Η δήλωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τη Δευτέρα έρχεται λίγες ημέρες αφότου ο Γάλλος Εμανουέλ Μακρόν και η Ιταλίδα Τζόρτζια Μελόνι τάχθηκαν υπέρ της επανέναρξης του διαλόγου με τη Μόσχα
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έθεσε δημοσίως την προοπτική απευθείας συνομιλιών με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, προειδοποιώντας παράλληλα ότι η αδιάκοπη εκστρατεία βομβαρδισμών της Μόσχας καθιστά μια τέτοια κίνηση αδύνατη σε αυτό το στάδιο.
"Εργαζόμαστε πολύ, πολύ σκληρά για την ειρήνη στην Ουκρανία", δήλωσε το απόγευμα της Δευτέρας η Πάουλα Πίνιο, η επικεφαλής εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
"Η ειρήνη στην Ουκρανία εξαρτάται από ένα μόνο πρόσωπο. Το πρόσωπο αυτό είναι, όπως γνωρίζετε πολύ καλά, ο πρόεδρος Πούτιν. Επομένως, προφανώς, κάποια στιγμή θα πρέπει να υπάρξουν συνομιλίες και με τον Πρόεδρο Πούτιν. Εν τω μεταξύ, γίνεται πολλή δουλειά", συνέχισε η Πίνιο.
"Δυστυχώς, δεν βλέπουμε κανένα σημάδι (από) τον Πρόεδρο Πούτιν να συμμετέχει σε τέτοιες συνομιλίες, οπότε δεν έχουμε φτάσει ακόμη εκεί, αλλά, κάποια στιγμή, θα ελπίζαμε πράγματι ότι θα υπάρξουν τέτοιες συνομιλίες που θα οδηγήσουν τελικά στην ειρήνη στην Ουκρανία".
Ερωτηθείς εάν η πρόεδρος της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν θα πρέπει να είναι εκείνη που θα σηκώσει το τηλέφωνο, η Πίνιο αρνήθηκε να "κάνει εικασίες για το πότε, το αν και το ποιος" και κάλεσε τον Πούτιν να συμφωνήσει σε μια πρόσωπο με πρόσωπο συνάντηση με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, την οποία ο Ρώσος ηγέτης έχει επανειλημμένα αρνηθεί να πραγματοποιήσει.
"Αυτό δεν οφείλεται στον πρόεδρο Ζελένσκι, ο οποίος έχει πει πολύ συχνά ότι είναι έτοιμος γι' αυτό", δήλωσε η Πίνιο. "Δεν έχουμε φτάσει ακόμη εκεί", επανέλαβε. "Μακάρι να είχαμε φτάσει εκεί".
Τα σχόλια αντιπροσωπεύουν μια σημαντική αλλαγή στην πολιτική της Επιτροπής, η οποία μέχρι τώρα ήταν σταθερά επικεντρωμένη στη διπλωματική απομόνωση και την οικονομική επιβολή κυρώσεων στο Κρεμλίνο για την πλήρους κλίμακας εισβολή στην Ουκρανία και τις υβριδικές επιθέσεις εναντίον της Ευρώπης.
Η αλλαγή στον τόνο έρχεται λίγες ημέρες αφότου ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν φιλοξένησε μια συνάντηση του "Συνασπισμού των Προθύμων" στο Παρίσι και δήλωσε ότι η αποκατάσταση του διαλόγου με τον Πούτιν θα πρέπει να γίνει "το συντομότερο δυνατό".
Ο Μακρόν είχε προηγουμένως υποστηρίξει ότι η απευθείας συνομιλία με τον Πούτιν θα ήταν "χρήσιμη" για να αποφευχθεί η εξάρτηση από τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες επί του παρόντος ενεργούν ως μοναδικός διαμεσολαβητής.
Την Παρασκευή, η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι υποστήριξε την πρόταση του Μακρόν.
