Η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας της Πορτογαλίας τον περασμένο μήνα προήλθε κυρίως από υδροηλεκτρική και αιολική ενέργεια, σύμφωνα με νέα έκθεση.
Η Πορτογαλία ανέβηκε στην κορυφή της κατάταξης της ΕΕ για την ηλεκτροπαραγωγή από ανανεώσιμες πηγές, χάρη στην άνοδο της υδροηλεκτρικής και αιολικής ισχύος.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σύμφωνα με την Πορτογαλική Ένωση Ανανεώσιμων Ενεργειακών Πηγών (APREN), το εντυπωσιακό 80,7% της ηλεκτρικής ενέργειας που παρήχθη τον Ιανουάριο του 2026 προήλθε από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Πρόκειται για την καλύτερη επίδοση των τελευταίων εννέα μηνών, από τότε που η Πορτογαλία υπέστη ένα γενικευμένο μπλακάουτ που προκάλεσε χάος σε όλη τη χώρα, και ανεβάζει τη χώρα στη δεύτερη θέση στην Ευρώπη συνολικά. Η Νορβηγία, που δεν ανήκει στην ΕΕ, κατέλαβε την πρώτη θέση με 96,3% παραγωγή ηλεκτρισμού από ανανεώσιμες πηγές τον περασμένο μήνα, ενώ η Δανία υποχώρησε στην τρίτη θέση με 78,8%*.
Η Πορτογαλία πρωτοστατεί στην κούρσα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας
Την ηλεκτροπαραγωγή της Πορτογαλίας οδήγησε η υδροηλεκτρική ενέργεια, που αντιστοιχούσε στο 36,8% του συνολικού μείγματος. Ακολούθησε από κοντά η αιολική (35,2%), ενώ η ηλιακή ενέργεια αντιπροσώπευσε το 4,4%.
Καταγράφηκαν 210 μη συνεχόμενες ώρες κατά τις οποίες η παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές ήταν επαρκής για να καλύψει το σύνολο της εθνικής κατανάλωσης.
Σύμφωνα με την APREN, η ένταξη αυτών των πηγών στο σύστημα επέτρεψε μια εκτιμώμενη εξοικονόμηση 703 εκατ. ευρώ σε σχέση με την παραγωγή από μονάδες φυσικού αερίου.
Μπορεί η πράσινη ενέργεια να αποτρέψει ένα ακόμη γενικευμένο μπλακάουτ;
Πέρυσι, το μεγαλύτερο μέρος της Ιβηρικής Χερσονήσου βυθίστηκε στο χάος από ένα πρωτοφανές μπλακάουτ που άφησε περίπου 60 εκατομμύρια ανθρώπους χωρίς ρεύμα.
Στις 28 Απριλίου, η πλήρης διακοπή της παροχής ηλεκτρικής ενέργειας παρέλυσε τα δίκτυα του μετρό, τους φωτεινούς σηματοδότες, τις υπηρεσίες κινητής τηλεφωνίας και τα συστήματα έκτακτης ανάγκης σε Πορτογαλία και Ισπανία, αφήνοντας χιλιάδες ανθρώπους αποκλεισμένους και σταματώντας τη λειτουργία επιχειρήσεων. Έκτοτε έχει χαρακτηριστεί ως «το σημαντικότερο συμβάν στο ευρωπαϊκό ηλεκτρικό σύστημα» εδώ και πάνω από δύο δεκαετίες.
Περίπου 15 γιγαβάτ (GW) παραγωγικής ισχύος ηλεκτρισμού – ισοδύναμα με περίπου το 60% της ζήτησης ρεύματος της Ισπανίας εκείνη τη στιγμή – βγήκαν από το σύστημα μέσα σε μόλις πέντε δευτερόλεπτα. Χρειάστηκαν πάνω από 12 ώρες για να αποκατασταθεί η ηλεκτροδότηση στο μεγαλύτερο μέρος των δύο χωρών, και το περιστατικό οδήγησε στον θάνατο τουλάχιστον τεσσάρων ανθρώπων.
