Το αεροδρόμιο Roland Garros στο νησί της Ρεϋνιόν αποχαιρετά τον κλιματισμό στον τερματικό σταθμό αφίξεων. Αντί γι’ αυτό, επενδύει στον φυσικό αερισμό, που επιτυγχάνεται μέσω μηχανικών και αρχιτεκτονικών λύσεων οι οποίες αξιοποιούν τις περιβαλλοντικές συνθήκες.
Το νησί της Λα Ρεϋνιόν «είναι ένα βότσαλο στη μέση του Ινδικού Ωκεανού, ένα βιοκλιματικό εργαστήριο», λέει ο Μαρκ Ντελανοέ, διευθυντής βιώσιμης ανάπτυξης στο αεροδρόμιο Roland Garros. «Μεσολάβησαν οκτώ ή εννέα χρόνια από την ιδέα της κατασκευής ενός τερματικού αφίξεων μέχρι την υλοποίησή του», σημειώνει. Το έργο άντλησε έμπνευση από άλλα φυσικά αεριζόμενα κτίρια της περιοχής, όπως το βιοκλιματικό αμφιθέατρο στο Σαιν Ντενί και τα παραδοσιακά σπίτια της Ρεϋνιόν.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
«Το κτίριο αυτό καταναλώνει περίπου 55-60% λιγότερη ενέργεια σε σύγκριση με ένα αντίστοιχο κλιματιζόμενο κτίριο. Από τους 8.000 τόνους CO₂ το 2011, έχουμε πέσει σήμερα σε λιγότερους από 1.000 τόνους. Είναι σαν ένα μεγάλο κρεολικό σπίτι. Ο άνεμος έρχεται από την ανατολή. Τον διοχετεύουμε αξιοποιώντας αυτά τα χαρακτηριστικά περσιδωτά παράθυρα, που στη Λα Ρεϋνιόν αποκαλούμε naco». – Μαρκ Ντελανοέ – Διευθυντής βιώσιμης ανάπτυξης, Αεροδρόμιο Roland Garros της Λα Ρεϋνιόν.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η αεροπορία ευθύνεται για περισσότερο από το 13% των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από τις μεταφορές. Σε αυτό το διεθνές αεροδρόμιο, η προσπάθεια μείωσής τους επικεντρώνεται στις υποδομές. Ο τερματικός σταθμός αφίξεων στο αεροδρόμιο της Ρεϋνιόν είναι ένας κύβος 13.000 τ.μ. από γυαλί, μέταλλο και ξύλο που «αναπνέει» μέσω της στέγης και των όψεων, εξοπλισμένος με περισσότερα από 800 «ανοίγματα»: αυτοματοποιημένα περσιδωτά παράθυρα, γνωστά και ως ventelles. Για τον Τομά Ντιμπί, πρόεδρο του διοικητικού συμβουλίου του αεροδρομίου, «το πιο εντυπωσιακό στοιχείο όταν μπαίνεις εδώ είναι το εφέ του καθεδρικού. Αυτός ο τεράστιος όγκος και αυτό το φως που στη Λα Ρεϋνιόν αποκαλούμε “μέσα-έξω”. Βρισκόμαστε σε εσωτερικό χώρο, αλλά σε μια μεγάλη αίθουσα και σε άμεση επαφή με τη φύση έξω».
Φυσικός αερισμός και στρατηγική για τα απειλούμενα φυτά
Η φύση εισέρχεται και στο εσωτερικό με ενδημικά φυτά, επιλεγμένα από το βοτανικό συντηρητήριο της Ρεϋνιόν. Ενισχύουν την αίσθηση δροσιάς και συμβάλλουν στη διατήρηση αυτών των ειδών, ορισμένα από τα οποία απειλούνται με εξαφάνιση. Αναπτύσσονται στον κεντρικό χώρο και στη στέγη, συγκεκριμένα στο «φαράγγι»: μια επιμήκη δομή ύψους 10 μέτρων και πλάτους 10 μέτρων.
