Στενός συνεργάτης της Φον ντερ Λάιεν στη Βουδαπέστη για να δρομολογήσει αποδέσμευση 10 δισ. ευρώ με «αντάλλαγμα» μεταρρυθμίσεις
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συμφώνησε να συνεργαστεί με τη μελλοντική κυβέρνηση της Ουγγαρίας, που θα σχηματίσει το κόμμα Τίσα, για την αποδέσμευση των «παγωμένων» ευρωπαϊκών κονδυλίων που προορίζονται για τη χώρα, δήλωσε ο νεοεκλεγείς πρωθυπουργός Πέτερ Μάγιαρ μετά τις συνομιλίες που πραγματοποιήθηκαν το Σαββατοκύριακο.
Η Επιτροπή έστειλε υψηλόβαθμη αντιπροσωπεία στη Βουδαπέστη για άτυπες συνομιλίες με τη μελλοντική κυβέρνηση της Ουγγαρίας, σε διάστημα δύο ημερών που ολοκληρώθηκε το Σάββατο, καθώς ξεκίνησε μια κούρσα με τον χρόνο για την αποδέσμευση δισεκατομμυρίων από τα ταμεία ανάκαμψης πριν από την προθεσμία στα τέλη Αυγούστου.
Η ομάδα της Επιτροπής, με επικεφαλής τον Μπιόρν Ζάιμπερτ, διευθυντή του γραφείου της προέδρου της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, και με τη συμμετοχή αρκετών γενικών διευθυντών, ολοκλήρωσε τις συνομιλίες με εκπροσώπους του κόμματος Τίσα του Πέτερ Μάγιαρ στην ουγγρική πρωτεύουσα.
Είναι πρωτοφανές η Επιτροπή να αποστέλλει τόσο υψηλόβαθμη αντιπροσωπεία για να συναντηθεί με στελέχη κόμματος που δεν έχει ακόμη αναλάβει την εξουσία.
«Υπάρχει πλήρης συμφωνία σε ένα σημείο: πρέπει να αρχίσει πραγματική δουλειά ώστε τα ευρωπαϊκά κονδύλια που δικαιούνται οι Ούγγροι να φτάσουν επιτέλους στην Ουγγαρία», ανέφερε ο Μάγιαρ σε ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μετά τις συνομιλίες.
Οι επαφές αυτές αποτέλεσαν την πρώτη άτυπη επικοινωνία ανάμεσα στις Βρυξέλλες και τη μελλοντική ουγγρική κυβέρνηση, μόλις λίγες ημέρες μετά τη σαρωτική εκλογική νίκη του Τίσα που έβαλε τέλος στη 16ετή διακυβέρνηση του Βίκτορ Όρμπαν.
«Οι συναντήσεις αποτέλεσαν μια πρώιμη ευκαιρία για πρακτικές συζητήσεις σχετικά με τον τρόπο συνέχισης και ουσιαστικής προόδου στην αποδέσμευση των ευρωπαϊκών κονδυλίων που προορίζονται για την Ουγγαρία και έχουν παγώσει λόγω ανησυχιών για τη διαφθορά και το κράτος δικαίου. Αυτή η αναγκαία δουλειά θα συνεχιστεί», ανέφερε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε ανακοίνωσή της.
Η Επιτροπή έχει μπλοκάρει 17 δισ. ευρώ από τα 27 δισ. που προορίζονται για την Ουγγαρία, λόγω ελλείψεων στο κράτος δικαίου και φαινομένων διαφθοράς. Η Ουγγαρία διεκδικεί επίσης 17 δισ. ευρώ από το κοινό δανειοληπτικό εργαλείο της ΕΕ για την άμυνα, SAFE, προκειμένου να εκσυγχρονίσει τη βιομηχανία άμυνάς της.
Εάν και τα δύο αυτά πακέτα, συνολικού ύψους 34 δισ. ευρώ, φτάσουν στην Ουγγαρία τα επόμενα χρόνια, ο οικονομικός αντίκτυπος θα είναι σημαντικός.
Πίεση για τη διάσωση των ευρωπαϊκών κονδυλίων έως το τέλος του καλοκαιριού
Η άμεση προτεραιότητα, πάντως, είναι τα 10,4 δισ. ευρώ του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF), τα οποία η Ουγγαρία κινδυνεύει να χάσει εξ ολοκλήρου αν δεν υπάρξει συμφωνία έως τα τέλη Αυγούστου.
«Ο χρόνος τελειώνει για το RRF. Αν η προθεσμία δεν ήταν ορισμένη για τα τέλη Αυγούστου, η αντιπροσωπεία της ΕΕ δεν θα είχε επισκεφθεί τη χώρα τόσο νωρίς. Η Ουγγαρία βρίσκεται στο χείλος του να χάσει πολλά χρήματα και η Επιτροπή το αντιλαμβάνεται και αντέδρασε», δήλωσε στο Euronews πηγή του κόμματος Τίσα που συμμετέχει άμεσα στις συνομιλίες και ζήτησε ανωνυμία, καθώς οι διαπραγματεύσεις είναι ευαίσθητες.