Ένα ζευγάρι και ο ενήλικος γιος τους φέρονται να πέθαναν από δηλητηρίαση με μονοξείδιο του άνθρακα, αφού χρησιμοποίησαν γεννήτρια κατά τη διάρκεια του μπλακάουτ.
Η εκτεταμένη διακοπή ρεύματος πυροδότησε αμφίβολους ισχυρισμούς γύρω από την κούρσα της ΕΕ προς την πράσινη ενεργειακή μετάβαση, με πολλά μέσα ενημέρωσης να επιρρίπτουν ευθύνες στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και στον στόχο της «κλιματικής ουδετερότητας» για τα μπλακάουτ.
Ωστόσο, η επίσημη έρευνα για το μπλακάουτ απέδωσε τελικά την ευθύνη σε σφάλματα συμβατικών μονάδων παραγωγής και σε «κακό σχεδιασμό» από τον διαχειριστή του δικτύου.
Οι ειδικοί απέδωσαν την υποκείμενη αιτία του περιστατικού σε μια «αλυσιδωτή υπέρταση», ένα τεχνικό φαινόμενο κατά το οποίο μία αιχμή τάσης προκαλεί διαδοχικές νέες αιχμές, που εξαπλώνονται στο ηλεκτρικό δίκτυο σαν αλυσιδωτή αντίδραση. Το πρόβλημα, σε απλά λόγια, είναι η αδυναμία του δικτύου να επανεκκινήσει αυτόματα το σύστημα.
Η Ράνα Αντίμπ, εκτελεστική διευθύντρια του Δικτύου Πολιτικής για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας για τον 21ο Αιώνα (REN21), σημειώνει ότι το μπλακάουτ στην Ιβηρική Χερσόνησο λειτούργησε ως καμπανάκι για την επίσπευση του εκσυγχρονισμού του υπάρχοντος δικτύου.
«Καθώς αυξάνεται η παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές, πρέπει να αυξάνεται παράλληλα και η ανθεκτικότητα του συστήματος», συμπληρώνει η Αντίμπ. «Αυτό σημαίνει ολιστικό σχεδιασμό: για την προσφορά, τις υποδομές, την ευελιξία και τη ζήτηση, και διασφάλιση ισχυρής συνεργασίας όλων των εμπλεκόμενων μερών από την αρχή.»
Μπορεί το ευρωπαϊκό δίκτυο να συμβαδίσει με την άνθηση της πράσινης ενέργειας;
Σύμφωνα με έκθεση του 2025 της ενεργειακής εταιρείας Aurora, το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό δίκτυο εξελίσσεται ολοένα και περισσότερο στο κύριο «εμπόδιο» για την επίτευξη της κλιματικής ουδετερότητας, λόγω έλλειψης επενδύσεων. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι απαιτούνται επενδύσεις στο δίκτυο ύψους 584 δισ. ευρώ έως το 2030 για την επίτευξη των στόχων.
Το δίκτυο, μέσω του οποίου μεταφέρεται η ηλεκτρική ενέργεια σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις, δεν σχεδιάστηκε ποτέ για φωτοβολταϊκά και αιολικά πάρκα – τα οποία συχνά κατασκευάζονται σε απομακρυσμένες περιοχές – αλλά αρχικά δομήθηκε γύρω από μεγάλους, κεντροποιημένους θερμικούς σταθμούς παραγωγής με ορυκτά καύσιμα.
Αυτό σημαίνει ότι η ΕΕ δεν έχει πρόβλημα στην παραγωγή πράσινης ενέργειας, αλλά έχει σοβαρές δυσκολίες στη μεταφορά της. Γι’ αυτό το Ηνωμένο Βασίλειο είναι γνωστό ότι κλείνει ανεμογεννήτριες όταν το δίκτυο υπερφορτώνεται, ουσιαστικά σπαταλώντας ενέργεια, και γι’ αυτό η Πολωνία έχει επανειλημμένα αναγκαστεί να απορρίψει ενέργεια που παράγεται από φωτοβολταϊκά.
*Με βάση τις ευρωπαϊκές αγορές που ανέλυσε η APREN.