο, που ταυτοποιήθηκε ως Mikheil Z. και Beqa T., είχε ήδη καταδικαστεί και φυλακιστεί στις χώρες της Βαλτικής για παρόμοιες πράξεις και παραδόθηκαν προσωρινά στη Γαλλία προκειμένου να δικαστούν.
Ο 50χρονος Mikheil Z. έλαβε την αυστηρότερη ποινή: επτά χρόνια κάθειρξη, που συνοδεύονται από εφ' όρου ζωής απαγόρευση εισόδου στη γαλλική επικράτεια μετά την έκτιση της ποινής του. Είχε ήδη καταδικαστεί πέρυσι στη Λιθουανία σε τρία χρόνια και τέσσερις μήνες κάθειρξη για οργανωμένη κλοπή εκδόσεων του 19ου αιώνα, αξίας άνω των 600.000 ευρώ.
Ο 49χρονος Beqa T. καταδικάστηκε σε τέσσερα χρόνια φυλάκιση, πέραν προηγούμενης ποινής τριών ετών και έξι μηνών που του είχε επιβληθεί στην Εσθονία.
Πρόθεση επαναπατρισμού της ρωσικής πολιτιστικής κληρονομιάς;
Αυτές οι κλοπές, που έπληξαν επίσης τη Γερμανία, την Ελβετία και την Τσεχία, οδήγησαν στη σύσταση κοινής ερευνητικής ομάδας υπό την αιγίδα της Europol και της Eurojust, η οποία κατέληξε σε πολλές συλλήψεις το 2024.
Τον Ιούνιο του 2024, ο ρωσικός οίκος δημοπρασιών Litfond, ειδικευμένος στα σπάνια παλαιά βιβλία, συμπεριέλαβε στον κατάλογό του μια δεύτερη έκδοση του ποιήματος «Ο αιχμάλωτος του Καυκάσου» του Αλεξάντρ Πούσκιν, που αντιστοιχεί σε αντίτυπο κλεμμένο από τη Γαλλική Εθνική Βιβλιοθήκη (BnF).
Ο οίκος δημοπρασιών δήλωσε στις γαλλικές αρχές ότι διαθέτει έγγραφα που αποδεικνύουν την αγορά του βιβλίου από τον ιδιοκτήτη του στη Ρωσία μεταξύ 2014 και 2015.
Κατά τους Γάλλους δικαστικούς, οι κλοπές αυτές ενδέχεται να εντάσσονται σε μια λογική επαναπατρισμού της ρωσικής πολιτιστικής κληρονομιάς, σε ένα πλαίσιο αυξημένων εντάσεων μεταξύ Μόσχας και Ευρώπης μετά την εισβολή στην Ουκρανία.
Κανένα από τα κλεμμένα έργα δεν έχει εντοπιστεί, όμως ο δικηγόρος της Γαλλικής Εθνικής Βιβλιοθήκης (BnF) Αλεξάντρ ντε Κον, όπως μετέδωσε το AFP, δήλωσε ότι το ίδρυμα «δεν έχει χάσει την ελπίδα» να τα ανακτήσει.
Η Euronews ζήτησε από τη BnF διευκρινίσεις σχετικά με τα μέτρα ασφαλείας που έχουν εφαρμοστεί ή ενισχυθεί στους διάφορους χώρους της μετά τα περιστατικά αυτά, χωρίς να λάβει απάντηση μέχρι τη στιγμή της δημοσίευσης.