Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προέτρεψε τους υπουργούς Οικονομικών της ΕΕ να διατηρήσουν τα μέτρα ανακούφισης από την ενέργεια βραχυπρόθεσμα, παραμένοντας παράλληλα σε τροχιά υλοποίησης των στόχων απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές.
Οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξετάζουν το ενδεχόμενο να περιορίσουν τις τιμές του πετρελαίου ή να φορολογήσουν τα έκτακτα κέρδη, καθώς σταθμίζουν μια συντονισμένη απάντηση στην αύξηση του ενεργειακού κόστους, εν μέσω της εκτίναξης των τιμών του φυσικού αερίου και του πετρελαίου λόγω του πολέμου στο Ιράν.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι περαιτέρω αιχμές των τιμών θα μπορούσαν να επαναλάβουν την ενεργειακή κρίση του 2022.
Αξιωματούχοι της ΕΕ επιμένουν ότι το μπλοκ είναι καλύτερα προετοιμασμένο από ό,τι το 2022, όταν η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία προκάλεσε σοβαρές ενεργειακές ελλείψεις. Επισημαίνουν την αυξημένη εγχώρια παραγωγή καθαρής ενέργειας και τις ισχυρότερες υποδομές.
Ωστόσο, η αβεβαιότητα παραμένει υψηλή λόγω της απρόβλεπτης διάρκειας της σύγκρουσης. Οι αξιωματούχοι προειδοποιούν επίσης ότι τα "περιθώρια οικονομικών ελιγμών της ΕΕ είναι πιο περιορισμένα από ό,τι στο παρελθόν", καθώς οι αμυντικές δαπάνες έχουν αυξηθεί.
Παρά τις προσπάθειες διαφοροποίησης των προμηθειών από το 2022, η Ευρώπη παραμένει εκτεθειμένη σε παγκόσμιους κλυδωνισμούς και πρέπει να είναι έτοιμη για νέα αστάθεια, ακόμη και αν η κατάσταση υπολείπεται μιας κρίσης πλήρους κλίμακας, δήλωσαν οι αξιωματούχοι.
Μιλώντας μετά από υπουργική συνάντηση στις Βρυξέλλες την Πέμπτη, ο Επίτροπος Οικονομίας, Βάλντις Ντομπροφσκις, δήλωσε ότι η «κλίμακα, η σοβαρότητα και ο αντίκτυπος» του πολέμου έχουν ενταθεί τις τελευταίες δύο εβδομάδες.
Πιερρακάκης: «Ισορροπία και υπευθυνότητα»
Την ανάγκη οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να κινηθούν με «ισορροπία και υπευθυνότητα» απέναντι στις οικονομικές επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή, υπογράμμισε ο πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, επισημαίνοντας ότι τα μέτρα στήριξης θα πρέπει να είναι «στοχευμένα, προσωρινά και να δίνουν προτεραιότητα στα πιο ευάλωτα νοικοκυριά και επιχειρήσεις».
«Οι επιλογές μας πρέπει να αντανακλούν ισορροπία και υπευθυνότητα», ανέφερε ο υπουργός Οικονομικών μετά την τηλεδιάσκεψη του Eurogroup, προσθέτοντας ότι «τα μέτρα που λαμβάνονται αυτή την περίοδο πρέπει να είναι στοχευμένα, δίκαια και αποτελεσματικά, με προτεραιότητα στα πιο ευάλωτα νοικοκυριά και επιχειρήσεις». Όπως σημείωσε, οι παρεμβάσεις θα πρέπει να εφαρμοστούν άμεσα, αλλά και να παραμείνουν προσωρινά, ώστε να αντιμετωπιστεί η κρίση χωρίς να δημιουργηθούν «νέα, μεγαλύτερα προβλήματα στο μέλλον».
Αναφέρθηκε στο κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ και στις επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές, οι οποίες έχουν ωθήσει το αργό τύπου Brent πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι και έχουν ανεβάσει τις τιμές του φυσικού αερίου.
«Το βασικό ζήτημα είναι η διάρκεια και η ένταση της κρίσης, καθώς αυτά θα καθορίσουν την κλίμακα του ενεργειακού σοκ (...) Η κοινή μας ελπίδα είναι η αποκλιμάκωση και η αποφυγή μεγάλων διαταραχών στις ενεργειακές υποδομές», δήλωσε ο πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης.
Τέλος, ο Πρόεδρος του Eurogroup ανέφερε ότι οι υπουργοί συζήτησαν για τις διεθνείς οικονομικές εξελίξεις ενόψει των συνεδριάσεων ΔΝΤ και G7, κάνοντας λόγο για μια περίοδο βαθιών αλλαγών στην παγκόσμια οικονομία, με φόντο τις γεωπολιτικές εντάσεις, τις μεταβολές στο εμπόριο, τις συναλλαγματικές ισοτιμίες και τις διεθνείς οικονομικές ισορροπίες.
