Η απόφαση της αμερικανικής κυβέρνησης για την κατάργηση του "πορίσματος κινδύνου" και τα αδιάσειστα επιστημονικά στοιχεία που αποδεικνύουν τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής για τον άνθρωπο
Η κυβέρνηση Τραμπ την Πέμπτη 12 Φεβρουαρίου κατάργησε επιστημονικό πόρισμα σύμφωνα με το οποίο η κλιματική αλλαγή αποτελεί κίνδυνο για τη δημόσια υγεία, μια άποψη που ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει χαρακτηρίσει «απάτη». Ωστόσο, επανειλημμένες επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου προκαλούν τεκμηριωμένη και μετρήσιμη βλάβη.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σε πολλαπλές επιστημονικές έρευνες έχει καταγραφεί αύξηση ασθενειών και θανάτων – χιλιάδες κάθε χρόνο – από την υπερθέρμανση του πλανήτη.
Το πόρισμα της Υπηρεσίας Προστασίας του Περιβάλλοντος (EPA) το 2009, επί κυβέρνησης Ομπάμα, αποτέλεσε τη νομική βάση για σχεδόν όλους τους κανονισμούς που στόχευαν στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
«Είναι αδιανόητο ότι η κυβέρνηση καταργεί το πόρισμα κινδύνου· είναι σαν να επιμένεις ότι η Γη είναι επίπεδη ή να αρνείσαι ότι υπάρχει η βαρύτητα», λέει ο δρ Χάουαρντ Φρούμκιν, γιατρός και ομότιμος καθηγητής δημόσιας υγείας στο Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον.
Χιλιάδες επιστημονικές μελέτες έχουν εξετάσει την κλιματική αλλαγή και τις επιπτώσεις της στην ανθρώπινη υγεία τα τελευταία πέντε χρόνια και, στην πλειονότητά τους, δείχνουν ότι η κλιματική αλλαγή είναι ολοένα και πιο επικίνδυνη για τον ανθρωπο.
Οι θάνατοι που σχετίζονται με την υπερθέρμανση του πλανήτη έχουν υπερδιπλασιαστεί τα τελευταία 25 χρόνια
Πολλές από αυτές καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι στις Ηνωμένες Πολιτείες, τις τελευταίες δεκαετίες, χιλιάδες άνθρωποι πέθαναν και ακόμη περισσότεροι αρρώστησαν λόγω της κλιματικής αλλαγής.
Για παράδειγμα, μια μελέτη με τίτλο 'Trends in heat-related deaths in the US, 1999-2023' στο έγκριτο περιοδικό JAMA δείχνει ότι ο ετήσιος αριθμός και ο ρυθμός θανάτων που σχετίζονται με την υπερθέρμαση του πλανήτη έχουν υπερδιπλασιαστεί το τελευταίο τέταρτο του αιώνα, από 1,069 το 1999 σε επίπεδο ρεκόρ 2,325 το 2023.
Μια μελέτη του 2021 στο περιοδικό Nature Climate Change εξέτασε 732 περιοχές σε 43 χώρες – μεταξύ των οποίων 210 στις Ηνωμένες Πολιτείες – και διαπίστωσε ότι περισσότερο από το ένα τρίτο των θανάτων αυτών οφείλεται στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής που προκαλεί ο άνθρωπος. Αυτό μεταφράζεται σε περισσότερους από 9,700 θανάτους παγκοσμίως κάθε χρόνο που αποδίδονται στην υπερθέρμανση λόγω ακπομπών από καύση άνθρακα, πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε αυτή την εβδομάδα διαπίστωσε ότι το 2,2% των θανάτων το καλοκαίρι στην πολιτεία του Τέξας από το 2010 έως το 2023 οφείλονταν στη ζέστη «καθώς η κλιματική αλλαγή φέρνει συχνότερα και πιο έντονα κύματα καύσωνα στο Τέξας».