"Νομίζω ότι ο Μακρόν έχει δίκιο σε αυτό το θέμα. Πιστεύω ότι έχει έρθει η ώρα να μιλήσει και η Ευρώπη με τη Ρωσία", δήλωσε η Μελόνι στους δημοσιογράφους. "Διότι αν η Ευρώπη αποφασίσει να συμμετάσχει σε αυτή τη φάση των διαπραγματεύσεων μιλώντας μόνο με τη μία από τις δύο πλευρές, φοβάμαι ότι στο τέλος η θετική συμβολή που μπορεί να έχει θα είναι περιορισμένη".
Η Μελόνι πρότεινε στην ΕΕ να διορίσει έναν ειδικό απεσταλμένο που θα ηγηθεί της συζήτησης εκ μέρους και των 27 κρατών μελών. Δεν πρότεινε όμως κάποιο συγκεκριμένο όνομα.
"Αν κάνουμε το λάθος να αποφασίσουμε, αφενός, να ξαναρχίσουμε τον διάλογο με τη Ρωσία και, αφετέρου, να προχωρήσουμε με ανοργάνωτο τρόπο, θα κάνουμε χάρη στον Πούτιν", δήλωσε η Μελόνι στην παραδοσιακή συνέντευξη Τύπου για την Πρωτοχρονιά.
"Είχαμε αυτό το πρόβλημα από την αρχή. Πάρα πολλές φωνές που μιλούν, πάρα πολλά σχήματα".
Αν και δεν είναι εντελώς νέα, η ιδέα να μιλήσει κανείς απευθείας με τον Πούτιν έχει κερδίσει έδαφος στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων που προωθούνται από τις ΗΠΑ, γεγονός που έχει αφήσει κατά καιρούς τις ευρωπαϊκές χώρες στο περιθώριο και να αγωνίζονται για μια θέση στο τραπέζι.
Τις τελευταίες εβδομάδες, οι Ευρωπαίοι ενέτειναν την εμπλοκή τους με την Ουάσινγκτον για να συντάξουν ένα κοινό σύνολο εγγυήσεων ασφαλείας για τη μεταπολεμική Ουκρανία. Ωστόσο, εξακολουθεί να είναι ο Λευκός Οίκος αυτός που μιλάει με το Κρεμλίνο και λαμβάνει τη συμβολή του.
Η αναζωογόνηση του διαλόγου με τη Ρωσία, που έχει σε μεγάλο βαθμό διακοπεί από τον Φεβρουάριο του 2022, παραμένει εξαιρετικά αμφιλεγόμενη σε όλο το μπλοκ, δεδομένης της συνεχιζόμενης βιαιότητας του πολέμου.
Την περασμένη εβδομάδα, οι Ευρωπαίοι εξέφρασαν ομόφωνα την οργή τους για την απόφαση της Μόσχας να εκτοξεύσει τον ενδιάμεσου βεληνεκούς υπερηχητικό βαλλιστικό πύραυλο Oreshnik με στόχο κρίσιμες υποδομές στο Λβιβ της δυτικής Ουκρανίας, περίπου 60 χιλιόμετρα από τα σύνορα με την ΕΕ και το ΝΑΤΟ.
"Ο Πούτιν δεν θέλει την ειρήνη", δήλωσε η Ύπατη Εκπρόσωπος Κάγια Κάλλας. "Η απάντηση της Ρωσίας στη διπλωματία είναι περισσότεροι πύραυλοι και καταστροφή. Αυτό το θανατηφόρο μοτίβο των επαναλαμβανόμενων μεγάλων ρωσικών χτυπημάτων θα επαναληφθεί μέχρι να βοηθήσουμε την Ουκρανία να το σπάσει".
Οι μόνοι ηγέτες της ΕΕ που διατηρούν ανοιχτή επικοινωνία με τον Πούτιν είναι ο Βίκτορ Όρμπαν της Ουγγαρίας και ο Ρόμπερτ Φίτσο της Σλοβακίας, αμφότεροι ηχηροί επικριτές της ευρωπαϊκής βοήθειας προς το Κίεβο.