Αιματολογικές εξετάσεις από 52 αστροναύτες δείχνουν ότι τα βακτήρια του εντέρου διασπούν περισσότερη πρωτεΐνη κατά την πτήση στο διάστημα. Τα ευρήματα μπορεί να αποδειχθούν χρήσιμα και για ασθενείς στη Γη.
Η δυσκοιλιότητα είναι ένα συχνό πρόβλημα για τους αστροναύτες. Ωστόσο, ο λόγος για τον οποίο τα έντερα επιβραδύνονται στο διάστημα παραμένει ασαφής.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Τώρα, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης, σε συνεργασία με τη NASA, λένε ότι εντόπισαν ενδείξεις στο αίμα των αστροναυτών που θα μπορούσαν να βοηθήσουν να εξηγηθεί τι συμβαίνει στο έντερο όταν το σώμα απομακρύνεται από τη Γη (πηγή στα Αγγλικά).
Οι ερευνητές ανέλυσαν δείγματα αίματος από 52 αστροναύτες που πέρασαν μήνες στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS). Τα ευρήματά τους υποδεικνύουν ότι οι αλλαγές στο έντερο ξεκινούν σχετικά σύντομα αφότου οι αστροναύτες βρεθούν στο διάστημα.
Μέσα σε λίγες εβδομάδες από την αναχώρησή τους από τη Γη, οι αστροναύτες εμφάνιζαν σημάδια ότι τα βακτήρια στο έντερό τους ζύμωναν περισσότερη πρωτεΐνη από το συνηθισμένο. Αυτή η αλλαγή συνεχίστηκε καθ’ όλη τη διάρκεια των αποστολών τους και εξαφανίστηκε μετά την επιστροφή τους στη Γη.
Τι συμβαίνει στο έντερο στο διάστημα;
Υπό φυσιολογικές συνθήκες, η τροφή κινείται μέσα στο πεπτικό σύστημα καθώς τα έντερα συσπώνται σε μια διαδικασία που ονομάζεται περισταλτισμός. Χωρίς βαρύτητα, όμως, οι ερευνητές υποψιάζονται ότι η τροφή μπορεί να κινείται πιο αργά μέσα στο έντερο.
Όταν η τροφή παραμένει περισσότερο χρόνο στο έντερο, τα βακτήρια μπορούν να εξαντλήσουν τις διαθέσιμες φυτικές ίνες και να αρχίσουν να διασπούν πρωτεΐνες. Αυτή η διαδικασία είναι γνωστή ως ζύμωση πρωτεϊνών.
Τα βακτήρια παράγουν μεταβολίτες, μικρά μόρια που μπορούν να περάσουν στην κυκλοφορία του αίματος και να ταξιδέψουν σε όλο το σώμα.
Οι ερευνητές λένε ότι η αύξηση της ζύμωσης πρωτεϊνών συνάδει με την υπόθεση ότι η μικροβαρύτητα επιβραδύνει την κίνηση της τροφής μέσα στο έντερο, γεγονός που μπορεί να συμβάλλει στη δυσκοιλιότητα.
Το έντερο και ο εγκέφαλος είναι συνδεδεμένα
Οι συνέπειες μπορεί να υπερβαίνουν την ίδια την πέψη.
Ορισμένοι από τους μεταβολίτες που παράγονται κατά τη ζύμωση πρωτεϊνών μπορούν να περάσουν στο αίμα και συνδέονται με επιδράσεις σε άλλα σημεία του σώματος. Οι ερευνητές ενδιαφέρονται ιδιαίτερα για τον λεγόμενο άξονα εντέρου-εγκεφάλου, τη διπλής κατεύθυνσης επικοινωνία ανάμεσα στο πεπτικό σύστημα και τον εγκέφαλο.
Προηγούμενες μελέτες έχουν συνδέσει ορισμένα προϊόντα της ζύμωσης πρωτεϊνών με επιπτώσεις στην υγεία, όπως μεταβολές στη διάθεση και μειωμένη ικανότητα συγκέντρωσης.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι η ζύμωση πρωτεϊνών δεν είναι ασυνήθιστο φαινόμενο και παρατηρείται και σε ανθρώπους στη Γη. Ωστόσο, τα σταθερά αυξημένα επίπεδα που καταγράφηκαν στους αστροναύτες δείχνουν ότι κάτι αλλάζει στο περιβάλλον του εντέρου κατά τη διάρκεια των διαστημικών ταξιδιών.
52 αστροναύτες, ένα σχετικά μεγάλο δείγμα
Τα ευρήματα είναι σημαντικά, καθώς οι μελέτες για τα διαστημικά ταξίδια βασίζονται συνήθως σε σχετικά μικρό αριθμό συμμετεχόντων. Η νέα ανάλυση συνδύασε δείγματα από τρεις διαφορετικές μελέτες με συνολικά 52 αστροναύτες, οι οποίοι συμμετείχαν σε διαφορετικές αποστολές σε βάθος αρκετών ετών.
Παρά τις διαφορές αυτές, οι ερευνητές εντόπισαν σταθερή αύξηση στους δείκτες της ζύμωσης πρωτεϊνών.
Η μελέτη χρησιμοποίησε μια λεγόμενη μη στοχευμένη μεταβολομική προσέγγιση. Αντί να αναζητούν ένα συγκεκριμένο σύνολο ουσιών, οι ερευνητές ανέλυσαν ένα ευρύ φάσμα μεταβολιτών στο αίμα και εντόπισαν μεταβολές που συνδέονται με το ταξίδι στο διάστημα.
Τι μπορεί να σημαίνει αυτό στη Γη
Τα ευρήματα ενδέχεται να αποκτήσουν ολοένα μεγαλύτερη σημασία, καθώς οι διαστημικές υπηρεσίες προετοιμάζονται για πιο μακρές αποστολές στη Σελήνη και, δυνητικά, στον Άρη.
Αν το έντερο επιβραδύνεται κατά τη διάρκεια παρατεταμένων διαστημικών ταξιδιών, οι αστροναύτες ίσως χρειαστούν μέτρα για να διατηρούν υγιή πέψη. Οι ερευνητές προτείνουν ότι η αύξηση των φυτικών ινών στη διατροφή, η χρήση πρεβιοτικών ή άλλες παρεμβάσεις που ενισχύουν την κινητικότητα του εντέρου θα μπορούσαν πιθανώς να βοηθήσουν.
Οι επιπτώσεις, όμως, ίσως δεν περιορίζονται στο διάστημα. Άνθρωποι που μένουν καθηλωμένοι στο κρεβάτι για μεγάλα χρονικά διαστήματα μπορεί επίσης να υποφέρουν από δυσκοιλιότητα. Σύμφωνα με τους ερευνητές, ο ίδιος συνδυασμός πιο αργής κινητικότητας του εντέρου και αυξημένης ζύμωσης πρωτεϊνών θα μπορούσε πιθανώς να συμβάλλει σε προβλήματα υγείας σε αυτούς τους ασθενείς.
Προς το παρόν, η μελέτη προσφέρει μια πιθανή εξήγηση για μία από τις λιγότερο θεαματικές προκλήσεις των διαστημικών ταξιδιών: όταν η βαρύτητα εξαφανίζεται, το έντερο επιβραδύνεται μαζί της.