Ραγδαία αύξηση ερευνών για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην υγεία
Περισσότερα από 15 χρόνια έχουν περάσει από τότε που η αμερικανική κυβέρνηση έκρινε για πρώτη φορά ότι η κλιματική αλλαγή αποτελεί κίνδυνο για τη δημόσια υγεία και έχουν δημοσιευθεί πάνω από 29,000 αξιολογημένες από ομοτίμους μελέτες που εξετάζουν τη σύνδεση της αλλαγής του κλίματος και της υγείας, εκ των οποίων περισσότερες από 5,000 εστιάζουν ειδικά στις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με τη βάση δεδομένων ερευνών PubMed της Εθνικής Βιβλιοθήκης Ιατρικής.
Πάνω από το 60% των μελετών δημοσιεύτηκαν τα τελευταία πέντε χρόνια.
«Όλες οι μελέτες τεκμηριώνουν ότι η κλιματική αλλαγή θέτει σε κίνδυνο την υγεία, για έναν απλό λόγο: γιατί είναι αλήθεια», λέει ο Φρούμκιν, πρώην διευθυντής του Εθνικού Κέντρου Περιβαλλοντικής Υγείας, τον οποίο είχε διορίσει ο πρόεδρος Τζορτζ Ο. Μπους.
Σε εκδήλωση την Πέμπτη στον Λευκό Οίκο, ο Ντόναλντ Τραμπ διαφώνησε, λέγοντας: «Δεν έχει καμία σχέση με τη δημόσια υγεία. Όλα αυτά είναι μια απάτη, μια τεράστια απάτη».
Οι ειδικοί αντιδρούν έντονα.
«Οι κίνδυνοι για την υγεία αυξάνονται επειδή η κλιματική αλλαγή που προκαλεί ο άνθρωπος είναι ήδη εδώ. Δείτε, για παράδειγμα, τον "θερμικό θόλο" του 2021, που σκότωσε περισσότερους από 600 ανθρώπους στο βορειοδυτικό τμήμα των ΗΠΑ», λέει ο δρ Τζόναθαν Πατς, γιατρός και διευθυντής του Κέντρου Έρευνας για την Υγεία, την Ενέργεια και το Περιβάλλον στο Πανεπιστήμιο του Γουισκόνσιν–Μάντισον. «Οι νέες μελέτες απόδοσης κλίματος δείχνουν ότι το φαινόμενο αυτό έγινε 150 φορές πιο πιθανό λόγω της κλιματικής αλλαγής».
Ο Πατς και ο Φρούμκιν λένε ότι η «συντριπτική πλειονότητα» των αξιολογημένων από ομοτίμους μελετών καταγράφει βλάβες στην υγεία από την κλιματική αλλαγή. Οι αξιολογημένες από ομοτίμους μελέτες θεωρούνται πρότυπο της επιστήμης, καθώς άλλοι ειδικοί εξετάζουν διεξοδικά τα δεδομένα, τα στοιχεία και τις μεθόδους, ζητούν αλλαγές και αμφισβητούν τεχνικές και συμπεράσματα.
Στο μικροσκόπιο και άλλες πτυχές
Οι διάφορες μελέτες εξετάζουν διαφορετικές πτυχές της υγείας. Ορισμένες εστίασαν σε θανάτους που δεν θα είχαν συμβεί χωρίς την κλιματική αλλαγή. Άλλες εξέτασαν ασθένειες και τραυματισμούς που δεν θα είχαν επιφέρει θάνατο. Επειδή οι ερευνητές εξέτασαν διαφορετικές χρονικές περιόδους, μεθόδους υπολογισμού και συγκεκριμένες πτυχές της υγείας, τα τελικά μεγέθη στα συμπεράσματά τους δεν ταυτίζονται πλήρως.
Μελέτες εξέτασαν επίσης τις ανισότητες μεταξύ διαφορετικών πληθυσμιακών ομάδων και περιοχών. Ένα ταχέως αναπτυσσόμενο πεδίο της έρευνας είναι οι μελέτες απόδοσης, που υπολογίζουν ποιο ποσοστό θανάτων ή ασθενειών μπορεί να αποδοθεί στην κλιματική αλλαγή που προκαλεί ο άνθρωπος, συγκρίνοντας την πραγματική θνησιμότητα και νοσηρότητα με όσα δείχνουν οι προσομοιώσεις υπολογιστών ότι θα συνέβαιναν σε έναν κόσμο χωρίς απότομη αύξηση των αερίων του θερμοκηπίου.