Σύμφωνα με την ίδια πηγή, η συνάντηση αποτέλεσε παραγωγικό πρώτο βήμα, αν και ο δρόμος για την αποδέσμευση των κονδυλίων παραμένει μακρύς. Ο Μάγιαρ έχει ανακοινώσει ένα σχέδιο τεσσάρων σταδίων για το ξεμπλοκάρισμα των χρημάτων, με έμφαση στην καταπολέμηση της διαφθοράς, την αποκατάσταση της ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης και την προστασία της ελευθερίας του Τύπου και της ακαδημαϊκής ελευθερίας.
«Σκοπεύουμε να υλοποιήσουμε πλήρως αυτές τις δεσμεύσεις όταν αναλάβουμε τη διακυβέρνηση, συμπεριλαμβανομένης της υπόσχεσής μας να φέρουμε πίσω στην Ουγγαρία τα ευρωπαϊκά κονδύλια που ανήκουν δικαιωματικά στους Ούγγρους», δήλωσε ο Πέτερ Μάγιαρ μετά τις συνομιλίες.
Η απόφαση να μην υπάρξει συνάντηση με μέλη της απερχόμενης κυβέρνησης Όρμπαν αποτέλεσε από μόνη της σαφές πολιτικό μήνυμα.
Στην αντιπροσωπεία του Τίσα συμμετείχαν η μελλοντική υπουργός Εξωτερικών Ανίτα Όρμπαν, ο υπό διορισμό υπουργός Οικονομικών Αντράς Κάρμαν, ο υπό διορισμό υπουργός Οικονομίας Ιστβάν Κάπιτανι και ο επικεφαλής του γραφείου Βρυξελλών του κόμματος και ειδικός σε θέματα ΕΕ, Μάρτον Χάιντου.
Ο πρόεδρος του κόμματος και πρωθυπουργός εν αναμονή Πέτερ Μάγιαρ συμμετείχε στο πρώτο μέρος των συνομιλιών.
Η Ουγγαρία υπόσχεται γρήγορα βήματα για την πρόσβαση στα κονδύλια
Στελέχη του Τίσα αναφέρουν ότι το εκλογικό πρόγραμμα του κόμματος – που περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την προσχώρηση στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία – υπερβαίνει όσα έχει ζητήσει η Επιτροπή. Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη η αναμόρφωση του ουγγρικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, που καλύπτει την πράσινη μετάβαση, τον ψηφιακό μετασχηματισμό και ενεργειακά έργα. Προτεραιότητα δίνεται στον εκσυγχρονισμό του σιδηροδρομικού δικτύου και των προαστιακών γραμμών της χώρας, καθώς και στην αναβάθμιση του ηλεκτρικού δικτύου.
«Πρέπει να αξιολογήσουμε ποιες μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις μπορούν να υλοποιηθούν στην πράξη. Η επόμενη κυβέρνηση θα εντάξει στοιχεία του εκλογικού προγράμματος του Τίσα στο πλαίσιο του Σχεδίου Ανάκαμψης», ανέφερε η ίδια πηγή.
Για να αποψυχθούν τα μπλοκαρισμένα 17 δισ. ευρώ, η Ουγγαρία πρέπει να εκπληρώσει 27 λεγόμενα υπερ-ορόσημα.
Πηγή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας, ανέφερε ότι τα εναπομείναντα ανοικτά ζητήματα θα μπορούσαν να επιλυθούν με τροποποιήσεις που θα ψηφιστούν σε μία μόνο συνεδρίαση του κοινοβουλίου, εφόσον υπάρχει η απαραίτητη πολιτική βούληση στη Βουδαπέστη.
Η νέα κυβέρνηση αναμένεται να αναλάβει καθήκοντα τον Μάιο.
Το βέτο για την Ουκρανία δεν συνδέεται με τα οικονομικά ζητήματα
Όλα τα εκκρεμή ζητήματα τέθηκαν επί τάπητος κατά τις συνομιλίες στη Βουδαπέστη, συμπεριλαμβανομένης της μακράς λίστας διαφορών μεταξύ της κυβέρνησης Όρμπαν και της ΕΕ.
Μεταξύ αυτών ήταν το μπλοκάρισμα από τον Όρμπαν του δανείου των 90 δισ. ευρώ της ΕΕ προς την Ουκρανία και του ανοίγματος κεφαλαίων των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με το Κίεβο. Τόσο το κόμμα Τίσα όσο και η Επιτροπή έχουν επισημάνει ότι τα ζητήματα που αφορούν την Ουκρανία δεν θα συνδεθούν με το θέμα των κονδυλίων.
«Είναι αδύνατο να συνδεθούν τα δύο ζητήματα, καθώς οι προϋποθέσεις που σχετίζονται με τα κονδύλια είναι σαφώς καθορισμένες», ανέφερε η πηγή του Τίσα, προσθέτοντας ότι οι βαθύτερες μεταρρυθμίσεις δεν πρέπει να γίνουν βιαστικά και θα αποτελέσουν μακροπρόθεσμη προσπάθεια.
Οι συνομιλίες μεταξύ των δύο αντιπροσωπειών αναμένεται να συνεχιστούν μέχρι την ανάληψη των καθηκόντων της νέας κυβέρνησης.