Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ζητά ταχεία επαναπροσέγγιση – Τέλος 16 ετών διακυβέρνησης Όρμπαν και προσδοκίες για ευρωπαϊκή «επιστροφή» της Βουδαπέστης
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, κάλεσε για «ταχεία» πρόοδο στην αποκατάσταση των σχέσεων μεταξύ Βρυξελλών και Βουδαπέστης, μετά τη νίκη του Πέτερ Μαγιάρ, η οποία έβαλε τέλος στα 16 χρόνια εξουσίας του Βίκτορ Όρμπαν.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Με την καταμέτρηση των περισσότερων ψήφων να έχει ολοκληρωθεί, ο Μαγιάρ και το κόμμα του, Τίσα, οδεύουν προς μια υπερπλειοψηφία στο ουγγρικό κοινοβούλιο, την οποία θα χρειαστεί για να ανατρέψει τις εκτεταμένες μεταρρυθμίσεις που εφάρμοσε ο απερχόμενος πρωθυπουργός στο πλαίσιο της αυτοαποκαλούμενης «ανελεύθερης δημοκρατίας» του.
«Σήμερα, η Ευρώπη είναι ουγγρική, χωρίς καμία αμφιβολία. Ο λαός της Ουγγαρίας μίλησε και ανέκτησε την ευρωπαϊκή του πορεία. Πρόκειται για μια νίκη των θεμελιωδών ελευθεριών», δήλωσε η φον ντερ Λάιεν τη Δευτέρα το απόγευμα, χαιρετίζοντας το αποτέλεσμα.
«Με αυτό το αποτέλεσμα, η Ένωσή μας είναι ισχυρότερη και πιο ενωμένη. Ήταν μια εξαιρετική βραδιά χθες. Φυσικά, θα ξεκινήσουμε να εργαζόμαστε με την κυβέρνηση το συντομότερο δυνατό (…) για να επιτύχουμε γρήγορη και καθυστερημένη πρόοδο προς όφελος των πολιτών», πρόσθεσε.
«Υπάρχει πολλή δουλειά να γίνει, καθώς η Ουγγαρία επιστρέφει στην ευρωπαϊκή πορεία».
Η πρόεδρος της Επιτροπής ανέφερε ότι οι επαφές μεταξύ Βρυξελλών και Βουδαπέστης θα ξεκινήσουν «άμεσα», ωστόσο η κύρια φάση της επαναπροσέγγισης θα πρέπει να περιμένει έως ότου ο Μαγιάρ αναλάβει επισήμως τα καθήκοντά του, κάτι που αναμένεται να συμβεί στα μέσα Μαΐου.
Η φον ντερ Λάιεν και ο Μαγιάρ ανήκουν στην ίδια πολιτική οικογένεια, το κεντροδεξιό Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, ωστόσο ο Ούγγρος πολιτικός κράτησε αποστάσεις από την πρόεδρο της Επιτροπής κατά τη διάρκεια της προεκλογικής του εκστρατείας, προκειμένου να αποφύγει επιθέσεις από το στρατόπεδο του Όρμπαν.
Στην ομιλία νίκης του, ο Μαγιάρ δεσμεύτηκε να σπάσει την επιρροή της Ρωσίας στη χώρα και να επαναφέρει την Ουγγαρία στον ευρωπαϊκό κορμό. Ζήτησε επίσης από αρκετούς υψηλόβαθμους αξιωματούχους, τους οποίους χαρακτήρισε «μαριονέτες του Όρμπαν», να αποχωρήσουν άμεσα από τις θέσεις τους.
«Η Ουγγαρία θα γίνει ξανά ένας ισχυρός σύμμαχος που εκπροσωπεί τα ουγγρικά συμφέροντα, γιατί η θέση της χώρας μας είναι στην Ευρώπη», δήλωσε.
Όπως ανακοίνωσε, οι Βρυξέλλες θα αποτελέσουν τον τρίτο του σταθμό μετά τη Βαρσοβία και τη Βιέννη.
«Μπορείτε ήδη να δείτε ότι είναι πολύ σαφής ως προς την ευρωπαϊκή πορεία», σχολίασε η φον ντερ Λάιεν.
Εστίαση στα κονδύλια
Η επανεκκίνηση των σχέσεων στοχεύει να γυρίσει σελίδα μετά την ταραχώδη διακυβέρνηση του Όρμπαν, η οποία αναδιαμόρφωσε ριζικά τη θέση της Ουγγαρίας στο μπλοκ των 27 κρατών-μελών.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διατηρεί παγωμένα περίπου 17 δισεκατομμύρια ευρώ από τα ταμεία συνοχής και το Ταμείο Ανάκαμψης λόγω σειράς νομικών διαφορών με τη Βουδαπέστη, που αφορούν το κράτος δικαίου, την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης, την ακαδημαϊκή ελευθερία, το άσυλο και τα δικαιώματα των ΛΟΑΤΚΙ+.
