Προϊστορικό σπήλαιο κοντά στο Φορέιντις στο βόρειο Ισραήλ προσφέρει σπάνια εικόνα σε λιγότερο γνωστή περίοδο της ανθρώπινης εξέλιξης, με εργαλεία και ίχνη μακράς κατοίκησης
Σπάνια η αρχαιολογία έρχεται αντιμέτωπη με έναν χώρο που έχει παραμείνει σχεδόν ανεπηρέαστος από φυσικές και ανθρώπινες μεταβολές επί εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Αυτό ακριβώς συνέβη σε μια σπηλιά κοντά στο Φορέιντις, δίπλα στον κόμβο Ζίχρον Γιακόβ, όπου ερευνητές της Ισραηλινής Αρχής Αρχαιοτήτων και του Πανεπιστημίου της Χάιφα ανασκάπτουν έναν χώρο που χρονολογείται μεταξύ 400.000 και 250.000 ετών.
Τις εργασίες διευθύνουν (πηγή στα Ισπανικά) ο αρχαιολόγος Κόμπι Βάρντι και ο Αμίτ Γκαμπάι, μαζί με τον καθηγητή Ρον Σχίμελμιτς. Οι υπεύθυνοι περιγράφουν το σημείο ως μία από τις σημαντικότερες ανακαλύψεις των τελευταίων δεκαετιών για την κατανόηση μιας φάσης της ανθρώπινης εξέλιξης για την οποία διασώζονται ελάχιστες ενδείξεις.
Η σπηλιά συνδέεται με τη λεγόμενη Αχελουο-Γιαμπρουδιανή κουλτούρα, μια τεχνολογική παράδοση χαρακτηριστική για το Λεβάντε κατά την όψιμη κατώτερη Παλαιολιθική εποχή. Σύμφωνα με τους ερευνητές, η εξαιρετική κατάσταση διατήρησης μετατρέπει τον χώρο σε πραγματική «χρονοκάψουλα», ικανή να προσφέρει πληροφορίες που είναι δύσκολο να εντοπιστούν σε άλλα αρχαιολογικά κοιτάσματα της περιοχής.
Καθοριστική στιγμή στην ιστορία του είδους μας
Η περίοδος στην οποία ανήκει το εύρημα προηγείται της εξάπλωσης των Νεάντερταλ και των ανατομικά σύγχρονων ανθρώπων. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι επρόκειτο για μια εποχή βαθιών αλλαγών στον τρόπο ζωής, στις κοινωνικές σχέσεις και στην προσαρμογή στο περιβάλλον.
Σύμφωνα με τον Σχίμελμιτς, σε αυτά τα χιλιάδες χρόνια άρχισαν να διαμορφώνονται συμπεριφορές που αργότερα θα γίνονταν συνηθισμένες μεταξύ των ανθρώπινων πληθυσμών. Μεταξύ αυτών ξεχωρίζουν η δημιουργία μεγαλύτερων ομάδων, η παρατεταμένη κατοίκηση συγκεκριμένων χώρων και μια πιο σύνθετη κοινωνική οργάνωση.
Τα ευρήματα που έχουν έρθει στο φως δείχνουν επίσης εντατική χρήση της φωτιάς και σχετικά μακρές παραμονές σε σπηλιές, κάτι που συνδέεται συνήθως με μεγαλύτερη συνεργασία μεταξύ των ατόμων και με συστηματική μεταβίβαση γνώσεων μέσα στις κοινότητες.
Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι αυτές οι αλλαγές έθεσαν ορισμένα από τα πολιτισμικά και τεχνολογικά θεμέλια που θα χαρακτήριζαν αργότερα τους Νεάντερταλ και τον Homo sapiens.
Εργαλεία, ζώα και ένα τοπίο πλούσιο σε πόρους
Μεταξύ των ήδη καταγεγραμμένων ευρημάτων περιλαμβάνονται πολυάριθμα εργαλεία από πυριτόλιθο, κατασκευασμένα με τεχνικές προχωρημένες για την εποχή. Οι αρχαιολόγοι έχουν εντοπίσει μικρά χειροπελέκια, ξέστρα και λεπίδες κοπής που έχουν γίνει με μεγάλη ακρίβεια.
Η ανασκαφή έχει φέρει στο φως επίσης οστά ζώων, όπως αλόγων, ελαφιών και άγριων όνων. Δίπλα σε αυτά εντοπίστηκαν ίχνη νερού στο περιβάλλον, ένας πόρος που θα καθιστούσε την περιοχή ιδιαίτερα ελκυστική για ομάδες κυνηγών-τροφοσυλλεκτών.
Ο Βάρντι συγκρίνει τη επιστημονική σημασία της ανακάλυψης με εκείνη του γνωστού προϊστορικού χώρου Νάχαλ Μεαρότ (πηγή στα Ισπανικά), που έχει ενταχθεί στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO και είναι επίσης καθοριστικός για τη μελέτη της προϊστορίας στο Λεβάντε.
Στόχος της Ισραηλινής Αρχής Αρχαιοτήτων και του Πανεπιστημίου της Χάιφα είναι να αναπτύξουν ένα εκτεταμένο ερευνητικό πρόγραμμα, ώστε να ανασυνθέσουν με περισσότερη λεπτομέρεια τον τρόπο ζωής αυτών των ανθρώπινων πληθυσμών, πώς αξιοποιούσαν τους διαθέσιμους πόρους και πώς εξελίχθηκαν οι τεχνολογίες τους.
Μετά την ολοκλήρωση των μελετών, οι εμπλεκόμενοι φορείς σκοπεύουν να ανοίξουν τον χώρο στο κοινό, με στόχο να φέρουν πιο κοντά αυτά τα ευρήματα τόσο στους κατοίκους της περιοχής όσο και σε φοιτητές και επισκέπτες που ενδιαφέρονται για την ανθρώπινη εξέλιξη.