Το Βέλγιο και η Γερμανία κατέγραψαν τις μεγαλύτερες μειώσεις, με 26,5% και 25% αντίστοιχα
Εν μέσω του πολέμου στην Ουκρανία και της κριτικής του Ντόναλντ Τραμπ προς τους συμμάχους στο ΝΑΤΟ, αρκετά ευρωπαϊκά κράτη εντείνουν τις προσπάθειες ενίσχυσης της ασφάλειας και των αμυντικών τους δυνατοτήτων.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ένας από τους βασικούς πυλώνες της άμυνας μιας χώρας είναι οι ένοπλες δυνάμεις, οι οποίες στην Ευρώπη ενισχύονται ολοένα και περισσότερο μέσω συστημάτων υποχρεωτικής θητείας και εφεδρείας. Ωστόσο, τα μοντέλα στρατολόγησης διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκή Ένωση.
Τουλάχιστον δέκα χώρες της Ένωσης διατηρούν υποχρεωτική στρατιωτική θητεία, μεταξύ των οποίων η Αυστρία, η Κύπρος, η Δανία και η Εσθονία.
Σε οκτώ από αυτές — Αυστρία, Κροατία, Κύπρος, Εσθονία, Φινλανδία, Ελλάδα, Λετονία και Λιθουανία — η θητεία είναι υποχρεωτική μόνο για άνδρες. Αντίθετα, στη Δανία και τη Σουηδία εφαρμόζεται υποχρεωτικά και για τα δύο φύλα.
Η διάρκεια της θητείας ποικίλλει και μπορεί να φτάσει έως και τους 15 μήνες, ενώ η Κροατία προβλέπει τη συντομότερη περίοδο, μόλις δύο μήνες.
Από την άλλη πλευρά, οι υπόλοιπες χώρες της ΕΕ εφαρμόζουν συστήματα εθελοντικής στρατιωτικής υπηρεσίας, με διαφορετικούς όρους και διαδικασίες. Στη Γερμανία, για παράδειγμα, οι άνδρες ηλικίας 18 ετών υποχρεούνται να εγγραφούν και να συμπληρώσουν ερωτηματολόγιο, μέσω του οποίου δηλώνουν εάν επιθυμούν να καταταγούν.
Οι πιο πρόσφατες αλλαγές
Περίπου 800 πολίτες της Κροατία παρουσιάστηκαν για υποχρεωτική στρατιωτική θητεία στις αρχές Μαρτίου φέτος.
Το κοινοβούλιο της χώρας είχε ψηφίσει τον περασμένο Οκτώβριο την επαναφορά της υποχρεωτικής θητείας, η οποία είχε ανασταλεί το 2008, όταν η χώρα υιοθέτησε σύστημα εθελοντικής κατάταξης.
Το νέο πρόγραμμα συνοδεύεται από οικονομικά και επαγγελματικά κίνητρα, όπως μηνιαίο επίδομα 1.100 ευρώ, αναγνώριση της θητείας ως προϋπηρεσίας και προνομιακή πρόσβαση σε θέσεις του δημόσιου τομέα.
Στη Γερμανία, από τις αρχές του 2026, άνδρες ηλικίας 17 έως 45 ετών υποχρεούνται να ζητούν άδεια για παραμονή στο εξωτερικό άνω των τριών μηνών, αν και η έγκριση θεωρείται τυπική διαδικασία.
Η υποχρέωση αυτή εντάσσεται στον νόμο εκσυγχρονισμού της στρατιωτικής θητείας, ο οποίος επεκτείνει περιορισμούς που ίσχυαν μόνο σε περιόδους έντασης ή πολέμου και σε καιρό ειρήνης.
Προκλήσεις σε στρατολόγηση και διατήρηση προσωπικού
Ο αριθμός των στρατιωτικών στην Ευρώπη μειώθηκε κατά μέσο όρο κατά 16% την περίοδο 2010–2020, σύμφωνα με στοιχεία του European Organisation of Military Associations and Trade Unions.
Το Βέλγιο και η Γερμανία κατέγραψαν τις μεγαλύτερες μειώσεις, με 26,5% και 25% αντίστοιχα.
Αντίθετα, η Ουγγαρία και η Σουηδία σημείωσαν τις μεγαλύτερες αυξήσεις, επίσης κατά 25%.
Σύμφωνα με την EUROMIL, χαμηλές αποδοχές, ανισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής και αρνητικό εργασιακό περιβάλλον συγκαταλέγονται στους βασικούς λόγους που επηρεάζουν αρνητικά τη διατήρηση προσωπικού στις ένοπλες δυνάμεις.
Για τις γυναίκες στις ένοπλες δυνάμεις, οι προκλήσεις είναι ακόμη μεγαλύτερες. Παρότι εμφανίζουν χαμηλότερα ποσοστά εμπλοκής σε ζητήματα όπως χρήση ναρκωτικών ή ποινικό μητρώο σε σύγκριση με τους άνδρες, έρχονται αντιμέτωπες με προβλήματα όπως σεξουαλική παρενόχληση και επιθέσεις, αλλά και πρακτικές ελλείψεις — όπως η απουσία κατάλληλων στρατιωτικών στολών για γυναίκες.