Πρόσβαση σε νέα φάρμακα: μεγάλες ανισότητες στην Ευρώπη, με αναμονή από λίγους μήνες έως και πάνω από τρία χρόνια, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Φαρμακευτικών Βιομηχανιών και Ενώσεων.
Την ώρα που κυκλοφορούν νέα φάρμακα και θεραπείες και ανακαλύπτονται νέες αγωγές, πολλά σκευάσματα εξακολουθούν να μην είναι διαθέσιμα με τον ίδιο τρόπο σε όλη την Ευρώπη.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Μια νέα έκθεση της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Φαρμακευτικών Βιομηχανιών και Ενώσεων (EFPIA) εξετάζει τον χρόνο που απαιτείται μέχρι να διατεθούν τα φάρμακα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τις διαφορές μεταξύ των χωρών.
Η διαθεσιμότητα των φαρμάκων στην Ευρώπη μειώνεται. Το 2025, μόλις το 28% των φαρμάκων καλύπτεται πλήρως από τη δημόσια αποζημίωση, έναντι 42% το 2019.
Οι διαφορές μεταξύ των χωρών είναι επίσης εντυπωσιακές.
Σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες, οι ασθενείς μπορεί να περιμένουν έως και επτά φορές περισσότερο από άλλους για να έχουν πρόσβαση στο ίδιο φάρμακο, από πέντε μήνες έως και 37 μήνες, σύμφωνα με την έκθεση.
Σε ποιες χώρες οι ασθενείς περιμένουν περισσότερο;
Σύμφωνα με την EFPIA, ο διάμεσος χρόνος μέχρι τη διαθεσιμότητα είναι 532 ημέρες, από την άδεια κυκλοφορίας ενός φαρμάκου μέχρι την ημερομηνία που διατίθεται στις ευρωπαϊκές χώρες.
Ο χρόνος αναμονής διαφέρει σημαντικά από χώρα σε χώρα. Στη Γερμανία, οι ασθενείς έχουν πρόσβαση στα φάρμακα 56 ημέρες μετά την έγκριση, ενώ στη Ρουμανία η αναμονή φτάνει τις 1.201 ημέρες.
Μετά τη Γερμανία, η Ελβετία, η Σερβία, η Αυστρία και η Δανία είναι οι χώρες με την ταχύτερη διάθεση, παρότι ο αριθμός των διαθέσιμων φαρμάκων διαφέρει μεταξύ τους.
Αντίθετα, στη Ρουμανία, την Πορτογαλία, τη Λιθουανία και την Κροατία τα φάρμακα αργούν περισσότερο να φτάσουν στους ασθενείς.
«Συνήθως, οι ασθενείς στη Βόρεια και τη Δυτική Ευρώπη αποκτούν πρόσβαση σε νέες θεραπείες μεταξύ 100 και 500 ημερών μετά τη χορήγηση άδειας κυκλοφορίας, ενώ οι ασθενείς στη Νότια και την Ανατολική Ευρώπη περιμένουν μεταξύ 500 και 900 ημερών», αναφέρει η έκθεση.
Σε ποιες χώρες διατίθενται τα περισσότερα φάρμακα;
Οι μεγάλες αναμονές και οι καθυστερημένες είσοδοι στην αγορά δεν είναι τα μόνα εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι ασθενείς στην Ευρώπη για να έχουν πρόσβαση στα φάρμακα. Ο αριθμός των διαθέσιμων σκευασμάτων διαφέρει επίσης σημαντικά.
Δεν προσφέρουν όλες οι χώρες τα ίδια φάρμακα, ιδίως όταν πρόκειται για καινοτόμες θεραπείες και ορφανά φάρμακα, δηλαδή σκευάσματα που αναπτύσσονται για τη θεραπεία σπάνιων νοσημάτων.
Το 2019, το ποσοστό πλήρους διαθεσιμότητας ήταν 42%, ενώ το 2025 υποχώρησε στο 28% σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Το μερίδιο των φαρμάκων που αποζημιώνονται πλήρως από τα δημόσια ταμεία έχει μειωθεί σημαντικά και σχεδόν ένα πέμπτο των φαρμάκων διατίθεται πλέον με περιοριστικούς όρους.
Η έκθεση της EFPIA παρακολούθησε 168 καινοτόμα φάρμακα που εγκρίθηκαν από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων την περίοδο 2021-2024.
Στο ίδιο διάστημα, η Γερμανία διέθετε στην αγορά 156 από αυτά τα προϊόντα, ενώ η Μάλτα μόλις 22.
Η Αυστρία (143), η Ιταλία (133) και η Ισπανία (116) καταγράφουν τους υψηλότερους αριθμούς στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Στον αντίποδα βρίσκονται η Λετονία (25), η Ρουμανία (28) και η Ουγγαρία (35).
Πώς συγκρίνεται η Ευρώπη με άλλες περιοχές;
Η EFPIA προειδοποιεί επίσης ότι η ευρωπαϊκή ρυθμιστική διαδικασία είναι πιο αργή από ορισμένες διεθνείς, ιδίως από αυτή των Ηνωμένων Πολιτειών, γεγονός που κάνει την περιοχή να υστερεί.
Σε συνεργασία με την IQVIA, μια παγκόσμια εταιρεία δεδομένων υγείας, ανάλυσης και κλινικής έρευνας, η EFPIA δημοσιεύει επίσης ένα τριμηνιαίο δελτίο που αναλύει σε ποιον βαθμό τα νέα φάρμακα που εγκρίνονται στις ΗΠΑ εγκρίθηκαν ή θα εγκριθούν από άλλες διεθνείς ρυθμιστικές αρχές, συμπεριλαμβανομένου του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων και της κινεζικής NMPA.
Την περίοδο 2021-2025, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA) ενέκρινε 231 νέες δραστικές ουσίες, ενώ ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων των Ηνωμένων Πολιτειών (FDA) ενέκρινε 253. Η Κίνα ενέκρινε 296.
Μόνο ένα μικρό μέρος των φαρμάκων εγκρίνεται σε όλες τις περιοχές. Η έκθεση επισημαίνει ότι η Κίνα και οι ΗΠΑ διαθέτουν πολλά προϊόντα που δεν έχουν εγκριθεί αλλού, με νεότερα στοιχεία να δείχνουν ότι αυξάνεται ο αριθμός των προϊόντων που εγκρίνονται στις ΗΠΑ αλλά λείπουν από την Ευρώπη.
Από τα 526 φάρμακα που εγκρίθηκαν από τον αμερικανικό FDA την περίοδο 2016-2025, τα 193 (37%) δεν έχουν λάβει έγκριση από τον EMA.
«Ακόμη και με τις προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την απλούστευση των ρυθμιστικών διαδικασιών στην ΕΕ, τα στοιχεία δείχνουν ότι η Ευρώπη υστερεί σε ταχύτητα έγκρισης και είναι απίθανο να καλύψει τη διαφορά στο άμεσο μέλλον», προειδοποιεί η EFPIA.