Το σημερινό Eurogroup, πραγματοποιήθηκε μέσω τηλεδιάσκεψης αντί της προγραμματισμένης συνεδρίασης στην Κύπρο, η οποία ματαιώθηκε λόγω των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή. Στη συζήτηση συμμετείχε επίσης ο εκτελεστικός διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, Φατίχ Μπιρόλ, ο οποίος ενημέρωσε τους υπουργούς για τις τελευταίες εξελίξεις στις αγορές ενέργειας.
Ο Πιερ Γκραμένια, διευθύνων σύμβουλος του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας, προειδοποίησε ότι «ακόμη και αν η σύγκρουση έληγε αύριο, οι συνέπειες θα μας απασχολούσαν για μεγάλο χρονικό διάστημα».
Υπό συζήτηση η εργαλειοθήκη της ΕΕ για την αντιμετώπιση της αύξησης των τιμών
Οι υπουργοί συζήτησαν πιθανά συντονισμένα μέτρα με βάση σημείωμα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με ημερομηνία 26 Μαρτίου, το οποίο είδε το Euronews, παρουσία του επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας Φατίχ Μπιρόλ, ο οποίος έχει προειδοποιήσει για μια ενεργειακή κρίση πιο σοβαρή από τη δεκαετία του 1970.
Καθώς αξιολογείται ο μακροπρόθεσμος αντίκτυπος της σύγκρουσης με το Ιράν, η Επιτροπή προτρέπει τα κράτη μέλη να επιταχύνουν τη στροφή προς την καθαρή ενέργεια. Η Ισπανία και η Πορτογαλία αναφέρονται ως παραδείγματα λόγω της μικρότερης έκθεσής τους στη μεταβλητότητα των τιμών που συνδέονται με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Σύμφωνα με το σημείωμα, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αντιπροσωπεύουν περίπου το 48% του μείγματος ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ το 2025, από 36% το 2021, με κινητήρια δύναμη την αιολική και την ηλιακή ενέργεια. Κατά την ίδια περίοδο, τα ορυκτά καύσιμα μειώθηκαν από 34% σε 26%.
"Η ενεργειακή μετάβαση της Ευρώπης αποτελεί στρατηγικό στόχο και καμία βραχυπρόθεσμη κρίση δεν θα μας εκτρέψει από αυτόν", δήλωσε ο Dombrovskis.
Η Επιτροπή καλεί επίσης τα κράτη μέλη να περιορίσουν τη ζήτηση φυσικού αερίου και πετρελαίου, απηχώντας μια προειδοποίηση του ΙΕΑ που εκδόθηκε στις 20 Μαρτίου, μια ημέρα μετά την ανακοίνωση από τους ηγέτες της ΕΕ "στοχευμένων και προσωρινών" μέτρων για την ελάφρυνση των τιμών της ενέργειας.
Οι Βρυξέλλες τόνισαν ότι τα μέτρα αυτά θα πρέπει να παραμείνουν βραχυπρόθεσμα και προσιτά για να αποφευχθεί η μακροπρόθεσμη δημοσιονομική επιβάρυνση.
Το σημείωμα συνιστά επίσης στοχευμένη στήριξη για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις που πλήττονται περισσότερο, αντί για ευρείες επιδοτήσεις που ενέχουν τον κίνδυνο να στρεβλώσουν τις αγορές και να τεντώσουν τα δημόσια οικονομικά.
Για να αποφευχθεί η επανάληψη των κατακερματισμένων εθνικών αντιδράσεων που παρατηρήθηκαν σε προηγούμενες κρίσεις, η Επιτροπή πιέζει για συντονισμό σε επίπεδο ΕΕ, ο οποίος θα χρηματοδοτείται από υφιστάμενα εργαλεία όπως τα έσοδα από την αγορά άνθρακα ή έκτακτους φόρους και όχι από νέο δανεισμό.
Τις προσεχείς εβδομάδες, η Επιτροπή αναμένεται να προτείνει χαμηλότερους φορολογικούς συντελεστές για την ηλεκτρική ενέργεια και μέτρα για να διασφαλίσει ότι η ηλεκτρική ενέργεια φορολογείται λιγότερο βαριά από τα ορυκτά καύσιμα. Θα περιγράψει επίσης σχέδια για τον εκσυγχρονισμό της αγοράς άνθρακα της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των επικαιροποιήσεων των κριτηρίων αναφοράς για την ελεύθερη κατανομή και ενός ισχυρότερου αποθεματικού σταθερότητας της αγοράς για τον περιορισμό της αστάθειας των τιμών.