Ο Ευρωπαίος Επίτροπος Ενέργειας και Στέγασης, Νταν Γιόργκενσεν, δήλωσε ότι τα έργα αυτά θα ανοίξουν τον δρόμο για «καθαρή και φθηνή ενέργεια για τους καταναλωτές»
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε χρηματοδότηση ύψους 650 εκατ. ευρώ για 14 διασυνοριακά έργα ηλεκτρισμού και υδρογόνου, στο πλαίσιο του σχεδίου της για τον εκσυγχρονισμό των γερασμένων δικτύων και τη μεγιστοποίηση της χρήσης καθαρής ενέργειας.
Η Ισπανία θα λάβει 180 εκατ. ευρώ, ενώ η Πολωνία, η Εσθονία, η Λετονία και η Λιθουανία συνολικά 112 εκατ. ευρώ. Ένα ακόμη διασυνοριακό έργο μεταξύ Ρουμανίας και Βουλγαρίας θα χρηματοδοτηθεί με 103 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για τα τρία μεγαλύτερα έργα που επωφελούνται από την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση για υποδομές ηλεκτρικής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των «έξυπνων» δικτύων, σύμφωνα με την Επιτροπή.
Στη λίστα των δικαιούχων περιλαμβάνονται επίσης η Αυστρία (1 εκατ. ευρώ), το διασυνοριακό έργο Ελλάδας–Αιγύπτου (9 εκατ. ευρώ) και η Σλοβακία (62 εκατ. ευρώ), για παρεμβάσεις αναβάθμισης των ηλεκτρικών υποδομών.
Μέσω του Μηχανισμού «Συνδέοντας την Ευρώπη» (Connecting Europe Facility – CEF), τα κονδύλια θα στηρίξουν έργα δικτύων και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ενισχύοντας την ηλιακή και την αιολική παραγωγή, στο πλαίσιο της πρόσφατης πρωτοβουλίας της Επιτροπής για τον εκσυγχρονισμό των ηλεκτρικών δικτύων και την προώθηση της διασυνοριακής συνεργασίας.
Σύμφωνα με τον κλάδο της ενέργειας, τα παλαιωμένα δίκτυα συχνά δεν διαθέτουν την απαραίτητη ευελιξία, χωρητικότητα και ψηφιακούς ελέγχους για να διαχειριστούν την παραγωγή από αιολικά και φωτοβολταϊκά πάρκα, οδηγώντας σε συμφόρηση και περικοπές ισχύος, με αποτέλεσμα να χάνεται ηλεκτρική ενέργεια μηδενικών εκπομπών άνθρακα.
Ο κλάδος προειδοποιεί ότι χωρίς σημαντικές αναβαθμίσεις –όπως επέκταση των γραμμών μεταφοράς, «έξυπνα» συστήματα ελέγχου και αποθήκευση ενέργειας– τα δίκτυα κινδυνεύουν να μετατραπούν σε «στενό λαιμό μπουκαλιού», καθιστώντας την αφθονία καθαρής ενέργειας λειτουργικό και οικονομικό βάρος αντί για κλιματική λύση.
Στην Ισπανία, η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση θα κατευθυνθεί στην ανάπτυξη του υδροηλεκτρικού σταθμού Aguayo, με στόχο παραγωγή 9–10 GW έως το 2027, ποσότητα επαρκή για την ηλεκτροδότηση περίπου 7,5 έως 12 εκατομμυρίων νοικοκυριών.
Το διασυνοριακό έργο Πολωνίας, Εσθονίας, Λετονίας και Λιθουανίας αποσκοπεί στην ενίσχυση της συνεργασίας στη Βαλτική, μέσω της ευθυγράμμισης των υποδομών τους, ένα εγχείρημα κρίσιμης σημασίας λόγω της γεωγραφικής τους εγγύτητας με τη Ρωσία, όπως σημειώνει η Επιτροπή.
Για τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία, βασικοί στόχοι είναι ο εκσυγχρονισμός των ηλεκτρικών υποδομών ώστε να πληρούν τα πρότυπα «έξυπνων» δικτύων τόσο στη διανομή όσο και στη μεταφορά, καθώς και η αύξηση της περιφερειακής διασυνδεσιμότητας.
Ο Ευρωπαίος Επίτροπος Ενέργειας και Στέγασης, Νταν Γιόργκενσεν, δήλωσε ότι τα έργα αυτά θα ανοίξουν τον δρόμο για «καθαρή και φθηνή ενέργεια για τους καταναλωτές», ενισχύοντας την ενεργειακή κυριαρχία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. «Τα έργα που στηρίζουμε χρηματοδοτικά θα ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα και την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, φέρνοντάς μας σταθερά πιο κοντά στην ανεξαρτησία», ανέφερε.
Υποδομές υδρογόνου
Στον τομέα του υδρογόνου, η Γερμανία βρίσκεται στην κορυφή της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης. Έργο αποθήκευσης υδρογόνου υπό την ηγεσία της Gronau-Epe REW αναμένεται να λάβει 120,11 εκατ. ευρώ, ενώ τερματικός σταθμός υδρογόνου με επικεφαλής την Uniper Green Wilhelmshaven θα χρηματοδοτηθεί με 10,63 εκατ. ευρώ.
Στην Ολλανδία, ο τερματικός σταθμός υδρογόνου ACE στο λιμάνι του Ρότερνταμ θα λάβει 25,62 εκατ. ευρώ. Το έργο αναπτύσσεται από τον διαχειριστή δικτύου φυσικού αερίου Gasunie, σε συνεργασία με ενεργειακούς ομίλους όπως η HES International και η Vopak, με στόχο την παραλαβή, αποθήκευση και μετατροπή αμμωνίας σε υδρογόνο για βιομηχανική χρήση.
Αυστρία, Βουλγαρία, Γαλλία και Σλοβακία περιλαμβάνονται επίσης στους αποδέκτες χρηματοδότησης για έργα υδρογόνου.
Τον Νοέμβριο του 2025, τουλάχιστον 100 έργα υποδομών υδρογόνου κρίθηκαν επιλέξιμα για ευρωπαϊκή χρηματοδότηση στο πλαίσιο της νομοθεσίας για την ανάπτυξη διασυνοριακών ενεργειακών υποδομών. Επικριτές υποστήριξαν ότι πάνω από το 90% των προτάσεων προήλθε από διαχειριστές δικτύων φυσικού αερίου, γεγονός που, όπως σημειώνουν, έρχεται σε αντίθεση με την αναθεώρηση του 2022, η οποία στόχευε στην ευθυγράμμιση των ενεργειακών και κλιματικών στόχων της ΕΕ των 27.
Σύμφωνα με τη νομοθεσία της ΕΕ για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, η Ένωση έχει θέσει στόχο την παραγωγή 10 εκατ. τόνων υδρογόνου έως το 2030 και την εισαγωγή επιπλέον 10 εκατ. τόνων.
Η επόμενη πρόσκληση υποβολής προτάσεων για ενεργειακές υποδομές στο πλαίσιο του CEF έχει προγραμματιστεί για την περίοδο Απριλίου–Ιουνίου.