Πέρυσι μια διεθνής ομάδα ερευνητών εξέτασε παλαιότερες μελέτες σε μια προσπάθεια να υπολογίσει το ετήσιο υγειονομικό κόστος της κλιματικής αλλαγής.
Ενώ πολλές μελέτες εξετάζουν μόνο θανάτους από ζέστη, η συγκεκριμένη ομάδα προσπάθησε να συμπεριλάβει μια σειρά από διαφορετικά είδη θανάτων που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή – καύσωνες, ακραίες φυσικές καταστροφές όπως ο τυφώνας Χάρβεϊ το 2017, δασικές πυρκαγιές, ατμοσφαιρική ρύπανση, ασθένειες που μεταδίδονται από κουνούπια όπως η ελονοσία – και κατέληξε ότι πρόκειται για εκατοντάδες χιλιάδες θανάτους ετησίως παγκοσμίως λόγω της κλιματικής αλλαγής.
Στη συνέχεια χρησιμοποίησαν το στατιστικό στοιχείο της EPA που αποδίδει χρηματική αξία στην ανθρώπινη ζωή – 11,5 εκατομμύρια δολάρια σε τιμές του 2014 (9,7 εκατ. ευρώ) – και υπολόγισαν ένα παγκόσμιο ετήσιο κόστος «της τάξης τουλάχιστον των 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων» (8,4 δισ. ευρώ).
Άλλες μελέτες συνδέουν επίσης την κλιματική αλλαγή με λοιμώξεις που προκαλούν διάρροια, προβλήματα ψυχικής υγείας και ακόμη και διατροφικές ελλείψεις, σημειώνει ο Φρούμκιν.
«Η δημόσια υγεία δεν έχει να κάνει μόνο με την πρόληψη ασθενειών, θανάτου και αναπηρίας, αλλά και με την ευημερία. Βλέπουμε όλο και περισσότερο ανθρώπους να εκτοπίζονται λόγω της ανόδου της στάθμης της θάλασσας, της έντασης των καταιγίδων και των πυρκαγιών», λέει η δρ Λιν Γκόλντμαν, γιατρός και ομότιμη κοσμήτορας στη Σχολή Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Τζορτζ Ουάσιγκτον.
«Μόλις που αρχίζουμε να αντιλαμβανόμαστε τις πλήρεις συνέπειες ενός μεταβαλλόμενου κλίματος για την υγεία».
Το κρύο σκοτώνει, οι θάνατοι μειώνονται
Το ζήτημα περιπλέκεται όταν συνυπολογίζονται οι θάνατοι που σχετίζονται με το ψύχος. Αυτοί οι θάνατοι μειώνονται, όμως στις Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να υπάρχουν, σύμφωνα με τις μελέτες, 13 φορές περισσότεροι θάνατοι από έκθεση στο κρύο απ’ ό,τι από έκθεση στη ζέστη.
Άλλη μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, έως ότου ο πλανήτης θερμανθεί κατά ακόμη 1,5 βαθμό Κελσίου από σήμερα, ο αριθμός των θανάτων που σχετίζονται με τη θερμοκρασία δεν θα μεταβληθεί ιδιαίτερα «λόγω της αντιστάθμισης από τη μείωση της θνησιμότητας που σχετίζεται με το κρύο και την αύξηση των θανάτων που σχετίζονται με τη ζέστη».
Ωστόσο, η ίδια μελέτη επισημαίνει ότι όταν οι θερμοκρασίες αυξηθούν πέρα από αυτό το όριο, και αν η κοινωνία δεν προσαρμοστεί στην ενισχυμένη ζέστη, «η συνολική θνησιμότητα αυξάνεται ραγδαία».