Ποιες αναμνήσεις και ποια διδάγματα παραμένουν από την 25η Απριλίου; Την παραμονή του εορτασμού της Επανάστασης των Γαρυφάλλων, το Euronews μίλησε με έξι ευρωβουλευτές από όλα τα πολιτικά κόμματα
Η Πορτογαλία τιμά την 52η επέτειο της 25ης Απριλίου, της γνωστής και ως Επανάστασης των Γαρυφάλλων, όταν οι Πορτογάλοι βγήκαν στους δρόμους και ενώθηκαν με τους πραξικοπηματίες στρατιώτες που έριξαν το καθεστώς Εστάντου Νόβου και την δικτατορία 48 ετών. Το μεσημέρι της 25ης Απριλίου 1974 ξεκίνησε το πραξικόπημα του στρατού με τους πολίτες να βγαίνουν μαζικά στους δρόμους βάζοντας γαρύφαλλα στις κάνες των όπλων τους. Μέσα σε έξι ώρες το καθεστώς είχε πέσει. Όμως φαίνεται πως οι μνήμες ξεφτίζουν.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Με το βλέμμα στο παρελθόν και το μέλλον, οι ευρωβουλευτές αναγνωρίζουν τη σημασία της 25ης Απριλίου σε εθνικό και ευρωπαϊκό πλαίσιο, αν και προειδοποιούν για σταδιακή απώλεια της σημασίας της καθώς οι γενιές εξελίσσονται.
Οι αποδόσεις ποικίλλουν, αλλά σε όλο το πολιτικό φάσμα φαίνεται να υπάρχει συναίνεση: O εκπρόσωπος της Chega στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αναγνωρίζει μια "ιστορική σημασία", ενώ ο εκπρόσωπος του PCP θεωρεί ότι πρόκειται για μια "απολύτως αξιοσημείωτη στιγμή".
Ακόμα κι έτσι, οι ευρωβουλευτές πιστεύουν ότι διανύουμε μια φάση "δυσπιστίας για τις δυνατότητες της 25ης Απριλίου" και "απώλειας συνείδησης" της ημερομηνίας, ιδίως μεταξύ των νεότερων γενεών.
"Ίσως όλοι μας να διανύουμε μια φάση κατά την οποία έχει παρεισφρήσει γύρω μας μια ορισμένη δυσπιστία σχετικά με την ικανότητα της 25ης Απριλίου να εκπληρώσει τους μεγάλους στόχους της, που ήταν η υλοποιημένη δημοκρατία και όχι μόνο η δημοκρατία των αξιών", λέει η Marta Temido, ευρωβουλευτής της ομάδας της Προοδευτικής Συμμαχίας Σοσιαλιστών και Δημοκρατών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
"Σε γενικές γραμμές, μπορεί να υπήρξε μια απώλεια συνείδησης μεταξύ των νεότερων γενεών που δεν έζησαν εκείνη την περίοδο και για το πώς είναι να ζεις χωρίς τις ελευθερίες που θεωρούμε δεδομένες", προσθέτει η Ana Vasconcelos, ευρωβουλευτής από την ομάδα Renew Europe/Liberal Initiative. "Ίσως γι' αυτό υπάρχει μια συνειδητοποίηση ότι αυτές οι ελευθερίες δεν μπορούν να θεωρούνται δεδομένες, όταν βλέπουμε τι συμβαίνει στις Ηνωμένες Πολιτείες και σε άλλες χώρες, όπως η Ουγγαρία, η οποία μόλις ανέτρεψε την εξουσία που βρισκόταν στα χέρια του Órban και η οποία είχε μάλλον αυταρχικές παρορμήσεις".
Για τον António Tânger Corrêa, ευρωβουλευτή από την ομάδα Πατριώτες για την Ευρώπη/Chega, η εξήγηση έγκειται στο φυσικό πέρασμα του χρόνου: "οι γενιές που δραστηριοποιούνται σήμερα στη χώρα δεν είναι γενιές που έχουν ζήσει την 25η Απριλίου, οπότε γνωρίζουν για την 25η Απριλίου για ιστορικούς λόγους, για κοινωνικούς λόγους, για πολιτικούς λόγους, αλλά δεν έχουν ζήσει την 25η Απριλίου, κάτι που προφανώς είναι μια κατάσταση που τείνει να ξεθωριάσει με την πάροδο του χρόνου".
Ωστόσο, ο Paulo Cunha, ευρωβουλευτής του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος/PSD, προειδοποιεί ότι η 25η Απριλίου "γεννήθηκε για να είναι μια μόνιμη, συνεχής επανάσταση, μια καθημερινή σύγκληση".
Ο João Oliveira, μέλος του PCP και ευρωβουλευτής της Ομάδας της Αριστεράς στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, βλέπει το μέλλον της ημερομηνίας στα χέρια της νέας γενιάς με πιο θετικό μάτι.
"Θα έλεγα ότι για τις νέες γενιές υπάρχει μια πολύ διαφορετική πρόκληση, η οποία είναι να μεταφέρουμε στοιχεία, αναφορές και αξίες που είναι σημαντικές και συνεχίζουν να είναι σημαντικές στη δική τους πραγματικότητα και, ιδίως, να τους δώσουμε την ιδέα ότι δεν ήταν πάντα έτσι όλα όσα γνωρίζουν".
Φτώχεια: H μάστιγα της Επανάστασης των Γαρυφάλλων
Αν και τα τελευταία 52 χρόνια είχαν έναν "ειλικρινά θετικό απολογισμό", σύμφωνα με τον Paulo Cunha, ευρωβουλευτή του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, υπάρχουν ημιτελείς μάχες που ξεκίνησε η Επανάσταση.
Η εξάλειψη της φτώχειας τέθηκε από τους ευρωβουλευτές του PS και του Αριστερού Μπλοκ.
"Αυτό που θα έκανε την 25η Απριλίου μια τέλεια 25η Απριλίου ήταν το τέλος της φτώχειας. Και ξέρουμε ότι υπάρχουν ακόμα πάρα πολλοί άνθρωποι στην Πορτογαλία, πάντα θα υπάρχουν πάρα πολλοί ακόμα και αν υπάρχει μόνο ένας, που ζουν στη φτώχεια. Και αυτή είναι μια πληγή που θα κάνει την 25η Απριλίου ατελή για όσο καιρό θα επιμένει", λέει η Marta Temido.
Το 2025, περίπου 2,1 εκατομμύρια άνθρωποι κινδύνευαν από τη φτώχεια ή τον κοινωνικό αποκλεισμό στην Πορτογαλία, σύμφωνα με έκθεση του Ευρωπαϊκού Δικτύου για την Καταπολέμηση της Φτώχειας (EAPN Portugal).
"Οι άνθρωποι πρέπει να γνωρίζουν ότι χτίζουμε, με τη δημοκρατία και στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ένα μέλλον στο οποίο τα παιδιά θα μπορούν να ζουν καλύτερα από τους γονείς τους και όχι αυτή την υπόσχεση οπισθοδρόμησης που δόθηκε. Χρειαζόμαστε η πολιτική να είναι στο σωστό μέρος και αντί να κάνουμε όλες τις χάρες για ένα οικονομικό σύστημα που δημιουργεί περισσότερη φτώχεια, περισσότερη ανισότητα και περισσότερη απογοήτευση, πρέπει να επιβάλουμε τους κανόνες που θα μας επιτρέψουν σε όλους μας να προσδοκούμε και να πετύχουμε μια καλύτερη ζωή", ζήτησε η Catarina Martins, ευρωβουλευτής της Ομάδας της Αριστεράς στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.