Η κυβέρνηση Μελόνι ανοίγει κοινό κέντρο επιχειρήσεων στην Τρίπολη με Λιβύη, Τουρκία και Κατάρ για την παράτυπη μετανάστευση, ενώ οι λιβυκές αρχές συμφωνούν για προεδρικές εκλογές έως 17 Φεβρουαρίου 2027
Η Ιταλία πρόσθεσε στη Λιβύη ένα ακόμη διεθνές κομμάτι στην πολιτική της για την αντιμετώπιση της παράτυπης μετανάστευσης, αφού εξασφάλισε την έγκριση από την ΕΕ κανονισμού για το ζήτημα που στην πράξη ακολουθεί το «μοντέλο Αλβανία» στο οποίο έχει επενδύσει η κυβέρνηση Μελόνι.
Την εβδομάδα αυτή η ιταλική κυβέρνηση ανακοίνωσε την έναρξη λειτουργίας Κοινής Επιχειρησιακής Αίθουσας στην Τρίπολη για τη στήριξη των προσπαθειών της Λιβύης «στη διαχείριση των παράνομων μεταναστευτικών φαινομένων και στην ενίσχυση των λιβυκών δυνατοτήτων έρευνας και διάσωσης», αναφέρεται στην ιστοσελίδα της κυβέρνησης.
Το νέο όργανο, που ξεκινά σε πιλοτική μορφή, στο οποίο συμμετέχουν επίσης το Κατάρ και η Τουρκία, και αποτελεί την εφαρμογή όσων αποφασίστηκαν στη σύνοδο στην Κωνσταντινούπολη τον Αύγουστο του 2025 με τους προέδρους της Λιβύης και της Τουρκίας.
Η διαχείριση των μεταναστευτικών ροών παραμένει προτεραιότητα για την Ιταλία και για την Ευρώπη και αυτό περνά επίσης από την ενίσχυση των λιβυκών δυνατοτήτων στην εθνική ζώνη SAR (Search and Rescue) για την προστασία της ανθρώπινης ζωής και την αντιμετώπιση των δικτύων διακινητών, κάτι που εν μέρει ανταποκρίνεται στη λογική της εξωτερικοποίησης των συνόρων.
Ακριβώς γι’ αυτό η γραμμή της κυβέρνησης Μελόνι στο μεταναστευτικό, ξεκινώντας από τα κέντρα επαναπατρισμού στην Αλβανία, έχει συναντήσει ισχυρές αντιδράσεις στην Ιταλία από την αντιπολίτευση, μεταξύ άλλων λόγω του υψηλού κόστους της επιχείρησης.
Η Ιταλία πάντως δεν είναι καινούργια σε συμφωνίες με τη Λιβύη για τον περιορισμό της παράτυπης μετανάστευσης, που είχαν συναφθεί με γενναίες χρηματοδοτήσεις και από κεντροαριστερές κυβερνήσεις.
Το χάος αυξάνει τις παράτυπες αναχωρήσεις από τη Λιβύη
Η σκληρή γραμμή έχει αποδώσει μέχρι στιγμής μόνο εν μέρει, όπως δείχνουν οι επανειλημμένες αναχωρήσεις από τις λιβυκές ακτές και οι συνακόλουθες τραγωδίες, ιδίως προς τη νότια Ιταλία και την Ελλάδα.
Οι αναχωρήσεις διευκολύνθηκαν επίσης από τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η κυβέρνηση της λιβυκής πρωτεύουσας, αυτή που αναγνωρίζεται από τη διεθνή κοινότητα, τόσο λόγω του εσωτερικού πολέμου μεταξύ των διαφόρων πολιτοφυλακών που έχουν μοιραστεί την εξουσία στην Τρίπολη, όσο και εξαιτίας της διαίρεσης που συνεχίζεται με την ανατολική πλευρά της χώρας, όπου λειτουργεί de facto μια άλλη κυβέρνηση, που υποστηρίζεται από ορισμένους διεθνείς παράγοντες.
Τάξη στην κατάσταση θα μπορούσε να φέρει η συμφωνία που επιτεύχθηκε μεταξύ των βασικών λιβυκών θεσμών για τη διεξαγωγή προεδρικών και βουλευτικών εκλογών έως τις 17 Φεβρουαρίου 2027.
Η συμφωνία επιτεύχθηκε κατά τη διάρκεια συνάντησης την Πέμπτη μεταξύ του προέδρου της Βουλής των Αντιπροσώπων Αγκίλα Σάλεχ, του προέδρου του Ανώτατου Συμβουλίου του Κράτους Μοχάμεντ Τακάλα και του επικεφαλής του Προεδρικού Συμβουλίου Μοχάμεντ αλ-Μένφι.
Η συμφωνία, σύμφωνα με όσα μετέδωσαν το τουρκικό πρακτορείο Anadolu και η ιταλική εφημερίδα Il Sole24Ore, προβλέπει τη δημιουργία επιτροπής επιφορτισμένης με την εποπτεία ολόκληρης της εκλογικής διαδικασίας, η οποία θα συγκροτηθεί έτσι ώστε να περιλαμβάνει τους κύριους μοχλούς της λιβυκής εξουσίας.
Σε αυτήν θα συμμετέχουν ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Λιβύης, ο πρόεδρος της εθνικής εκλογικής επιτροπής, δύο μέλη της Μικτής Στρατιωτικής Επιτροπής 5+5 και εκπρόσωποι των δυνάμεων ασφαλείας της Ανατολής και της Δύσης.
Η συμφωνία προβλέπει επίσης ότι ο μελλοντικός εκλεγμένος πρόεδρος θα συγκαλέσει τη Συντακτική Συνέλευση για την έναρξη ενός χωρίς αποκλεισμούς εθνικού διαλόγου με στόχο την υιοθέτηση μόνιμου Συντάγματος.
Πρόκειται για στοιχείο ελπίδας, δεδομένης της αποτυχίας προηγούμενων πρωτοβουλιών προς αυτή την κατεύθυνση. Αυτήν τη φορά διατηρείται το πάγωμα όλων των λιβυκών κεφαλαίων που παραμένουν δεσμευμένα στο εξωτερικό έως την εκλογή προέδρου που θα έχει επιλέξει ο λαός και η αρμοδιότητα για τον προϋπολογισμό ανατίθεται σε τεχνική επιτροπή που θα εκπροσωπεί τις διάφορες πλευρές.
Πέρα από τις καλές προθέσεις, μένει να φανεί η συμπεριφορά των διαφόρων πολιτοφυλακών και πολιτικών συνιστωσών στο εύθραυστο ισοζύγιο που διαμορφώθηκε μετά τον εμφύλιο πόλεμο που οδήγησε στην πτώση του καθεστώτος Καντάφι.