Στην Κένυα, ο Γάλλος πρόεδρος θα συμπροεδρεύσει σε σύνοδο Αφρικανών ηγετών και επιχειρηματιών καθώς επιδιώκει να εδραιώσει την υστεροφημία του πριν από το τέλος της θητείας του
Ο Εμανουέλ Μακρόν ξεκινά το Σάββατο επίσκεψη στην Αφρική με στόχο να αναζωογονήσει τη δέσμευση της Γαλλίας στην ήπειρο, μετά από χρόνια τεταμένων σχέσεων με τις πρώην γαλλόφωνες αποικίες της.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Το ξεκίνημα, πάντως, δεν προμηνύει τίποτε προβληματικό: μετά την άφιξή του στην Αλεξάνδρεια και μια συνάντηση με τον Αιγύπτιο ηγέτη Αμπντέλ Φατάχ αλ-Σίσι, ο αρχηγός του γαλλικού κράτους θα εγκαινιάσει τη νέα πανεπιστημιούπολη του Πανεπιστημίου Σενγκόρ – «σύγχρονη πανεπιστημιούπολη στραμμένη προς την Αφρική» αυτού του «πανεπιστημίου αριστείας», όπως αναφέρει η γαλλική προεδρία – και θα επισκεφθεί το Citadel of Qaitbay, οχυρωματική κατασκευή του 15ου αιώνα που ανεγέρθηκε στη θέση του αρχαίου φάρου της Αλεξάνδρειας.
Η κατ’ ιδίαν συνάντηση και το εργασιακό δείπνο, αργότερα, αποσκοπούν στο να «ενισχύσουν μια ισχυρή διμερή σχέση μεταξύ της Γαλλίας και της Αιγύπτου» και να «εξετάσουν την κρίση που βρίσκεται σε εξέλιξη στη Μέση Ανατολή», σύμφωνα με το Ελιζέ.
Ο Μακρόν επιδιώκει να αναλάβει την πρωτοβουλία για έναν «ναυτικό συνασπισμό» μη εμπόλεμων χωρών, προτείνοντας μια ουδέτερη πολυεθνική αποστολή ασφαλείας με στόχο την επαναλειτουργία των στενών του Ορμούζ.
Την Κυριακή, στο Ναϊρόμπι, ο Γάλλος πρόεδρος αναμένεται να συναντήσει τον Κενυάτη ομόλογό του Ουίλιαμ Ρούτο για συνομιλίες, τις οποίες θα ακολουθήσει η υπογραφή διμερών συμφωνιών, συμπεριλαμβανομένων συμφωνιών μεταξύ επιχειρήσεων των δύο χωρών, και ένα δείπνο με προσωπικότητες του κενυατικού πολιτιστικού κόσμου.
Η περιοδεία θα ολοκληρωθεί την Τετάρτη στην Αντίς Αμπέμπα με συνάντηση με τον πρωθυπουργό της Αιθιοπίας Άμπι Αχμέτ και τον Μαχμούντ Άλι Γιουσούφ, πρόεδρο της Επιτροπής της Αφρικανικής Ένωσης, καθώς και με επίσκεψη στην έδρα της Αφρικανικής Ένωσης παρουσία του γενικού γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών Αντόνιο Γκουτέρες, για μια συνάντηση «επικεντρωμένη στην ενίσχυση των κοινών απαντήσεων σε ζητήματα ειρήνης και ασφάλειας», σύμφωνα με το Ελιζέ.
Η σύνοδος «Africa Forward»
Ωστόσο, η Κένυα αποτελεί το πραγματικό επίκεντρο αυτού του αφρικανικού ταξιδιού.
Εκεί, ο Εμανουέλ Μακρόν θα συμπροεδρεύσει τη Δευτέρα και την Τρίτη στη σύνοδο «Africa Forward» (Εμπρός, Αφρική), την πρώτη με την παρουσία ηγετών της αφρικανικής ηπείρου από τότε που ανέλαβε την εξουσία το 2017, και επίσης την πρώτη που πραγματοποιείται σε αγγλόφωνη χώρα, πρώην βρετανική αποικία.
Ο Γάλλος πρόεδρος θα συναντηθεί με αφρικανούς ηγέτες και επιχειρηματίες, επιδιώκοντας να εδραιώσει την πολιτική του κληρονομιά έναν χρόνο πριν από τη λήξη της θητείας του.
«Η σύνοδος Africa Forward αποτελεί σημαντικό ορόσημο στις σχέσεις μεταξύ της Γαλλίας και της αφρικανικής ηπείρου», ανέφερε το Ελιζέ.
Η συνάντηση θα επικεντρωθεί κυρίως στην οικονομική ανάπτυξη και τις διασυνοριακές επενδύσεις, διευκρίνισε η γαλλική προεδρία, τονίζοντας ότι θα πρόκειται για το πρώτο φόρουμ αυτού του τύπου που διοργανώνεται σε αγγλόφωνη χώρα.
Ο Μακρόν ελπίζει ότι αυτός ο ανανεωμένος χαρακτήρας των σχέσεων της Γαλλίας με την ήπειρο θα αποτελέσει τον «απολογισμό της αφρικανικής του πολιτικής», δήλωσε ένας διπλωμάτης που επικαλείται το AFP.
Το αντιγαλλικό αίσθημα είναι έντονο σε ορισμένες πρώην αφρικανικές αποικίες, τη στιγμή που η ήπειρος μετατρέπεται ξανά σε διπλωματικό πεδίο αντιπαράθεσης, με τη ρωσική και την κινεζική επιρροή να αυξάνονται.