Παράλληλα, η Ουγγαρία στερείται 1 εκατομμύριο ευρώ ημερησίως από ευρωπαϊκά κονδύλια, επειδή αρνείται να άρει τους μακροχρόνιους περιορισμούς στις διαδικασίες ασύλου.
Ξεχωριστά, η Βουδαπέστη αναμένει το «πράσινο φως» της Επιτροπής για το αμυντικό σχέδιο ύψους 16 δισεκατομμυρίων ευρώ στο πλαίσιο του προγράμματος SAFE, που βασίζεται σε δανεισμό.
Για τον Μαγιάρ, η αποδέσμευση των ευρωπαϊκών κονδυλίων αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα. Ο ίδιος θεωρεί ότι η υπερπλειοψηφία θα του επιτρέψει να περάσει τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις και να ικανοποιήσει τα κριτήρια που έχει θέσει η Επιτροπή ως προϋπόθεση για την αποδέσμευση των χρημάτων.
«Θα φέρουμε πίσω τα ευρωπαϊκά κονδύλια που ανήκουν στον ουγγρικό λαό», δήλωσε στην ομιλία νίκης του, μπροστά σε υποστηρικτές που κρατούσαν ευρωπαϊκές σημαίες.
Τη Δευτέρα, η φον ντερ Λάιεν εξέφρασε την ελπίδα ότι ο Μαγιάρ θα τηρήσει τις «δημόσιες δεσμεύσεις» του και άπλωσε χέρι συνεργασίας για την επίλυση του δύσκολου αυτού ζητήματος.
«Για μένα είναι πολύ σημαντικό να εργαστούμε εντατικά με τη νέα ουγγρική κυβέρνηση για τα κονδύλια (και τις μεταρρυθμίσεις) που πρέπει να υλοποιηθούν», δήλωσε.
«Γιατί ο ουγγρικός λαός το αξίζει».
Το σενάριο αυτό θυμίζει τη νίκη του Πολωνού πρωθυπουργού Ντόναλντ Τουσκ στα τέλη του 2023, η οποία οδήγησε αργότερα στην αποδέσμευση 137 δισεκατομμυρίων ευρώ από ευρωπαϊκά κονδύλια.
Μακρύς κατάλογος εκκρεμοτήτων
Παρότι ο Μαγιάρ δίνει προτεραιότητα στα παγωμένα κονδύλια, η ατζέντα που αφήνει πίσω του ο Όρμπαν περιλαμβάνει πολλά ακόμη ανοιχτά μέτωπα.
Τα υπόλοιπα κράτη-μέλη αναμένουν από τον νέο πρωθυπουργό να άρει άμεσα το αμφιλεγόμενο βέτο του Όρμπαν στο δάνειο ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ προς την Ουκρανία. Το μπλοκάρισμα αυτό έχει εξοργίσει άλλους ηγέτες, που το θεωρούν κατάφωρη παραβίαση της αρχής της ειλικρινούς συνεργασίας.
Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, ο Όρμπαν είχε συνδέσει την έγκρισή του με την επανέναρξη των παραδόσεων πετρελαίου μέσω του αγωγού Ντρούζμπα, υποστηρίζοντας ότι ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι τον κρατούσε σκόπιμα κλειστό για να επηρεάσει τις εκλογές. Η Ουγγαρία, μαζί με τη Σλοβακία, μπλοκάρει για τον ίδιο λόγο και το 20ό πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας.
Ο Ζελένσκι δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι η επισκευή του Ντρούζμπα θα ολοκληρωθεί «την άνοιξη» και ότι η ευθύνη για τον εφοδιασμό θα ανήκει «στους Ευρωπαίους».
Δεν είναι σαφές αν ο Μαγιάρ σκοπεύει να διατηρήσει τον όρο του Όρμπαν ως αντάλλαγμα για την έγκριση.
Οι διπλωμάτες επιθυμούν την ταχεία εκταμίευση του δανείου, ώστε να προστατευθεί η Ουκρανία από επώδυνες περικοπές στον προϋπολογισμό της εν μέσω πολέμου, καθώς και την εφαρμογή των κυρώσεων για να μειωθούν τα ενεργειακά έσοδα της Ρωσίας, τα οποία έχουν αυξηθεί μετά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ.
Η Κύπρος, που ασκεί την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, σκοπεύει να θέσει το δάνειο και τις κυρώσεις στο τραπέζι «μόλις το επιτρέψουν οι συνθήκες, με στόχο την ταχεία ολοκλήρωση και των δύο φακέλων», σύμφωνα με Κύπριο αξιωματούχο.
Άλλα εκκρεμή ζητήματα περιλαμβάνουν την ενταξιακή πορεία της Ουκρανίας — την οποία ο Όρμπαν αντιτάχθηκε σθεναρά — καθώς και 6,6 δισεκατομμύρια ευρώ σε στρατιωτική βοήθεια προς το Κίεβο στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Ειρήνης.