Ο Σι Τζινπίνγκ υποδέχθηκε νωρίτερα στον μήνα σειρά παγκόσμιων ηγετών, μεταξύ των οποίων ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Βλαντίμιρ Πούτιν
Ο πρόεδρος της Σερβίας Αλεξάνταρ Βούτσιτς υιοθέτησε μια μάλλον ανυποχώρητη στάση που θα μπορούσε ως έναν βαθμό να χαρακτηριστει και ως... «προκλητική» κατά των Ευρωπαίων, κατά την επίσκεψή του στο Πεκίνο για συνάντηση με τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ, καθώς κατήγγειλε υποτιθέμενες ευρωπαϊκές προσπάθειες να τον εμποδίσουν να καλλιεργήσει δεσμούς με τον βασικό διεθνή επενδυτή της χώρας του.
Φτάνοντας στο Πεκίνο, ο Βούτσιτς διαμαρτυρήθηκε ότι η ΕΕ προσπαθεί να υπαγορεύσει τη σερβική διπλωματική πολιτική, απαιτώντας να απέχει από άμεσες συνομιλίες με το Κρεμλίνο. «Θα ήταν καλύτερα αν απλώς μου έφτιαχναν μια λίστα με το ποιον επιτρέπεται να συναντώ και ποιον όχι», είπε σε συνέντευξη Τύπου. «Τότε, γιατί χρειαζόμαστε πρόεδρο; Γιατί χρειαζόμαστε κυβέρνηση;»
«Η Σερβία είναι ένα αυτόνομο, κυρίαρχο, ανεξάρτητο κράτος και θα συνεχίσει να ενεργεί σύμφωνα με τα συμφέροντά της», πρόσθεσε ο Βούτσιτς.
Ο Σι πραγματοποίησε δική του επίσκεψη στη Σερβία το 2024, γιορτάζοντας τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου ανάμεσα στις δύο χώρες. Η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος ξένος επενδυτής στη Σερβία και, με τη συμφωνία, δεσμεύτηκε να μειώσει δραστικά τους δασμούς σε σχεδόν όλες τις σερβικές εισαγωγές μέσα στην επόμενη δεκαετία.
Η Σερβία είναι υποψήφια για ένταξη στην ΕΕ από το 2009, αλλά οι στενές σχέσεις της κυβέρνησης Βούτσιτς με το Πεκίνο αποτελούν μεγάλο αγκάθι στη διαδικασία προσχώρησης, καθώς στις Βρυξέλλες επικρατεί ανησυχία για την προοπτική να ενταχθεί ένα κράτος μέλος πιο στενά δεμένο με την Κίνα από οποιαδήποτε άλλη κυβέρνηση της ΕΕ.
Η συμφωνία ελεύθερου εμπορίου του 2024 ήρθε τη στιγμή που η ΕΕ επιχειρούσε να ασκήσει μεγαλύτερη πίεση στις εισαγωγές κινεζικών ηλεκτρικών οχημάτων, προκειμένου να προστατεύσει την εγχώρια αγορά της, μια προσπάθεια που μόνο εντάθηκε τα δύο επόμενα χρόνια.
Ο Σι στο επίκεντρο
Το ταξίδι του Βούτσιτς στην Κίνα έρχεται αφού ο Σι υποδέχθηκε τις προηγούμενες μέρες σειρά επισκεπτών υψηλού προφίλ, ανάμεσά τους τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και στη συνέχεια τον πρόεδρο της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν.
Οι συνομιλίες του Σι με τον Τραμπ είχαν στόχο την αποκλιμάκωση των εμπορικών εντάσεων, που παραμένουν οξυμένες από την αρχή της δεύτερης θητείας του Τραμπ στον Λευκό Οίκο.
Ένα είδος προόδου ανακοινώθηκε μετά την επίσκεψη, με τη μορφή ενός συμβουλίου εμπορίου που θα διευκολύνει «πλαίσιο ρυθμίσεων για αμοιβαίες μειώσεις δασμών σε προϊόντα αντίστοιχης κλίμακας» – με πιθανή μείωση ή και κατάργηση δασμών σε προϊόντα αξίας περίπου 30 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Κατά την επίσκεψη Πούτιν, ο ίδιος και ο Σι υπέγραψαν κοινή δήλωση για αυξημένη στρατιωτική συνεργασία, πλήγμα για τις ευρωπαϊκές ελπίδες να πειστεί η Κίνα να περιορίσει τη στήριξή της προς το Κρεμλίνο στον πόλεμο πλήρους κλίμακας κατά της Ουκρανίας.
Ο Σι υποδέχθηκε τον Πούτιν ως «αγαπητό φίλο» και η συμφωνία που υπέγραψαν οι δύο άνδρες εξυμνούσε τον «ακλόνητο» δεσμό των χωρών τους και υποσχόταν συνέχιση της «καλής γειτονίας και φιλικής συνεργασίας».