Κυρίαρχη κάποτε σε μεγάλες εκτάσεις της βόρειας, κεντρικής και δυτικής Αφρικής, η Γαλλία διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στη μετααποικιακή ιστορία της ηπείρου, παρεμβαίνοντας στρατιωτικά επανειλημμένα από τις αρχές της δεκαετίας του 1960.
Η Γαλλία έχει δεσμευθεί να εγκαταλείψει τη λεγόμενη στρατηγική της «Françafrique», μέσω της οποίας το Παρίσι επιδίωκε να διατηρήσει τη γαλλόφωνη Αφρική υπό την επιρροή του με πολιτικές διαπλοκές, αποκλειστική πρόσβαση για τις γαλλικές επιχειρήσεις και αδιαφανείς χρηματοοικονομικές διευθετήσεις, συμπεριλαμβανομένης της διαφθοράς.
Ρήξη δεσμών
Ο Μακρόν έχει πάει πιο πέρα από τους προκατόχους του, αναγνωρίζοντας τις βιαιότητες που διέπραξε η Γαλλία κατά την αποικιακή περίοδο, ιδίως στη Ρουάντα, το Καμερούν και τη Σενεγάλη. Ωστόσο, έχει αποκλείσει οποιαδήποτε επίσημη συγγνώμη για τα βασανιστήρια και άλλες θηριωδίες που διέπραξαν τα γαλλικά στρατεύματα στην Αλγερία.
Πριν από το ταξίδι του, το γαλλικό κοινοβούλιο ενέκρινε οριστικά έναν νόμο που αποσκοπεί στην απλούστευση της επιστροφής έργων τέχνης που λεηλατήθηκαν κατά την αποικιακή περίοδο.
Κατά τη διάρκεια της θητείας του, οι γαλλικές δυνάμεις που είχαν αναπτυχθεί στο Μάλι, στη Μπουρκίνα Φάσο και στον Νίγηρα αποχώρησαν έπειτα από διαδοχικά πραξικοπήματα, με τις χούντες αυτών των χωρών να έρχονται πιο κοντά στη Ρωσία.
Η ρήξη αυτών των δεσμών επήλθε αφού ο Μακρόν κάλεσε, το 2020, τους ηγέτες του Μάλι, του Νίγηρα, της Μπουρκίνα Φάσο, του Τσαντ και της Μαυριτανίας στο Πο, στη νοτιοδυτική Γαλλία, απειλώντας να αποσύρει τα γαλλικά στρατεύματα.
Αυτή η συνάντηση ερμηνεύτηκε ευρέως ως επιστροφή στην αποικιακή εποχή και επιτάχυνε την κρίση στις σχέσεις μεταξύ της Γαλλίας και των χωρών του Σαχέλ.
Η Αμάκα Άνκου, επικεφαλής του τμήματος Αφρικής στην εταιρεία ανάλυσης κινδύνου Eurasia Group, δήλωσε ότι ο Μακρόν δεν θα έπρεπε να θεωρείται υπεύθυνος για την απώλεια της γαλλικής επιρροής στο Σαχέλ.
«Ήταν προβλέψιμο, είναι κληρονομιά», δήλωσε στο AFP.
«Το καλύτερο που έκανε ο Μακρόν ήταν να προσπαθήσει να αναπτύξει τις σχέσεις της Γαλλίας με την αγγλόφωνη Αφρική.»
Οι στρατιωτικοί ηγέτες του Μάλι, της Μπουρκίνα Φάσο και του Νίγηρα δεν θα συμμετάσχουν στη σύνοδο.
«Πάρα πολλές αποσκευές»
Η Νιάγκαλε Μπαγκαγίοκο, ειδική σε θέματα Αφρικής, εξέφρασε τον σκεπτικισμό της για τα επιτεύγματα του Μακρόν.
«Δεν μπορεί να προκύψει τίποτα ιδιαίτερα νέο στις γαλλοαφρικανικές σχέσεις πριν από τη λήξη της θητείας του Εμανουέλ Μακρόν», είπε.
«Υπάρχουν πάρα πολλές αποσκευές.»
Πρόσθεσε ότι πολλοί στην Αφρική αντιλαμβάνονται τον Μακρόν ως ηγέτη που δεν κατόρθωσε να συλλάβει την εξέλιξη της κοινής γνώμης και τον θεωρούν αλαζόνα και πατερναλιστή.
Ορισμένοι θυμούνται ακόμη το διπλωματικό επεισόδιο που αποφεύχθηκε την τελευταία στιγμή το 2017, όταν ο Μακρόν απευθυνόταν σε φοιτητές στην Ουαγκαντούγκου, μαζί με τον τότε πρόεδρο της Μπουρκίνα Φάσο, Ροκ Μαρκ Κριστιάν Καμπορέ.
Κάποιοι παραπονιούνταν για συνεχείς διακοπές ηλεκτροδότησης και, όταν ο Καμπορέ αποχώρησε για λίγο, ο Μακρόν αστειεύτηκε λέγοντας ότι πήγε να επισκευάσει τον κλιματισμό.
Οι επικριτές επεσήμαναν επίσης ότι η μεταρρύθμιση του φράγκου CFA, του νομίσματος που υποστηρίζεται από τη Γαλλία και χρησιμοποιείται από ορισμένες αφρικανικές χώρες, το οποίο θεωρείται κατάλοιπο του αποικιακού παρελθόντος, δεν είχε σημαντικό αντίκτυπο.
Ο πρώην πρεσβευτής της Γαλλίας, Νικολά Νορμάν, χαρακτήρισε τη μεταρρύθμιση «ομοιοπαθητική», κατηγορώντας τον Μακρόν ότι δεν αντιλαμβάνεται τη συμβολική βαρύτητα αυτής της αποικιακής κληρονομιάς.