Πρόκειται για το αρχιτεκτονικό αριστούργημα αυτού του συστήματος φυσικού αερισμού. «Επιδιώκουμε φυσική θερμική άνεση, αξιοποιώντας την ταχύτητα των εμπορικών ανέμων». Ο Ερίκ Μπουσολίνο, αρχιτέκτονας και διευθυντής μηχανικής και περιβάλλοντος στην AIA Life Designers, εξηγεί: «Το βιοκλιματικό φαράγγι είναι το αποκορύφωμα του έργου. Ο άνεμος επιταχύνεται στην κορυφή της στέγης και αυτό δημιουργεί ένα φαινόμενο αναρρόφησης, με αποτέλεσμα ο αέρας να εισέρχεται από τις εξωτερικές όψεις και να εξέρχεται μέσω του φαραγγιού». Με ταχύτητα ενός μέτρου ανά δευτερόλεπτο σε επαφή με το δέρμα, η αίσθηση είναι τέσσερις βαθμούς πιο δροσερή από την πραγματική θερμοκρασία. Τα παράθυρα είναι αυτοματοποιημένα και η λειτουργία τους προσαρμόζεται σε πραγματικό χρόνο σύμφωνα με τις ενδείξεις ενός μετεωρολογικού σταθμού, που βρίσκεται στην πλατφόρμα του τερματικού αναχωρήσεων.
«Το αποκορύφωμα του έργου είναι το βιοκλιματικό φαράγγι. Ο άνεμος επιταχύνεται στην κορυφή της στέγης και αυτό δημιουργεί ένα φαινόμενο αναρρόφησης, με αποτέλεσμα ο αέρας να εισέρχεται από τις εξωτερικές όψεις και να εξέρχεται μέσω του φαραγγιού. Με ταχύτητα αέρα ενός μέτρου ανά δευτερόλεπτο πάνω στο δέρμα, το σώμα “αναπνέει” και η αίσθηση είναι τέσσερις βαθμούς πιο δροσερή από τη θερμοκρασία που μετράται με θερμόμετρο». – Ερίκ Μπουσολίνο – Αρχιτέκτονας, AIA Life Designers.
Η ιδέα για την κατασκευή αυτού του βιοκλιματικού τερματικού προέκυψε από την ανάγκη εκσυγχρονισμού του ελέγχου αποσκευών σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Το έργο έχει συνολικό προϋπολογισμό περίπου 65 εκατομμύρια ευρώ, εκ των οποίων το 58% χρηματοδοτήθηκε από την Πολιτική Συνοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επιπλέον, το 91% των εταιρειών που συμμετείχαν στις εργασίες ήταν τοπικές. Το έργο δημιούργησε 1.000 άμεσες και έμμεσες θέσεις εργασίας.
Οι εργαζόμενοι στον χώρο επωφελούνται επίσης από τον φυσικό αερισμό. Η Σαμπρίνα Αλμάρ εργάζεται σε ένα από τα περίπτερα της Ομοσπονδίας Τουριστικών Συναντήσεων στο αεροδρόμιο και επισημαίνει ότι πλέον «ο πάγκος αερίζεται, υπάρχει περισσότερος χώρος. Μπορούμε επίσης να βλέπουμε τη φύση. Υπάρχει ένας διάφανος τοίχος και μόλις φτάνεις μπορείς να δεις το τοπίο της Ρεϋνιόν. Είναι πολύ πιο ευχάριστο να είσαι εδώ σε σχέση με το προηγούμενο μέρος όπου εργαζόμασταν».
Η αποανθρακοποίηση του αεροδρομίου συνεχίζεται. Στον τερματικό αναχωρήσεων, «η αίθουσα θα ανακαινιστεί πλήρως», λέει ο Τομά Ντιμπί, τονίζοντας παράλληλα ότι η φιλοδοξία τους είναι «να επιτευχθεί ενεργειακή αυτονομία του αεροδρομίου έως το 2030». Αυτό το διεθνές αεροδρόμιο έχει λάβει αρκετά βραβεία, μεταξύ των οποίων το βραβείο Versailles 2025, και συγκαταλέγεται στα πέντε πιο όμορφα αεροδρόμια στον κόσμο.