Πιέσεις από την ενεργειακή κρίση και σφοδρές αντιδράσεις από Ουγγαρία και Σλοβακία
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανέβαλε την παρουσίαση μιας πολυαναμενόμενης πρότασης για τη μόνιμη απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή συνεχίζει να προκαλεί αναταράξεις στις ενεργειακές αγορές και να διατηρεί την τιμή του Brent πάνω από τα 100 δολάρια.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η εξέλιξη έρχεται εν μέσω έντονης αντιπαράθεσης με την Ουγγαρία και τη Σλοβακία, τα μόνα δύο κράτη-μέλη που εξακολουθούν να αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο, σχετικά με τον αγωγό Ντρούζμπα της σοβιετικής εποχής.
Η νομοθετική πρόταση, η οποία αποτελεί μέρος του οδικού χάρτη REPowerEU, είχε προγραμματιστεί προσωρινά να παρουσιαστεί στις 15 Απριλίου, ωστόσο η ημερομηνία αφαιρέθηκε πλέον από το ημερολόγιο.
«Δεν έχω νέα ημερομηνία να σας δώσω», δήλωσε το πρωί της Τρίτης η εκπρόσωπος της Επιτροπής για θέματα ενέργειας, Άννα-Κάισα Ίτκονεν.
«Αυτό που μπορώ να σας διαβεβαιώσω είναι ότι παραμένουμε προσηλωμένοι στην κατάθεση αυτής της πρότασης», πρόσθεσε.
Η αναβολή επηρεάζεται από τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα στο Ιράν, τα οποία έχουν αναστατώσει τις ενεργειακές αγορές και έχουν οδηγήσει στο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, μιας ζωτικής σημασίας θαλάσσιας διόδου που μέχρι πρότινος μετέφερε καθημερινά το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Τη Δευτέρα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έκανε λόγο για «παραγωγικές συνομιλίες» με το Ιράν με στόχο τον τερματισμό του πολέμου, ανακοίνωση που διαψεύστηκε άμεσα από την Τεχεράνη. Ωστόσο, τα λόγια του Τραμπ συνέβαλαν στη μείωση της τιμής του Brent από τα 112 στα 102 δολάρια ανά βαρέλι.
Σε μια προσπάθεια να κατευνάσουν τις ανήσυχες αγορές, οι ΗΠΑ χαλάρωσαν τις κυρώσεις στο ρωσικό πετρέλαιο, προκαλώντας αγανάκτηση και απογοήτευση στους Ευρωπαίους.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επέμεινε ότι η αλλαγή στο χρονοδιάγραμμα δεν συνεπάγεται αλλαγή πολιτικής.
«Η πρόταση θα κατατεθεί», δήλωσε η Ίτκονεν.
Επικαλούμενη τα λόγια της προέδρου της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η εκπρόσωπος προειδοποίησε ότι η επιστροφή στα ρωσικά ορυκτά καύσιμα μετά το τέλος του πολέμου στην Ουκρανία θα αποτελούσε «στρατηγικό λάθος».
Αντιδράσεις Ουγγαρίας – Σλοβακίας
Η ΕΕ είχε προηγουμένως απαγορεύσει το ρωσικό πετρέλαιο στο πλαίσιο του παραδοσιακού καθεστώτος κυρώσεων, το οποίο πρέπει να ανανεώνεται κάθε έξι μήνες με ομοφωνία. Η Ουγγαρία και η Σλοβακία απολαμβάνουν εξαίρεση αόριστης διάρκειας από τις κυρώσεις αυτές, που τους επιτρέπει να συνεχίζουν τις αγορές.
Η υπό εξέταση –και πλέον καθυστερημένη– νομοθεσία θεωρείται ζήτημα ενέργειας και όχι εξωτερικής πολιτικής, γεγονός που σημαίνει ότι απαιτείται μόνο ειδική πλειοψηφία για την έγκρισή της. Οι Βρυξέλλες εκτιμούν ότι η μόνιμη απαγόρευση θα αποτρέψει μελλοντικά βέτο και θα κλείσει τα εναπομείναντα «παραθυράκια».
Στο πλαίσιο του REPowerEU, η ΕΕ έχει ήδη απαγορεύσει τις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου: το υγροποιημένο φυσικό αέριο έως το τέλος του 2026 και το αέριο μέσω αγωγών έως το φθινόπωρο του 2027.
Η Ουγγαρία και η Σλοβακία έχουν ήδη προσφύγει νομικά κατά της απαγόρευσης του φυσικού αερίου και έχουν απειλήσει ότι θα πράξουν το ίδιο εάν προχωρήσει και η πρόταση για το πετρέλαιο.
Οι δύο περίκλειστες χώρες βρίσκονται επί του παρόντος σε έντονη διαμάχη με την Ουκρανία για τον αγωγό Ντρούζμπα, ο οποίος μεταφέρει φθηνό ρωσικό αργό μέσω ουκρανικού εδάφους προς την Κεντρική Ευρώπη.
Το Κίεβο υποστηρίζει ότι οι υποδομές υπέστησαν σοβαρές ζημιές από τη Μόσχα στα τέλη Ιανουαρίου και ότι απαιτούνται επισκευές πριν μπορέσει να επανεκκινήσει η διέλευση.
Ωστόσο, η Βουδαπέστη και η Μπρατισλάβα αμφισβητούν αυτόν τον ισχυρισμό, υποστηρίζοντας ότι ο αγωγός παραμένει σκόπιμα κλειστός για «πολιτικούς λόγους» ενόψει των ουγγρικών εκλογών στις 12 Απριλίου.
Η διαμάχη για τον Ντρούζμπα έχει παραλύσει δάνειο ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ προς την Ουκρανία.