Νέα ένταση στις σχέσεις ΗΠΑ – ΕΕ εν μέσω διεθνών αναταράξεων λόγω του πολέμου με το Ιράν
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε την Παρασκευή ότι θα αυξήσει στο 25% τους δασμούς που επιβάλλονται σε αυτοκίνητα και φορτηγά από την Ευρωπαϊκή Ένωση από την επόμενη εβδομάδα, σε μια κίνηση που θα μπορούσε να προκαλέσει νέα αναταραχή στην παγκόσμια οικονομία, η οποία ήδη δοκιμάζεται από τον πόλεμο με το Ιράν.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ο Τραμπ ανέφερε σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι η ΕΕ «δεν συμμορφώνεται με την πλήρως συμφωνημένη εμπορική μας συμφωνία».
Δεν έδωσε περισσότερες εξηγήσεις για τη σχεδιαζόμενη αύξηση, ωστόσο η ανακοίνωση έρχεται σε μια ιδιαίτερα τεταμένη περίοδο για τις σχέσεις μεταξύ του Λευκού Οίκου και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Την Πέμπτη, ο Τραμπ επανέλαβε την κριτική του προς τον καγκελάριο της Γερμανίας, Φρίντριχ Μερτς, καλώντας τον να επικεντρωθεί στον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία αντί να «παρεμβαίνει» στο Ιράν.
Η Γερμανία αναμένεται να πληγεί σημαντικά από υψηλούς δασμούς σε αυτοκίνητα και ανταλλακτικά, καθώς ευθύνεται για μεγάλο μέρος των εξαγωγών αυτοκινήτων της ΕΕ.
Ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε επίσης τους ευρωπαίους συμμάχους Ισπανία και Ιταλία «απολύτως απαίσιους» λόγω της άρνησής τους να εμπλακούν στον πόλεμο με το Ιράν.
Ο Τραμπ και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, είχαν συμφωνήσει στην εμπορική συμφωνία τον περασμένο Ιούλιο, η οποία προέβλεπε δασμό 15% στα περισσότερα προϊόντα.
Τόσο οι ΗΠΑ όσο και η ΕΕ είχαν προηγουμένως επιβεβαιώσει τη δέσμευσή τους στη διατήρηση του εμπορικού πλαισίου, γνωστού ως Συμφωνία του Τέρνμπερι, που πήρε το όνομά του από το γήπεδο γκολφ του Τραμπ στη Σκωτία.
Ωστόσο, το καθεστώς της συμφωνίας του 2025 τέθηκε για πρώτη φορά υπό αμφισβήτηση όταν το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ έκρινε φέτος ότι ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος δεν διέθετε τη νομική εξουσία να κηρύξει οικονομική κατάσταση έκτακτης ανάγκης και να επιβάλει δασμούς σε ευρωπαϊκά προϊόντα.
Η αρχική συμφωνία προέβλεπε ανώτατο όριο δασμών 15% για τα προϊόντα της ΕΕ, όμως μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου το ποσοστό μειώθηκε στο 10%, καθώς η κυβέρνηση Τραμπ προχώρησε σε νέο πακέτο εισαγωγικών φόρων βασισμένο σε άλλες νομοθετικές διατάξεις.
Η κυβέρνηση Τραμπ βρίσκεται αυτή την περίοδο στη μέση ερευνών σχετικά με εμπορικές ανισορροπίες και κινδύνους για την εθνική ασφάλεια, προκειμένου να επιβάλει νέο καθεστώς δασμών, κάτι που θα μπορούσε τελικά να οδηγήσει σε παραβίαση της συμφωνίας με την ΕΕ.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε δηλώσει ότι η διμερής συμφωνία αναμενόταν να εξοικονομήσει στους ευρωπαίους κατασκευαστές αυτοκινήτων μεταξύ 500 και 600 εκατομμυρίων ευρώ τον μήνα.
Η αξία του εμπορίου αγαθών και υπηρεσιών μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ ανήλθε σε 1,7 τρισεκατομμύρια ευρώ το 2024, δηλαδή κατά μέσο όρο 4,6 δισεκατομμύρια ευρώ ημερησίως, σύμφωνα με τη στατιστική υπηρεσία της ΕΕ, Eurostat.
«Μια συμφωνία είναι συμφωνία», ανέφερε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Φεβρουάριο, μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου.
«Ως ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος των Ηνωμένων Πολιτειών, η ΕΕ αναμένει από τις ΗΠΑ να τηρήσουν τις δεσμεύσεις που περιγράφονται στην Κοινή Δήλωση, όπως ακριβώς και η ΕΕ τηρεί τις δικές της δεσμεύσεις. Τα προϊόντα της ΕΕ πρέπει να συνεχίσουν να απολαμβάνουν την πιο ανταγωνιστική μεταχείριση, χωρίς αυξήσεις δασμών πέρα από το σαφές και συνολικό ανώτατο όριο που είχε συμφωνηθεί προηγουμένως».